Zes inzichten voor strategievorming en -executie in de zorg

02 mei 2024 Consultancy.nl 5 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

Bestuurders in de zorg staan de komende jaren voor grote transformaties op het gebied van personeel, kwaliteit, technologie, financiën en meer. Hoe kunnen ze de organisatie meenemen in hun strategie en zorgen dat deze koers ook wordt behouden? Experts van Morgens delen zes inzichten voor strategievorming en -executie in de zorg.

Inzicht 1: Zorg dat iedereen aan boord komt

Maak het leuk! Organiseer een strategievormingsproces, waarbij veel stakeholders op een leuke constructieve manier worden betrokken. Samen sta je sterk. Wat is het mooi als je cliëntenraad of ondernemingsraad na het traject zegt zich volledig in de strategie te herkennen, omdat ze hem zelf mede ontworpen hebben.

Maar hoe doe je dat? Ga verder dan een kleine stuurgroep van bestuurders en management die de lijnen uitzetten. Maak het niet een papieren werkelijkheid, maar betrek die dagelijkse leefwereld. Het geeft gevoel van eigenaarschap en betrokkenheid bij medewerkers.

Zes inzichten voor strategievorming en -executie in de zorg

Tip: meer betrekken is beter. Stem de betrokkenheid af op jouw organisatie. Betrokkenheid en ‘meedoen’ kan op veel verschillende manieren georganiseerd worden. Hiervoor is niet één goede manier. Maar denk aan inspiratielunches, pressurecookersessies, bouwen met lego, prioriteiten bepalen in creatieve workshops. Zo maak je het ook behapbaar, want het is al complex genoeg.

Inzicht 2: Houd het begrijpelijk en logisch

De kunst is om het in alle complexiteit en onzekerheid voor iedereen begrijpelijk te houden. Maak een strategietraject eenvoudig en houd het klein. Missie, visie en strategie zijn geen dagelijkse termen voor de meeste cliënten, bewoners en medewerkers. Maar als je met goed taalgebruik juist deze mensen kunt bereiken, dan ontstaat er energie voor verandering. Taal doet ertoe.

Elke organisatie heeft een eigen taal. Zo werkt Amsta met een eigen ‘Handsjeek formulier’. Een echte Amsterdamse term, die je niet zomaar kunt kopiëren voor een andere organisatie. Houd daarom feeling met alle betrokkenen en controleer of elke stap goed wordt begrepen.

Tip: peil tussentijds of iets wordt doorleefd en tot de verbeelding spreekt. Alleen als het resoneert in de organisatie, kun je verder. Laat de olievlek zijn werk doen. Zo groeit de logica en samenhang en daarmee ook de zekerheid.

Inzicht 3: Visualiseer het toekomstbeeld

Het vorige inzicht richt zich op het smal en klein houden in het nu, maar terwijl je dat doet kun je ook een lonkend toekomstbeeld schetsen. Die stip waar je heen beweegt is het motiverende perspectief: daar doen jullie het voor. Tegelijk is dat wat verder in de toekomst ligt per definitie abstracter en daardoor vager. Visualiseer je beeld van de toekomst. Zo wordt het een krachtiger wensbeeld dat richtinggevend is voor de betrokkenen.

Tip: dit kan in praatplaten, een mooi vormgegeven ronkend motto, filmpjes, symbolen en communicatie met medewerkers voor verbinding. Blijf vooral vertellen wat er gebeurt en nodig uit om mee te doen.

Inzicht 4: Wees moedig en stop

Wat er de komende jaren van medewerkers gevraagd wordt is ingewikkeld. Medewerkers die met hart en ziel voor de zorg hebben gekozen, vragen we anders te gaan werken. Ze mogen minder gaan zorgen en ook alleen voor die cliënten, die echt niet zonder kunnen. Vaak ook op een andere manier, waarbij technologie of het netwerk een grote(re) rol spelen.

Allemaal erg ingewikkeld. Het is van groot belang om hier transparant over te zijn. Want hoe moeilijk is het om te gaan stoppen met handelingen die we nu zo gewoon vinden?

Dit maakt het vaak turbulent voor medewerkers: ze willen vasthouden aan het oude terwijl ze geconfronteerd worden met nieuwe ontwikkelingen waar ze aan moeten wennen. Het risico hiervan is dat het bordje voller wordt in plaats van leger. Daarom vereist het moed om duidelijk te zijn in wat je níet meer doet. Waarbij het ‘waarom’ goed uitlegbaar is.

Tip: Durf te kiezen en zet in op projecten waarbij je medewerkers faciliteert om dingen écht anders te doen, zoals administratieve lastenverlichting.

Inzicht 5: Hou regie op de inhoud en het proces gescheiden

De eerdere inzichten benadrukken het belang van een goed uitgevoerde strategie. Naast deze uitvoering is een ondersteunend kader van project- en verandermanagement essentieel. Door inhoud en proces gescheiden te houden, kun je de focus op de inhoud behouden terwijl het proces flexibel en dynamisch blijft.

Er bestaat geen one-size-fits-all aanpak; elk strategietraject vereist een unieke aanpak die aansluit bij de organisatie. Organiseer het traject met de eigen mensen! Is dat niet passend en vlieg je externe hulp in, houd dan zelf de regie op de inhoud.

Tip: geef in het proces ruimte voor de dynamiek en energie in de organisatie en maak gebruik van de koplopers.

Inzicht 6: Houd het pragmatisch en kort-cyclisch

Er is een hands-on aanpak vereist om deze transformatie te realiseren, die feitelijk een cultuurtransitie is van een gehele zorgsector. De verandering of paradigmashift in de zorg is zo groot en veelomvattend, dat kort-cyclisch werken het meest effectief is.

Om in beweging te komen helpt het vertalen van verandering naar kleine en begrijpelijke stappen die binnen de eigen cirkel van invloed liggen. Zeker in deze snel veranderende omgeving moet je strategie (vorming of executie) eenvoudig en herkenbaar zijn. Neem zelf regie op de verandering waar je als organisatie voor staat, in lijn met je eigen strategie. Besef en berust dat niet alles lukt.

Tip: giet geen dingen in beton: doe het samen en pas aan. Strategie vormen en uitvoeren is een continu proces wat je bijna voortdurend aan het herijken bent in een (bij voorkeur) kort-cyclisch proces.