Dagelijks AI-gebruik op Nederlandse werkvloer verdubbeld, onbenut potentieel blijft groot
Het gebruik van AI binnen Nederlandse organisaties blijft snel toenemen. Het dagelijks gebruik verdubbelde van 8% naar 16%, zo blijkt uit onderzoek van &samhoud onder 1.000 hoogopgeleide professionals. Tegelijk ziet het bureau nog veel onbenut potentieel, met name binnen de publieke sector.
Vorig jaar, toen &samhoud zijn AI-adoptieonderzoek voor het eerst uitvoerde, gaf nog bijna twee derde (64%) van de respondenten aan nooit gen AI te gebruiken op het werk. Nu is dat minder dan de helft (45%).
Ondanks de snelle groei gebruikt nog altijd maar een klein deel van de professionals (16%) dagelijks gen AI. Deze voorlopers zeggen dagelijks gemiddeld 35 minuten te besparen, bijvoorbeeld door routinetaken te automatiseren, documenten te laten samenvatten en teksten te laten opstellen. Daarmee komen ze uit op een wekelijkse tijdsbesparing van bijna 3 uur.
Zou de overige 84% van de 4 miljoen werkende hoogopgeleide Nederlanders dit ook doen, dan zou de totale waarde van de tijdsbesparing volgens &samhoud optellen tot maar liefst €64 miljard.
“Ruim drie keer wat we extra uitgeven aan de NAVO-norm”, illustreert oprichter Salem Samhoud de hoogte van het bedrag. Hij benadrukt dat deze besparing niet vraagt om complexe nieuwe toepassingen, maar enkel om bestaande technologie die nog onvoldoende wordt benut.
“Nederland laat een enorm economisch potentieel liggen”, concludeert hij dan ook.
Bovendien blijken intensieve gebruikers doorgaans positief over de manier waarop AI hun werk verandert. Ongeveer driekwart geeft aan dat AI hun werk efficiënter (77%) en beter (70%) maakt, en zo’n twee derde (65%) vindt het werk ook leuker.
En terwijl ongeveer een kwart zich nog zorgen maakt over de impact van AI op hun baan, lijkt het sentiment wel te kantelen in het voordeel van AI: de helft van de respondenten ervaart alleen nog positieve gevoelens, terwijl dit vorig jaar nog 43% was.
Publieke sector blijft achter
De groei in AI-gebruik is zichtbaar in alle sectoren, maar zeker niet in gelijke mate. De private sector loopt duidelijk voorop, met een groei van 45% naar 72,5%. Koplopers daarbinnen zijn de informatie- en communicatiesector (80%) en de zakelijke (74%) en financiële dienstverlening (72%). De snelste groei vond plaats binnen de industrie, met een sprong van 28% naar 64%.
De publieke sector blijft daar nog flink op achter. In geen van de drie segmenten komt de adoptie uit boven de 50%. Het onderwijs boekte een bescheiden groei van 38% naar 49%, de overheid en het openbaar bestuur van 32% naar 44%. In de zorg verdubbelde de adoptie weliswaar, maar met 42% kent de sector nog altijd de allerlaagste adoptiegraad.
Zouden alle 1,1 miljoen overheidsmedewerkers dagelijks 35 minuten besparen, dan zou dat de overheid jaarlijks een kleine €9 miljard aan kosten kunnen schelen, becijferen de onderzoekers.
Beleid en leiderschap cruciaal
De lage AI-adoptie is volgens &samhoud vooral te wijten aan onduidelijk beleid, een negatief sentiment rond AI en strenge regels. Die strenge regels spelen met name binnen de overheid: 19% van de ambtenaren geeft aan geen AI te mogen gebruiken, waar dit in andere sectoren slechts 8% is.
Het negatieve sentiment leeft vooral binnen het onderwijs. Hier staat 31% negatief tegenover AI – een verschil van 10 procentpunt ten opzichte van het gemiddelde van 21%.
&samhoud ziet wel vooruitgang wat betreft de duidelijkheid van het beleid: vorig jaar gaf nog 36% van de respondenten aan niet te weten of ze Al mochten gebruiken op hun werk, nu is dit gehalveerd tot 18%.
Naast het beleid blijkt ook leiderschap cruciaal: in organisaties waar leidinggevenden actief AI stimuleren, ligt de adoptie onder medewerkers 2,5 keer hoger. Tegelijk zijn er veel leiders die zelf AI gebruiken, maar hun medewerkers niet weten mee te nemen: 78% van de leiding gebruikt AI, tegenover 47% van de medewerkers. Deze kloof is bovendien gegroeid – van 23 procentpunt naar 31 procentpunt.
Lees ook: Succesvolle AI-implementatie begint aan de top: &samhoud lanceert AI-leiderschapsprogramma.
Kruispunt
Ondanks het toegenomen AI-gebruik, benadrukt Samhoud met name de ruimte voor verdere groei. “Nederland blijft met 55% maandelijks gebruik achter bij het Europese gemiddelde van 73. Er is dus nog een enorme sprong te maken. Niet alleen om concurrerend te blijven, maar vooral om technologie in te zetten op een manier die mensen helpt groeien, werk betekenisvoller maakt en maatschappelijke impact vergroot.”
We staan volgens de oprichter “op een kruispunt”: “Blijven we hangen in voorzichtigheid, of nemen we verantwoordelijkheid om AI écht te integreren in ons werk? Leiders die klaar willen zijn voor de toekomst, moeten zelf het goede voorbeeld geven, AI strategisch omarmen en hun teams inspireren om de technologie te omarmen. AI verdient een plek op de agenda van elke bestuurder, teamleider en professional die relevant wil blijven.”
Zelf geeft &samhoud graag het goede voorbeeld: het bureau introduceerde begin dit jaar een vierdaagse werkweek mét behoud van salaris, mogelijk gemaakt door de productiviteitsboost van AI.
