Miljardenboete hangt boven hoofd van vervuilende autobouwers

03 februari 2020 Consultancy.nl

Terwijl Europa haar CO2-uitstoot wil terugbrengen in een poging de ergste effecten van klimaatverandering te beteugelen, kunnen de dertien grootste autofabrikanten van het continent samen een boete van €14,5 miljard tegemoetzien. Volgens een inschatting van PA Consulting weet geen van de automakers de verplichte Europese CO2-emissiedoelstellingen te halen. Met een verwachte boete van €4,5 miljard mag Volkswagen het diepst in de buidel tasten.

De nieuwe boete is in aantocht terwijl de Duitse automaker nog nauwelijks is bekomen van het dieselschandaal dat in september 2015 aan het licht kwam. De US Environmental Protection Agency kwam er toen achter dat Volkswagen zijn TDI-dieselmotoren opzettelijk zo had geprogrammeerd dat ze uitstoottests konden ‘herkennen’, zodat ze gedurende deze tests maar liefst veertig keer minder stikstofoxiden uitstootten dan op de weg.

De fraude kostte Volkswagen vele miljarden. Alleen al in de VS werd voor $14,7 miljard geschikt met de toezichthouders en voor nog eens $4,3 miljard met justitie. Inmiddels staat de teller wereldwijd al op €30 miljard en daar komt vermoedelijk nog meer bij. Zo loopt nog een aanklacht van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC, die stelt dat Volkswagen illegaal voordeel heeft gehaald uit het verzwijgen van het emissieschandaal voor investeerders. Deze aanklacht laat overigens zien dat Volkswagen al voor het uitkomen van het schandaal een schatting had klaarliggen van de eventuele schade die daarmee gepaard zou gaan. Met €20 miljard zat deze echter nog flink aan de lage kant, weten we inmiddels.

Terwijl €30 miljard een astronomisch bedrag lijkt, komt het tot op heden betaalde bedrag verrassend dichtbij de kosten voor de schade aan de volksgezondheid, zoals die zijn berekend door de Radboud Universiteit. Onderzoekers van de Nijmeegse universiteit schalen die kosten in op zo’n €29 miljard. Pijnlijker is dat ze daarnaast inschatten dat de extra emissies wereldwijd hebben geleid tot het verlies van 45.000 gezonde levensjaren, waarvan 44.000 in Europa.

Te veel SUV’s

Binnenkort mag Volkswagen waarschijnlijk dus nog eens €4,5 miljard ophoesten. Dit keer is het bedrijf echter slechts één van de dertien automakers die de portemonnee mogen trekken. April vorig jaar besloot de Europese Unie om automakers per 1 januari 2020 strengere regels voor CO2-uitstoot op te leggen. In principe mogen nieuwe auto’s de gemiddelde norm van maximaal 95 gram CO2-uitstoot per kilometer niet overschrijden. Volgens een prognose van PA Consulting zal geen van de dertien grootste autofabrikanten van Europa erin slagen aan deze eis te voldoen. Dit gaat ze naar schatting €14,5 miljard kosten, waarvan Volkswagen met bijna een derde veruit het grootste deel voor zijn rekening neemt.

Verwacht CO2-uitstootboetes 2021

De onderzoekers van PA Consulting zien dat na vier jaar van gestage vooruitgang de gemiddelde uitstoot nu voor het eerst weer stijgt. Dit wijten ze aan de sterke vraag naar (benzine slurpende) SUV’s en een relatief beperkt aanbod aan auto’s met lage emissies. Ook het dieselschandaal speelt nog een rol: sinds het schandaal worden dieselauto’s veel minder verkocht, terwijl die minder CO2 uitstoten dan benzineauto’s.

