De zes stappen van het innovatieproces

14 juni 2021 Consultancy.nl 5 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

Succesvol innovatiemanagement vraagt om een gestructureerde aanpak. Maar hoe kunnen bedrijven zo’n aanpak organiseren? Innovatie-experts betrokken bij het onderzoeksprogramma ShoppingTomorrow delen de zes bouwstenen van het innovatieproces.

Stap 1: Strategie en doelen formuleren

Lukraak beginnen met het uitwerken en implementeren van innovaties heeft een kleine kans van slagen. Allereerst is het belangrijk om een helder doel voor je innovatieactiviteiten voor ogen te hebben. Waarom wil de organisatie innoveren? Wat hoopt de organisatie door innovatie te bereiken? En waar liggen de grootste mogelijkheden? 

Hiervoor is gedegen kennis van je eigen organisatie en de markt onontbeerlijk. Een duidelijke visie op dit soort vraagstukken helpt je organisatie zich te richten op die innovaties waarmee ze zich het meest kan onderscheiden. 

De zes stappen van het innovatieproces

Stap 2: Innovatieproces inrichten

Binnen bedrijven zijn er tal van initiatieven mogelijk om innovatie te stimuleren. Eén manier is door innovatie bottom-up te stimuleren. Een idee dat onder andere populair is geworden door Google, waar medewerkers wekelijks een ‘speeldag’ krijgen om aan eigen ideeën te werken.

Ondanks de goede bedoeling en de verhoogde focus op innovatie leidt een informele vorm beperkt tot succes. Uit een studie van Boston Consulting Group bleek dat 79% van de sterke innovators een gedegen en gedigitaliseerd innovatieproces had. Van de organisaties die minder goed in innovatie zijn had slechts 29% een goed proces. 

Stap 3: Speelveld verkennen

Het grootste deel van alle innovatieprojecten mislukt. Veelal zijn dezelfde obstakels verantwoordelijk voor het falen van innovatieprojecten. Dit kunnen interne obstakels zijn, zoals het ontbreken van draagvlak, te weinig beschikbare resources of het ontbreken van een fit tussen de strategie van de organisatie en de innovatie. Maar ook externe obstakels, zoals het ontbreken van voldoende kennis over de markt en de concurrentie of gebrekkig inzicht in de behoeften van (potentiële) klanten. 

En daarnaast zijn er potentiële obstakels die te maken hebben met regelgeving, zoals mogelijke patenten op soortgelijke innovaties of de vereisten vanuit de AVG. De Nederlandse auteur Gijs van Wulfen onderscheidt 15 verschillende obstakels en biedt met zijn Innovatiedoolhof een model om in de voorbereidingsfase over deze obstakels na te denken. Hiermee biedt zijn model een middel om het speelveld voor je innovatie te onderzoeken. 

Stap 4: Idee onderbouwen

Een goede (financiële) onderbouwing van een innovatie zorgt voor meer draagvlak binnen de eigen organisatie. Door daarnaast de risico’s goed in kaart te hebben gebracht, verklein je de impact van eventuele mislukkingen. Modellen zoals het Business Model Canvas bieden een eenvoudig framework om de belangrijkste aspecten van de innovatie in kaart te brengen en de businesscase inzichtelijk te maken. 

Naast het uitwerken van de businesscase kan er ook gekeken worden naar de risks and rewards van de innovatie. Wees daarbij concreet over de tijdslijnen en de bijbehorende investeringen. Wat betekent het als de innovatie mislukt? En wat betekent het voor het bedrijf als de innovatie juist wel succesvol is? 

Stap 5: Concept valideren

Bij de uitwerking van ieder nieuw initiatief worden aannames gedaan. Het vroeg kunnen toetsen van deze aannames en het hierop aanpassen van je idee vergroot de kans op succes. Methoden zoals de Design Sprint erkennen het belang hiervan, door behalve op ideeëngeneratie en uitwerkmogelijkheden veel nadruk te leggen op testen. 

Door dit vroeg en vaak te doen kun je onderscheid maken tussen waardevolle en minder waardevolle initiatieven en de beschikbare capaciteit voor innovatieprojecten effectiever inzetten. 

Stap 6: Innovatie realiseren, lanceren en continu verbeteren

Wanneer een innovatieproject na een gedegen voorbereiding daadwerkelijk tot uitvoering gaat komen, is het belangrijk om in korte iteraties te werken en voldoende test- en controlemomenten te creëren. Door ook binnen deze fase toe te werken naar kleine (deel)producten en deze te valideren, kunnen snel optimalisaties worden gevonden. 

Snelheid is cruciaal bij innovatie, omdat de concurrentie doorgaans niet stil blijft zitten. Door met een minimum viable product (MVP) te werken, kun je de go-to-market-periode kort houden en snel waardevolle feedback op je innovatie ophalen.

Agile methoden zoals scrum lenen zich goed voor een dergelijke aanpak. Maar ook methoden zoals Stage Gate (ook wel: watervalmethode) stimuleren het gebruik van afgebakende fases waarna een evaluatiemoment plaatsvindt en bepaald wordt of het project doorgaat.

Stel voor de lancering van je innovatie een go-to-market-strategie op, waarin je onder andere nadenkt over de rol die je innovatie speelt binnen de markt en de toegevoegde waarde. Focus op hoe je potentiële klanten van deze toegevoegde waarde kunt overtuigen en hoe de marketing eruit gaat zien.

De zes stappen zijn opgesteld door de Expertgroep ‘Innovation for Brands’ van ShoppingTomorrow. De groep werd geleid door Magnus en Bluebird Day.