Inclusie op de werkvloer stabiliseert op 66%, maar het gemiddelde verhult grote verschillen
Na een dip is het inclusiegevoel op de Nederlandse werkvloer weer bijna terug op het niveau van 2024: 66% van de werknemers voelt zich volledig geïncludeerd. Achter dat gemiddelde schuilt echter een hardnekkig patroon, blijkt uit Highbergs inclusiebenchmark: de verschillen tussen groepen blijven groot, en positief beoordeeld beleid en leiderschap vertalen zich lang niet voor iedereen in een gelijk gevoel van inclusie.
Op papier kan een organisatie veel goed hebben geregeld; een drempelloos kantoor, een diversiteitsbeleid op papier en leidinggevenden die zeggen open te staan voor ieder perspectief. Of werknemers zich daardoor ook echt onderdeel van het team voelen, is in de praktijk een andere vraag.
Dat onderscheid – tussen wat een werkgever regelt en wat een werknemer ervaart – brengt deze zevende editie van Highbergs inclusiebenchmark in kaart. Dit jaar markeert tevens een verschuiving van bewustwording naar verankering, gedreven door Europese regelgeving als de CSRD en de Pay Transparency Directive en een krappe arbeidsmarkt.
Opvallend is daarnaast de nieuwe naam: waar het onderzoek tot vorig jaar de Diversiteit & Inclusie Benchmark heette, is het nu omgedoopt tot de Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie Benchmark. Daarmee wordt gelijkwaardigheid expliciet aan het kader toegevoegd.
Kijkend naar de resultaten, blijkt het inclusiegevoel op de Nederlandse werkvloer gestabiliseerd.
Na een piek in 2023 (68%) en een terugval in 2025 (63%), geeft dit jaar 66% van de medewerkers aan zich volledig geïncludeerd te voelen.
Dat totaalcijfer maskeert wel flinke uitschieters. De inclusiebeleving loopt uiteen van 71% in de handel tot 53% in de transportsector, waar het gevoel van inclusie het sterkst achterblijft.
Ook tussen groepen zijn de verschillen groot: medewerkers van kleur (58%), neurodivergente medewerkers (58%) en LHBTIQA+-medewerkers (64%) voelen zich minder vaak volledig onderdeel van hun organisatie dan hun collega’s, en jongere werknemers (60% onder 18- tot 29-jarigen) minder dan vijftigplussers (69%).
Goed beleid, minder beleving
Het meest veelzeggende patroon zit in de kloof tussen formele voorwaarden en de dagelijkse beleving. Medewerkers van kleur beoordelen hun leidinggevenden (30% tegenover 23%) en het organisatiebeleid (46% tegenover 39%) vaker als inclusief dan hun witte collega’s – en tóch voelen ze zich minder vaak volledig geïncludeerd.
Dezelfde tegenstelling geldt voor medewerkers met een fysieke beperking: zij ervaren beleid en leiderschap minstens zo inclusief. Maar terwijl hun inclusiegevoel met zes procentpunt steeg naar 65%, blijft het achter bij de 71% van medewerkers zonder beperking.
Goed beleid op papier landt daarmee nog niet vanzelf in de dagelijkse praktijk; vooruitgang op organisatieniveau bereikt niet elke groep in gelijke mate.
Leiderschap is de hefboom – en die hapert
Waar het verschil wél wordt gemaakt, is bij leiderschap. Van de medewerkers die hun leidinggevenden als inclusief ervaren, voelt 93% zich geïncludeerd. Onder de groep die dat niet ervaart, is dat slechts 16%. Helaas ervaart in 2026 maar 37% van de werknemers inclusief leiderschap, een daling ten opzichte van 41% in 2025.
Ook ervaren minder werknemers het organisatiebeleid als inclusief: nog maar 22%, tegen 30% een jaar eerder. Daarmee verzwakt de motor onder het inclusiegevoel, terwijl het belang ervan toeneemt. In een krappe arbeidsmarkt vertaalt inclusie zich namelijk direct in binding: van wie zich volledig geïncludeerd voelt, beveelt 73% de werkgever aan, tegenover slechts 3% van wie dat gevoel mist.
Henrieke van Bommel, DG&I-expert bij Highberg, ziet daarin een duidelijke opdracht voor werkgevers. “Organisaties moeten zich niet blindstaren op mooie totaalcijfers. De echte inzichten zitten in de details: waar gaat inclusie vooruit en waar blijft het achter? Inclusie is geen eindpunt, maar een continu proces dat om bewuste keuzes vraagt en om een aanpak die meebeweegt met de diversiteit binnen de organisatie.”
De resultaten van de benchmark zijn gebaseerd op de respons van 2.143 werknemers, via het onderzoekspanel van No Ties.
