Technologie als nieuwe collega kan personeelstekort terugdringen
Het bedrijfsleven en de overheid laten op grote schaal kansen liggen om het personeelstekort op te lossen. Dat stelt advieskantoor Berenschot na onderzoek onder meer dan 1.000 HR-professionals door het land.
Personeelstekorten vormen in de huidige tijd een urgent probleem. Ze treffen tal van sectoren, van de horeca en het onderwijs tot de gezondheidszorg en techniek, en leggen een groeiende druk op bedrijven en instellingen. De krapte op de arbeidsmarkt brengt niet alleen economische gevolgen met zich mee, maar zorgt ook voor aanzienlijke maatschappelijke kosten.
Het onderzoek van Berenschot bevestigt dat HR-professionals dit probleem in de praktijk sterk ervaren. Bijna zeven van de tien respondenten (68%) gaf aan problemen te ondervinden bij het werven van nieuwe medewerkers. Vooral binnen de functiegroepen financiën, ICT, techniek & onderhoud en productie & operations is de zoektocht naar personeel veelal langdurig.
Gevraagd wat HR-professionals momenteel zien als hun belangrijkste huidige prioriteit, zetten ze de werving van nieuwe collega’s op plek één. Ook voor de komende twaalf maanden blijft werving hoog op de agenda, met een tweede plaats. “Het is een aanhoudend probleem”, constateert Hans van der Spek, hoofd van het kenniscentrum Mens en Organisatie bij Berenschot.
Technologie als nieuwe collega
Volgens het Berenschot-onderzoek kan een deel van het personeelstekort opgelost worden door de slimme inzet van technologie, zoals kunstmatige intelligentie, robotisering en digitalisering. Vier van de tien respondenten gaven aan dit soort technologieën te gebruiken om de noodzaak voor (nieuw) personeel te verlagen.
Van der Spek zegt dat ze bij Berenschot inmiddels al “best wat voorbeelden” zien in de praktijk. “Denk maar eens aan de metselrobot die in het bouwproces zijn intrede gedaan heeft. In de horeca wordt gewerkt met QR-codes en apps voor het plaatsen van bestellingen, die vervolgens afgeleverd worden door een serveerrobot. En binnen administratieve processen zien we dat routinematige handelingen door intelligente software wordt overgenomen.”
Dat technologie kan zorgen voor wat verlichting op de arbeidsmarkt kwam de laatste jaren naar voren in meerdere onderzoeken. Zo concludeerde SiRM dat digitalisering uiteindelijk tot een kwart van het personeelstekort in de zorg zou kunnen opvangen. Een onderzoek van Gupta uit 2022 ging zelfs nog verder en stelde dat digitalisering zo ongeveer het volledige personeelstekort zou kunnen oplossen.
Gezien dit potentieel zijn HR-professionals van plan om in 2025 meer aandacht te besteden aan nieuwe technologieën. Dit jaar staan thema’s zoals kunstmatige intelligentie, robotisering en digitalisering op plek 13 van hun prioriteitenlijst, maar volgend jaar zal dit thema tot de top tien behoren.
Overige tips
Berenschot adviseert HR-leiders ook om innovatieve oplossingen te overwegen in de manier waarop ze hun personeel inzetten. “Vaak blijkt dat wanneer werk anders wordt ingericht en georganiseerd, er veel meer mogelijk is”, aldus Van der Spek.
“Moet iedereen op de afdeling klantenservice wel volledig meedraaien in het rooster voor telefoondiensten? Of creëer je de mogelijkheid dat sommige teamleden zich kunnen richten op technische analyses, als dat beter bij hen past? Het denken in bestaande functies, procedures en de inrichting van ondersteunende systemen zit een deel van de oplossing van het personeelstekort in de weg”, legt hij uit.
Een andere oplossingsrichting is de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. “Deze optie wordt vaak over het hoofd gezien of te ingewikkeld gevonden”, ziet Van der Spek.
