PwC: ‘Robots kunnen krapte op de arbeidsmarkt verlichten’

17 april 2023 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Profiel

Robots kunnen wat doen aan de krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dat blijkt uit onderzoek van PwC.

Voor zijn studie keek het Big Four-kantoor op welke manier robots een bijdrage zouden kunnen leveren aan de Nederlandse economie. Eén van de conclusies? Zogenaamde servicerobots kunnen tot en met het jaar 2030 zo’n 30% van de openstaande vacatures opvullen.

Servicerobots zijn robots (of andere machines) die taken uitvoeren buiten de industriële omgeving, in interactie met mensen in hun dagelijkse leven of werk. Denk bijvoorbeeld aan volledig geautomatiseerde karretjes die in een magazijn het werk van de menselijke orderpickers hebben overgenomen. 

In welke branches kunnen robots het gemakkelijkst worden ingezet

Voor zijn onderzoek stelde PwC onder meer vast binnen welke branches het gemakkelijkst vacatures kunnen worden opgevuld door servicerobots. Het onderwijs, de zorg- en de dienstensector lenen zich volgens de studie in relatieve termen het minste voor deze vorm van robotisering.

Maar omdat binnen deze sectoren heel veel mensen werken, kunnen servicerobots in absolute termen nog altijd behoorlijk wat vacatures invullen. In de zorgsector gaat het ongeveer om 110.000 vacatures, binnen het onderwijs om 17.000 vacatures.

“Verder blijft het in de dienstensector altijd wel erg lastig om de productiviteit te verhogen”, zegt Jan Willem Velthuijsen, hoofdeconoom bij PwC. “Maar de grotere aantallen maken de dienstensector interessant, zeker voor Nederland als diensteneconomie.” 

Robotgebruik naar land

In relatieve termen kan de meeste winst worden gepakt binnen de transportsector. Servicerobots zouden daar het aantal openstaande vacatures kunnen halveren. Binnen maakbedrijven, de bouw en detailhandel is daarnaast ook veel potentieel voor het inzetten van servicerobots, melden de onderzoekers.

Ook is Nederland volgens Velthuijsen goed gepositioneerd om een belangrijke speler te worden binnen de servicerobotsbranche. “Er zijn hier veel onderzoekscentra die al bezig zijn met de ontwikkeling van deze technologie. Robots, of onderdelen daarvan, worden hier gemaakt, maar niet naar de Nederlandse markt gebracht.” 

Internationale vergelijking

PwC nam ook ook andere Europese landen onder de loep. Daaruit blijkt onder andere dat vooral grotere bedrijven (meer dan 250 medewerkers) uit Zweden, Italië en Denemarken gebruikmaken van servicerobots. 

Use of service robots by type

In ons land zet circa 8% van de grote bedrijven reeds servicerobots in. Dat geldt ook voor iets minder dan 5% van de Nederlandse middelgrote organisaties (tussen de 50 en de 249 medewerkers) en voor ongeveer 2% van onze kleine bedrijven (tussen de 10 en de 49 medewerkers).

In Nederland worden robots het meeste gebruikt voor het transporteren van goederen of mensen, binnen magazijnen en ook binnen fysieke winkels. In Denemarken worden servicerobots relatief gezien het meest ingezet binnen magazijnen. Opvallend is verder dat binnen het Verenigd Koninkrijk (de zesde economie ter wereld) in ongeveer dezelfde mate van servicerobots gebruik wordt gemaakt als in Turkije (de negentiende).