Betaalbaarheid van de zorg belangrijkste thema van 2020

21 februari 2020 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

De zorg leeft volop onder Nederlanders. Zowel de betaalbaarheid als de kwaliteit van de zorg staat in de top drie van de belangrijkste onderwerpen voor 2020. Ook over geweld op straat maken veel mensen zich druk, zo blijkt uit het ‘Issues to Watch 2020’-onderzoek van communicatiebureau De Issuemakers, uitgevoerd in samenwerking met Kantar.

Nederlanders vinden dat de ‘betaalbaarheid van de zorg’ dit jaar het belangrijkste issue moet worden. Bij 17,5% van de respondenten kwam dit thema in de top tien voor. ‘Geweld op straat en tegen hulpverleners’ eindigt met 15,5% op plek twee en de ‘kwaliteit van de zorg’ met 14,5% op plek drie. Vorig jaar, toen het onderzoek voor het eerst werd gehouden, bestond de top drie uit dezelfde thema’s, alleen waren de nummers twee en drie toen omgekeerd.

Dat de betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg belangrijke thema’s zijn voor veel Nederlanders is niet verwonderlijk. Al jaren is er in de media en de bredere samenleving volop aandacht voor de oplopende zorgkosten en personeelstekorten
 in de zorg.

Tussen 1998 en 2018 zijn de Nederlandse uitgaven aan zorg en welzijn ongeveer tweeënhalf keer zo hoog geworden – in 1998 werd zo’n €39 miljard gespendeerd en in 2018 was dat al circa €100 miljard. Wordt gekeken naar de stijging van het percentage van het bbp dat wordt uitgegeven aan zorg en welzijn, dan valt de stijging overigens nog best mee: van 10% in 1998 naar 12,9% in 2018.

Het thema dat naast de zorg het meest prominent naar voren komt is asociaal gedrag. Naast dat geweld op straat geweld en tegen hulpverleners de één na hoogste plek inneemt, komen ook een gebrek aan tolerantie en verharding van de samenleving terug in de top zes.
Nederlanders vragen vooral meer aandacht voor de zorg en asociaal gedragNieuwkomers in de 2020-lijst zijn – weinig verrassend – onderwerpen die de afgelopen maanden volop in de schijnwerpers stonden. Denk aan het lerarentekort, de opwarming van de aarde, stikstof en immigratie. “Het wordt interessant om te zien hoe politieke partijen, met verkiezingen wachtend op ons in maart 2021, aandacht aan deze onderwerpen gaan besteden in hun partijprogramma’s”, stelt Mayke van Keep, partner bij De Issuemakers. 

Andere thema’s kwamen ook volop voor in de media, maar wisten het toch niet tot de hogere regionen van de lijst te schoppen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de woekerpolissen, het schoonheidsideaal voor vrouwen en jongeren, gemengde huwelijken, toenemend toerisme en de rol en richting van de publieke omroep.

Een onderwerp dat vorig jaar nog erg leefde maar nu nog maar weinig wordt genoemd is de toekomst van Europa – waar het thema vorig jaar goed was voor een vierde plek valt het nu buiten de top dertig. Dit heeft volgens de onderzoekers vermoedelijk te maken met de duidelijkheid die er inmiddels is over de Brexit en het feit dat de Europese verkiezingen inmiddels achter de rug zijn.

Hogere straffen of lagere zeespiegel?

In de resultaten van de enquête zijn per regio en leeftijdscategorie de nodige verschillen te zien. Zo zijn in het noorden (Groningen, Friesland, Drenthe) vergrijzing en de aanscherping van het strafrecht top vijf-issues, maar niet in de rest van Nederland. Anderzijds wordt de opwarming van de aarde alleen in de Randstad en in regio oost (Overijssel, Gelderland, Flevoland) als top vijf-thema bestempeld.

Als alleen jongeren tot en met 34 waren ondervraagd, zou geweld op straat en tegen hulpverleners het nummer één-thema zijn geworden. Het lerarentekort wordt belangrijk gevonden door de 18-34 jarigen en 70-plussers, maar komt niet terug in de top vijf van de tussenliggende groep. Immigratie wordt alleen door de 18-34 jarigen gezien als top vijf-onderwerp.

De uitkomsten zijn gebaseerd op een enquête onder een representatieve groep van 852 respondenten, die in totaal 135 issues kregen voorgelegd. Ze konden maximaal tien onderwerpen aanvinken waarvan zij vonden dat deze meer aandacht moeten krijgen in 2020.