Leading from the Middle: managementboek voor de middenmanager

08 januari 2021 Consultancy.nl
Profiel
Meer nieuws over

In het hedendaagse bedrijfslandschap speelt het middenmanagement een cruciale rol. In de managementliteratuur is echter maar weinig aandacht voor deze verbindende laag tussen de bestuurskamer en de werkvloer. Hoog tijd om daar verandering in te brengen, dachten Koen Marichal, Jesse Segers en Daan Sorgeloos. Samen schreven de drie leiderschapsexperts ‘Leading from the Middle’.

Weinig functietitels roepen zoveel negatieve associaties op als die van middenmanager. De clichés zijn talrijk: ze zijn overbodig of zelfs contraproductief, en daarmee het schoolvoorbeeld van bureaucratische geldverspilling. Dit negatieve beeld gaat verder terug dan je wellicht zou denken: al in 1958 suggereerden Leavitt & Whistler in een artikel in Harvard Business Review dat middenmanagers overbodig zouden worden.

Ondanks de vele negatieve stereotypen kunnen we ruim zestig jaar later concluderen dat deze voorspelling niet is uitgekomen. In tegendeel: de laatste jaren is juist sprake van een ware herwaardering van de middenmanager.

Leading from the Middle: managementboek voor de middenmanager

Dat heeft volgens Sioo-rector Jesse Segers deels te maken met de snelle ontwikkelingen in het bedrijfslandschap, die gepaard zijn gegaan met een veranderende rol voor het middenmanagement. Eerder werd de middenlaag geacht volledig loyaal te zijn aan de top: diens strategie moest worden geïmplementeerd op de werkvloer, waarna weer werd terug gerapporteerd naar de top. Vandaag de dag is dat wel anders.

“CEO’s bepalen vaak niet meer de strategie”, legt Segers uit. “Hun verantwoordelijkheid is het inrichten van een proces waarin de strategie vormgegeven wordt. Dat betekent dat ze het middenveld moeten betrekken bij dat proces, en dat midden dus zelf een visie moet hebben over waar het naartoe gaat met organisatie. Op basis van die visie zetten ze experimenten op, ongeacht of de top het daarmee eens is of niet. Als die kleinschalige experimenten werken, dient de middle manager de bestaande strategie uit te dagen, en hiermee gaat de top weer aan de slag.”

Dit maakt de rol van het middenmanagement een stuk uitdagender. Maar ondanks de herwaardering van de functie, ontdekten Segers en medeauteurs Koen Marichal en Daan Sorgeloos (beiden adjunct-professor aan de Antwerp Management School en gastdocent bij Sioo) dat middenmanagers maar weinig mogelijkheden worden geboden om zich te blijven ontwikkelen. Dit inzicht vormde de kiem voor het boek dat de drie nu hebben geschreven.

“Voor startende leiders en topmanagers waren heel wat programma’s op de markt, maar voor de groep in het midden was het aanbod beperkt”, vertelt Segers. “Dus vroeg Koen me om samen een programma samen te stellen dat specifiek voor de behoeften van het middenveld was bestemd. Daarmee zijn we aan de slag gegaan. In die tien jaar tijd heb ik minstens 500 mensen in opleiding gehad, en Koen en Daan hebben ook heel wat middle managers mogen begeleiden. Hieruit konden we heel wat inzichten putten voor ons boek.”

“CEO’s bepalen vaak niet meer de strategie.”

Leading from the Middle draait om vier personages – Abdel, Rosie, Pieter-Jan en Emma – die de vier rollen of gedaantes van de mensen in het midden vertegenwoordigen. “Deze vier figuren zijn fictief, maar wel gebaseerd op mensen die we in onze opleidingen hebben gehad”, aldus Segers. “Elk personage is een blend van specifieke karakteristieken die we bij die mensen terugvonden.”

Meer middenmanagers dan we denken

Segers denkt dat de personages voor velen herkenbaar zullen zijn: “Steeds minder mensen identificeren zich met de term middle manager. Maar als zij het boek lezen, zullen heel wat van hen tot de verrassende vaststelling komen dat zij eigenlijk wel een middle manager zijn. Naast grotere organisaties, waar nog echt een middle management is in de bekende betekenis, moeten ook in andere organisaties steeds meer mensen leiding gaan geven vanuit het midden.”

Naast de vier personages komt in het boek ook de bedrijfstop aan bod. Segers: “Oorspronkelijk zouden we het enkel over die vier rollen voor het middenveld hebben, maar gaandeweg werd ons duidelijk dat de interactie tussen de top en het middle management van cruciaal belang is. Als we erin slagen om het gedrag van de middle manager te veranderen, betekent dat per definitie dat ook de top zich anders zal moeten gedragen, anders werkt het niet.”

Al met al vult het boek volgens Segers een gat op in de managementliteratuur, door als eerste middenmanagementboek de link te leggen tussen de strategie-, de verander- en de leiderschapsliteratuur. “Ik durf dus te zeggen dat dit in het Nederlandstalig taalgebied het eerste en enige boek in zijn soort is. Koen, Daan en ik hebben bij het schrijven van boeken altijd de intentie om wetenschap naar de praktijk te brengen op een toegankelijke manier, en dat hebben we ook hier gedaan.” 

Leading from the Middle is verkrijgbaar bij de gebruikelijke boekenwinkels. Het boek wordt ook gebruikt binnen verschillende Sioo-opleidingen. Voor het topmanagement zijn er de programma’s ‘Executive Change Management’ en ‘Succesvol Besturen van Ziekenhuizen’. Andere programma’s, zoals ‘Succesvol Verandering Organiseren’, zijn specifiek gericht op het middenmanagement.