Dat Volkswagen de hoogste boete tegemoet kan zien heeft deels te maken met het succes van het bedrijf: het verkocht simpelweg heel veel auto’s waardoor de CO2-overschrijding hoog uitpakt. Andere automakers die volgens PA Consulting kunnen rekenen op boetes van meer dan €1 miljard zijn Fiat-Chrysler (€2,5 miljard), Ford (€1,5 miljard) en Renault-Nissan-Mitsubishi (€1,1 miljard). In vergelijking hiermee hoeft Jaguar Land Rover met een boete van €93 miljoen maar weinig af te tikken. Desondanks merkt PA Consulting de Britse automaker aan als het bedrijf dat misschien wel de hardste klap te verwerken krijgt – €93 miljoen gelijk staat aan 400% van de winst (EBIT) over 2018.

Vijf voor twaalf

PA Consulting merkt wel op dat de berekende boetes nog niet in steen staan gebeiteld. Als de automakers alles op alles zetten, kunnen de te betalen bedragen uiteindelijk lager uitvallen. “Ondanks dat we, na vier relatief goede jaren, nu duidelijk een stap terugzetten, hebben autofabrikanten nog veel mogelijkheden om de emissies terug te dringen en in elk geval een deel van de boetes te voorkomen. Maar dan moeten er nu wel snel maatregelen worden genomen”, stelt Michael Schweikl, automotive-expert bij PA Consulting.

Mogelijke maatregelen die de automakers volgens Schweikl nog kunnen nemen zijn onder meer kortingen op elektrische en plug-in hybride voertuigen, onderzoek naar samenwerking met andere fabrikanten (zoals de recente fusie tussen FCA en PSA) en de ontwikkeling van open platformen om de ontwikkeling van elektrische technologie te stimuleren. “Maar als de fabrikanten CO2-emissies werkelijk willen terugdringen en nieuwe klanten willen aantrekken, zullen deze maatregelen wel in 2020 genomen moeten worden”, voegt hij toe.

“Autoleveranciers zullen grote veranderingen moeten doorvoeren om de overstap te maken van de verbrandingsmotor naar elektrische voertuigen met lage uitstoot.”

Of de boetes echt zoden aan de dijk zetten wat betreft het terugbrengen van de CO2-uitstoot is nog maar de vraag. De hoge bedragen raken waarschijnlijk vooral de kleinere automakers. De grote jongens kunnen het geld best missen. Dit wordt misschien nog wel het best geïllustreerd door Volkswagen, dat ondanks de €30 miljard die het kon afschrijven voor het dieselschandaal de laatste jaren gewoon nog winstgevend was.

Beste jongetjes van de klas

Te midden van alle stijgende CO2-emissies waren er in Europa overigens twee landen die geheel tegen de trend in wel een daling van hun uitstoot konden noteren: Nederland en Noorwegen. In Nederland daalde de uitstoot van 109g CO2/km in 2017 naar 106g CO2/km in 2018. Dit is met name te danken aan de groei van het aantal verkochte elektrische voertuigen – van 2,7% van het totale wagenpark in 2017 naar 6,7% in 2018.

Daarmee doen we het Europees gezien dus helemaal niet verkeerd. In vergelijking met het allerbeste jongetje van de klas stelt het echter weinig voor. In Noorwegen werd de uitstoot teruggedrongen van 83,7g CO2/km in 2017 tot 72,4g CO2/km in 2018. Elektrische voertuigen waren goed voor 31,2% van de totale verkoop in Noorwegen. Bovendien reed in 2018 daar al bijna de helft (49,1%) van alle voertuigen geheel of gedeeltelijk elektrisch.

Voordat de rest van Europa gaat volgen moet er nog veel gebeuren. “Autoleveranciers zullen grote veranderingen moeten doorvoeren om de overstap te maken van de verbrandingsmotor naar elektrische voertuigen met lage uitstoot”, aldus Schweikl. “Hoewel er al veel spannende technologische ontwikkelingen plaatsvinden, mogen de leveranciers niet onderschatten hoe complex die verandering is en hoeveel investeringen en cultuurverandering dat van ze vraagt.”


Meer nieuws over

×
×
Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bewegin Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Issuemakers De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kearney Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RGP Rijnconsult Riverwise Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Groep Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Volt Strategy Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup
×
×
×