De AI-transitie begint met visie, niet met technologie
AI ontwikkelt zich in hoog tempo van een gehypete innovatie naar een technologie waar organisaties simpelweg iets mee moeten. Toch blijven veel organisaties hangen in uitersten. Ze experimenteren volop zonder richting, of ze wachten op beleid dat nog ontbreekt. Dat is begrijpelijk, maar niet genoeg, schrijven Jill Hanegraaf en Vincent Cremer van TwynstraGudde.
Wat AI anders maakt dan eerdere technologische veranderingen: het raakt niet één domein, maar verstoort en ondersteunt tegelijk alles waar je al mee bezig bent. Je dienstverlening, je besluitvorming, je werkprocessen en je legitimiteit als organisatie. Het is geen project dat je afrondt. Het is een beweging die al gaande is, met of zonder jouw regie.
De vraag is dus niet meer óf je iets met AI doet. Je medewerkers gebruiken het al, andere organisaties zetten het in en de samenleving is er al van doordrongen. De vraag is: bepaal jij als organisatie wat AI voor jou betekent, of laat je AI dit voor jou bepalen?
OpenAI en Bain & Company beschreven onlangs in Harvard Business Review hoe de meeste organisaties vastlopen in de micro-productivity trap: AI versnelt losse taken, maar de organisatie daaromheen blijft onveranderd. De waarde blijft uit. Niet omdat de technologie tekortschiet, maar omdat visie en richting ontbreken. En die ontstaan niet met nóg een pilot. Het begint met een visie.
Futuring
Zonder visie maak je alsnog keuzes. Alleen dan impliciet. En dat heeft consequenties. Eén incident en je schiet van ‘ruimte geven’ naar ‘rem erop’. Zonder gedeelde taal en kaders ontstaan losse initiatieven. Die voelen innovatief, maar eindigen in versnippering en verlies van grip. Je blijft hangen in pilots. Of je gaat juist te snel te groot.
In beide gevallen mis je de stap die het verschil maakt: de organisatie inrichten om mee te bewegen. Want als je AI als IT-project behandelt, mis je waar het echt over gaat. Wat betekent deze technologie voor hoe wij werken? Wat doen we straks anders? En wie willen wij zijn als organisatie?
Het probleem is niet dat organisaties niets doen. Het probleem is dat ze te laat beginnen met het gesprek. En dat ze het op de verkeerde plek voeren. De meeste organisaties praten wel over AI, maar nog te weinig over wat het vraagt van hun organisatie.
Futuring helpt om dat gesprek gestructureerd te voeren, voordat de waan van de dag het overneemt. Het gaat niet over welke tools je inzet. Het gaat over hoe je je organisatie wilt inrichten in een wereld met AI.
Wat automatiseer je wel? Wat niet? Wat blijft menselijk? Wie beslist waarover? In sessies met de juiste mensen aan tafel werk je toe naar een gedeeld beeld. Waar raakt AI ons? Welke richting willen we op? Dat gedeelde beeld is de basis voor een heldere strategie en een roadmap.
Het begint met visie
De AI-transitie begint met visie, niet met technologie. Experimenteren zonder duidelijke visie levert zelden blijvende resultaten op. Goed beleid ontstaat bovendien niet vanaf de zijlijn, maar vanuit bewuste keuzes over de manier waarop een organisatie AI wil inzetten.
