Berenschot evalueert verzelfstandiging van Friese haven
Adviesbureau Berenschot heeft de verzelfstandiging van de haven van het Friese Harlingen onderzocht.
In 2018 verzelfstandigde de haven van Harlingen tot Port of Harlingen (NV). De gemeente is eigenaar van dit havenbedrijf. Het havenbeheer is gesplitst: Port of Harlingen is verantwoordelijk voor de commerciële activiteiten van de haven, de gemeente draagt zorg voor de publieke havens in en rond de binnenstad.
In 2017 werd afgesproken om na een aantal jaar de verzelfstandiging van de haven te evalueren. Eind 2023 startte Berenschot met deze evaluatie, waarin onder meer is onderzocht of de gemaakte afspraken worden nageleefd.
Een doelstelling van de verzelfstandiging was om de organisatie achter de haven slagvaardiger te laten opereren, opdat betere financiële resultaten zouden worden gerealiseerd. Uit het onderzoek van Berenschot blijkt dat deze doelstelling goeddeels is gehaald: de financiële resultaten zijn in orde.
Niettemin zijn er volgens de onderzoekers nog wel de nodige verbetermogelijkheden. Eén van de subdoelen voor de Port of Harlingen was om extra financiële ruimte te creëren om te investeren in de groei van de haven. Berenschot geeft aan dat er momenteel nog onvoldoende financiële ruimte is.
Dat heeft volgens de onderzoekers onder meer te maken met de rol van het gemeentebestuur, dat zich niet voldoende heeft beziggehouden met het precieze beleid van het havenbedrijf. Het college van burgemeester en wethouders bemoeide zich soms wel met Port of Harlingen, maar dat ging dan meestal over de huidige financiën, niet per se over de toekomst, schrijft Berenschot. “Inhoudelijk liet het gemeentebestuur de teugels vieren en kwamen niet met inbreng.”
Het havenbedrijf en het gemeentebestuur houden zich in zekere zin aan hun rol, maar dat is volgens Berenschot juist een beetje het probleem. Zo zou het gemeentebestuur meer initiatief kunnen tonen, bijvoorbeeld door het havenbedrijf nieuwe klanten aan te reiken of met nieuwe ideeën te komen. Andersom zou het havenbedrijf zich ook meer kunnen inzetten om de gemeente bij het reilen en zeilen te betrekken.
Veel potentie
In het rapport is verder te lezen dat de vooruitzichten voor de Port of Harlingen goed zijn. Zo heeft de haven een gunstige locatie: ze ligt op de drukke vaarroute van Engeland via de Noordzee naar de Baltische Zee. Verder is de haven zowel via het water als de weg goed verbonden met de rest van Nederland.
Daarnaast zijn er veel bedrijven gevestigd in en rondom de haven. Er worden bijvoorbeeld luxe speedboten en superjachten gebouwd, gerepareerd en onderhouden. Eveneens beschikt de haven over een aardig grote laad- en loslocatie voor containers.
In de haven zijn ook industriële bedrijven gevestigd, zoals een gaswinningsbedrijf, een zoutwinnings- en -verwerkingsbedrijf, een betonfabriek en een restafvalcentrale. Tevens is de Port of Harlingen de grootste garnalenhaven van Europa.
Berenschot ziet dus genoeg groeikansen voor de haven. Om die daadwerkelijk te pakken, helpt het volgens de onderzoekers als de gemeente en het havenbedrijf op een proactievere manier gaan samenwerken.
