Driekwart bedrijven worstelt met het vinden van personeel

11 juni 2019 Consultancy.nl

De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt heeft haar hoogtepunt bereikt. Enerzijds betekent dit dat het niet eerder zo moeilijk was om personeel te vinden: maar liefst driekwart van de bedrijven kampt met problemen met het werven van mensen. Anderzijds denken veel werkgevers dat het plafond nu wel is bereikt en dat de krapte niet (veel) verder meer zal oplopen: wederom driekwart verwacht volgend jaar moeite te hebben met het binnenhalen van talent. Zo blijkt uit de 2019/2020-editie van het HR Trends-onderzoek van Berenschot, Performa en AFAS Software. 

Al jarenlang is het voor bedrijven steeds lastiger om mensen aan te trekken. Bovendien blijken velen de uitdaging structureel te onderschatten. In 2015 ondervond 23% problemen, en voorzag 27% ze voor 2016. In werkelijkheid bleek in 2016 36% problemen te ondervinden, en een praktisch net zo groot deel (37%) voorspelde ze voor het jaar daarop. 

Opnieuw bleken de werkelijke problemen echter groter, en niet een beetje: met 56% die problemen ervoeren werd de verwachting in 2017 met maar liefst 19 procentpunt overtroffen. Hier werd maar weinig van geleerd, want met 63% lag het aandeel bedrijven dat problemen voorzag voor het jaar erop wederom niet veel hoger. Weinig verrassend, bleek de werkelijkheid een jaar later weer minder rooskleurig uit te pakken: 71% had het in 2018 moeilijk met het werven van personeel. 

Problemen bij werving en selectie

Dit jaar is er eindelijk een einde gekomen aan deze onderschatting: voor het eerst in vier jaar hebben HR-professionals zich niet laten overvallen door de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Terwijl de krapte dit jaar zijn hoogste punt bereikte (75%), was het aandeel dat vorig jaar problemen voorspelde met 78% zelfs nog iets hoger. Voor het komende jaar worden er nét iets meer problemen voorspeld dan er dit jaar optraden (76%), maar dus weer net iets minder dan er voor dit jaar werden voorspeld. “Het lijkt erop dat we het hoogtepunt of dieptepunt bereikt hebben”, aldus de onderzoekers. 

Onderwijs voorop

En dit hoogtepunt (of dieptepunt) wordt gevoeld in elke sector. Zelfs in de branche waar de schaarste het laagst is – cultuur, sport en recreatie – kampt nog altijd 69% van de bedrijven met wervingsproblemen. Andere sectoren die relatief weinig – maar dus nog altijd behoorlijk veel – moeite hebben zijn de specialistische zakelijke dienstverlening, onderzoek en advisering (70%), overige dienstverlening en informatie & communicatie (beide 71%). 

Problemen bij werving en selectie - naar sector

Het grootst is de worsteling in het onderwijs (83%), op de voet gevolgd door de bouw en de gezondheidszorg (elk 80%). In deze laatste sector worden daarnaast met 86% de meeste problemen verwacht voor 2020, gevolgd door financiële instellingen (83%) en het onderwijs (81%). Gekeken naar functiegroepen, vormen de drie zelfde groepen al sinds 2016 de lijst aan. Operationeel medewerkers komen met 61% dit jaar naar boven als het lastigst binnen te halen. Met 15% is de relatieve stijging ten opzichte van vorig jaar binnen deze groep ook het sterkst. De tweede en derde plek zijn voor techniek & onderhoud (60%) en de ICT-banche (58%). 

Provincie krapper dan Randstad

Wat geldt voor het sectorperspectief kan worden doorgetrokken tot het beeld per regio: er is geen plek in Nederland waar het talent in groten getale voor het oprapen ligt. Er zijn dit jaar drie koplopers: Midden- en Oost-Brabant, Noord-Holland Noord en Gelderland Midden en Zuid (ieder 79%), die op korte afstand worden gevolgd door Utrecht en Flevoland (78%). In de economische groeicijfers voor 2018 die het CBS begin april presenteerde kwamen deze regio’s ook naar voren als de gebieden met de meeste groei. 

Wellicht verrassend, komen de agglomeraties rond ’s lands twee grootste steden – Rotterdam en Amsterdam – juist naar voren als de regio’s met de geringste tekorten: Rijnmond (65%) en Groot-Amsterdam (67%) eindigen onderaan de lijst, gevolgd door Noord (73%). 

Van werven naar behouden

De tekorten aan mensen hebben natuurlijk hun weerslag op de bedrijfsvoering van organisaties. Volgens Conjunctuurenquête Nederland wordt inmiddels 24% van de ondernemers bij het uitoefenen van zijn activiteiten belemmerd door een gebrek aan arbeidskrachten – het hoogste percentage sinds de start van de waarneming in 2008. In lijn met de almaar toegenomen krapte, registreert het HR Trends-onderzoek al sinds 2015 een stijging in de prioriteit die werving en selectie geniet als HR-thema. Dit jaar staat het thema zelfs op de hoogste plek. 

Problemen bij werving en selectie - naar regio

Ook hier geldt echter dat het voorlopige hoogtepunt een mogelijk kantelpunt aankondigt. Uit de respons blijkt immers dat HR-professionals verwachten dat werving en selectie zijn toppositie volgend jaar alweer zal afstaan, en wel aan het behoud van bestaande medewerkers: “Na jarenlang een krappe arbeidsmarkt te hebben gehad, waarbij sommige organisaties van alles uit de kast haalden om nieuw talent aan te trekken, lijkt de focus meer te liggen op het optimaliseren van de inzet van de bestaande medewerkers”, aldus Senior Managing Consultant Hans van der Spek.

Vissen in een lege vijver

Terwijl de onderzoekers denken dat de wat tragere economische groei die voor volgend jaar wordt verwacht mogelijk ten grondslag ligt aan de lagere prioriteit voor werving en selectie, kan volgens Van der Spek juist de krapte op de arbeidsmarkt zelf ook een rol spelen: “Men denkt: ‘Ik kan blijven vissen in lege vijvers. Heel veel mensen heb ik al. Laat ik vooral daarin investeren en zorgen dat ik met de mensen die ik heb de toekomst in kan’”, vertelt hij op BNR. “Een belangrijk signaal daarbij is dat mensen zich ook realiseerden dat daar waar het in een hele lastige arbeidsmarkt al gelukt was om mensen binnen te krijgen, de nodige organisaties constateerden dat ze na anderhalf of twee jaar 20 tot 30% van de mensen alweer kwijt waren. Dan blijf je dus dweilen met de kraan open.” 

Vanuit deze realisatie zou een thema als employee experience nog meer prioriteit moeten krijgen. Desondanks heeft 22% van de respondenten nog géén aanvullende initiatieven genomen om mensen te binden aan de organisatie. De overige 78% zet met name in op het intensiveren van het opleidings- of loopbaanprogramma (42%), flexibilisering van het arbeidsvoorwaardenpakket (33%) en het onderzoeken van de betrokkenheid (30%).


Profiel

Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Avantage Reply B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Considerati Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnitude Consulting Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group OrangeX Ordina Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron Business Consulting TEN HAVE Change Management The Next Organization Turner TWST Twynstra Gudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group Zanders Zestgroup