‘Nederlandse zorgsector teert op uitgestelde investeringen en hoge werkdruk’
De Nederlandse gezondheidszorg staat er financieel redelijk voor, maar onder de oppervlakte groeien de problemen, zo blijkt uit onderzoek van EY. Lage investeringen in onder meer vastgoed en digitalisering flatteren de resultaten, terwijl personeelstekorten de werkdruk en het ziekteverzuim opstuwen.
De Nederlandse gezondheidszorg presteerde in 2025 financieel gezien iets minder goed dan in 2024. Na een paar jaar van verbetering daalde het rendement met 0,2 procentpunt naar 2,2%. Die daling kan nog wat groter uitvallen, omdat nog niet alle zorgorganisaties hun jaarcijfers hebben ingediend, meldt EY.
Een belangrijke oorzaak van de rendementsdaling is dat zorginstellingen gemiddeld genomen minder overhouden aan hun dagelijkse bedrijfsvoering. Ook ontvingen ze minder rente over hun tegoeden.
Desondanks ligt het rendement hoger dan in 2021, 2022 en 2023. Dat komt onder andere doordat zorginstellingen relatief weinig investeerden, waardoor de kosten voor onder meer gebouwen en apparatuur laag bleven – en dat pakte gunstig uit voor het rendement.
Deze situatie is volgens EY echter niet houdbaar. De zorg staat namelijk voor een grote investeringsopgave, onder meer in vastgoed, digitalisering en personeel. Als zorginstellingen die investeringen de komende jaren opvoeren, komen de financiële resultaten waarschijnlijk onder druk te staan.
Forse rendementsdaling leidt tot kwetsbaarheid
EY onderzocht daarom ook wat tot en met 2030 precies met de financiële huishouding van zorginstellingen gebeurt als de uitgestelde investeringen wel worden gedaan. Daaruit blijkt dat het gemiddelde rendement van de Nederlandse zorgsector flink terugloopt.
Waar in 2026 – net als vorig jaar – nog sprake is van een rendement van 2,2%, gaat het in 2027 nog maar om 1,8%. Voor 2028, 2029 en 2030 noteren de onderzoekers respectievelijk 1,4%, 1,0% en 0,6%.
EY noemt de daling niet direct problematisch, maar waarschuwt wel dat de financiële ruimte zijn grenzen kent. Bij fors hogere investeringen daalt het rendement flink, waardoor zorginstellingen kwetsbaarder worden voor tegenslagen. Daardoor zullen ze financiële beslissingen zorgvuldiger moeten gaan afwegen.
Verzuimgraad opnieuw toegenomen
Ook op het gebied van personeel spelen er problemen binnen de Nederlandse gezondheidszorgsector. Zo steeg het ziekteverzuim in 2025 opnieuw. In 2023 ging het om 8,0%, in 2024 om 8,1% en afgelopen jaar om 8,4%. Ook dit jaar lijkt het verzuim binnen de sector verder toe te nemen.
“Het CBS rapporteerde recent dat het verzuim in het eerste kwartaal in 2026 het op één na hoogste van deze eeuw is”, schrijven de onderzoekers. “Griep, verkoudheid en andere virusinfecties zijn de belangrijkste oorzaken.”
Volgens EY is het verzuim in 2025 onder meer toegenomen door overspannenheid. De strengere controles op schijnzelfstandigheid dragen hieraan bij. Door de Wet DBA hebben veel freelancers de zorgsector verlaten, terwijl de sector al jaren kampt met forse personeelstekorten. Hierdoor neemt de werkdruk toe voor bestaande medewerkers. Op zijn beurt vergroot dat de kans op een burn-out en dus op verzuim.
