Inhuur van zzp’ers neemt met 12% af en de Zelfstandigenwet overtuigt (nog) niet
In het eerste kwartaal van 2026 is het totale aantal opdrachten voor zzp’ers met 12% afgenomen. Dat blijkt uit een analyse van HeadFirst Group. De economie, maar vooral ook de onduidelijkheid rondom zzp-wetgeving, zorgt ervoor dat opdrachtgevers terughoudender zijn met de inhuur van zzp’ers.
Met een aandeel van 44% van de inhuurmarkt is de overheid de grootste opdrachtgever van zzp’ers. Maar juist daar vallen de meeste klappen: na eerdere dalingen nam de vraag naar zelfstandige professionals vanuit de publieke sector in het afgelopen kwartaal met nog eens 21% af.
Over alle sectoren heen is het aantal inhuuropdrachten met 12% afgenomen. Volgens Ton Sluiter, manager bij HeadFirst Group, wijst de forse daling in het totale aantal aanvragen op een voorzichtige start van het jaar bij opdrachtgevers. Die voorzichtigheid komt voort uit de staat van de economie, de impact van de energiecrisis en de stijgende kosten in het bedrijfsleven – factoren die leiden tot terughoudendheid in uitgaven voor externe inhuur.
Maar het heeft ook te maken met een trend die al maanden zichtbaar is: onduidelijkheid rondom inhuurregels maakt opdrachtgevers huiverig om risico’s te nemen. Daardoor kiezen zij vaker voor zekerheid. Dat raakt de zzp-markt direct. Sinds de hernieuwde handhaving op schijnzelfstandigheid begin 2025 is er een duidelijke trend zichtbaar waarbij de inhuur van zzp’ers afneemt.
“Opdrachtgevers zijn terughoudender met het inzetten van zzp’ers en die onzekerheid vertaalt zich direct in minder opdrachten”, zegt Sem Overduin, Manager Public Affairs & Public Policy bij HeadFirst Group en auteur van ‘De ZZPuzzel’.
Onder zzp’ers zelf leidt deze ontwikkeling – en het uitblijven van een definitieve opvolger van de Wet DBA – tot onrust. Een survey van HeadFirst Group onder bijna 1.300 hoogopgeleide zzp’ers laat zien dat 59% aangeeft dat het moeilijker is geworden om aan opdrachten te komen. Vier op de 10 zzp’ers (39%) geven zelfs aan dat zij door onduidelijkheid rondom zzp-wetgeving daadwerkelijk opdrachten zijn misgelopen.
Over de manier waarop de overheid de markt informeert in de huidige situatie, zijn zzp’ers zeer ontevreden. Ruim twee derde (69%) geeft aan de handhavingsstrategie te kennen, maar tegelijkertijd is 71% ontevreden over de manier waarop de overheid via haar eigen kanalen informeert over de handhaving op schijnzelfstandigheid. Nog kritischer zijn zzp’ers als het gaat om de praktische duiding: 77% geeft aan niet te weten welke opdrachten zij als zzp’er wel of niet mogen uitvoeren.
“Er is een grote behoefte onder zzp’ers aan duidelijke communicatie vanuit de overheid, zeker in een tijd waarin er veel misinformatie op sociale media circuleert”, aldus Overduin. “Wij roepen de overheid op om actief, concreet en duidelijk te communiceren over wat er wel en niet mogelijk is. Met heldere informatie kan de markt weer vol vertrouwen gaan samenwerken met zelfstandig professionals, want in een krappe arbeidsmarkt hebben we alle werkenden keihard nodig.”
De Zelfstandigenwet
De politiek heeft inmiddels haar pijlen gericht op een nieuwe wet: de Zelfstandigenwet. Deze heeft als doel meer duidelijkheid te geven over wanneer iemand écht als zzp’er werkt en wanneer er sprake is van schijnzelfstandigheid. De wet moet strengere regels en handhaving brengen, zodat misbruik door opdrachtgevers wordt tegengegaan en tegelijkertijd de positie van echte zzp’ers wordt versterkt.
Hoewel de Zelfstandigenwet nog verder moet worden uitgewerkt en het wetsvoorstel nog door de Tweede en Eerste Kamer moet worden behandeld, hebben zzp’ers die door HeadFirst Group zijn ondervraagd hun mening al klaar. Slechts 28% van de zzp’ers verwacht dat deze wet dat doel in de praktijk ook daadwerkelijk zal bereiken.
Lichtpunten in de markt
Binnen de diverse zzp-markt is het beeld niet overal negatief, tonen de cijfers van HeadFirst Group. Professionals met bewezen IT-vaardigheden zijn nog steeds gewild, en specialisten met AI-expertise hebben juist een gunstigere positie op de markt. Het aantal AI-opdrachten neemt toe en deze professionals kunnen bovendien hogere tarieven vragen.
Sluiter: “De opmars van AI-kennis zie je dwars door alle sectoren heen, en we verwachten dat die trend de komende kwartalen verder zal doorzetten.”
