Zelfstandige professionals ondervinden massaal hinder van wet DBA

11 juni 2021 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

Zelfstandig professionals (zp’ers) zijn allesbehalve positief over de wet DBA. Niet alleen komen zp’ers lastiger aan opdrachten en worden in sommige gevallen opdrachten vroegtijdig beëindigd, ook zorgt het voor de nodige administratieve rompslomp en het mislopen van opdrachten. Dit zijn enkele bevindingen uit een nieuw onderzoek van HeadFirst.

In mei 2016 werd de wet DBA ingevoerd – de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelatie. Het betrof de opvolger van de VAR-regeling (Verklaring arbeidsrelatie). Beide stelsels hebben het doel om duidelijkheid verschaffen voor zowel opdrachtgevers als zelfstandige professionals (zp’ers) over de aard van hun arbeidsrelatie, waarbij de nieuwe Wet DBA vooral schijnzelfstandigheid moest tegengaan.

Moeite met opdracht vinden + opdracht misgelopenOver de Wet DBA, die duidelijkheid en rust had moeten brengen en het doel heeft zelfstandige professionals te beschermen, was de afgelopen jaren veel te doen. Het leidde tot onrust bij opdrachtgevers, met als gevolg dat zij minder zp’ers zijn gaan inhuren. Als gevolg van die ontwikkeling besloot het Rijk om de wet en de handhaving daarop te bevriezen. Sindsdien wordt aan nieuwe wetgeving gewerkt. In 2020 telde Nederland zo’n 1,1 miljoen zzp’ers.

De onrust en onduidelijkheid rondom de Wet DBA maken dat vandaag de dag diverse negatieve effecten van de wetgeving voor honderdduizenden zp’ers nog altijd doorwerken, zo niet erger lijken te worden. Dat blijkt uit onderzoek van HeadFirst. De HR-dienstverlener en kennisbemiddelaar ondervroeg ruim 1.700 zelfstandig professionals (zp’ers) om te peilen welke hinder zij (nog altijd) ondervinden van de wet DBA.

Zp’ers buiten spel

Uit de rondgang blijkt onder meer dat meer dan de helft van de hoogopgeleide zzp’ers het sinds de invoering van de wet moeilijker acht om opdrachten binnen te halen. Dit komt mede doordat sommige opdrachtgevers bij het zoeken naar externe professionals kritischer zijn richting het inhuren van zp’ers of deze groep soms bewust links laat liggen.

Naast dat zp’ers moeilijker een opdracht kunnen vinden, ondervinden ze ook hinder van het feit dat een aanzienlijk deel van hen (zo’n 40%) hun opdracht voortijdig beëindigd heeft zien worden als gevolg van de zorgen en onduidelijkheid rondom de wet DBA. En dan is er nog de administratieve rompslomp waar opdrachtgevers en zp’ers mee te maken hebben. Ruim de helft van de respondenten (51%) stipt dit aspect aan als een punt van hinder.

Opdracht niet verlengd + administratieve last

Einde wet DBA in zicht?

Per oktober van dit jaar eindigt de huidige beperkte handhaving, met als gevolg dat veel organisaties nog minder geneigd zijn om zp’ers in te huren. “Dit was te verwachten”, stelt Han Kolff, CEO van HeadFirst Group. “Grote opdrachtgevers handelen risicomijdend en geef ze eens ongelijk. De sleutel ligt bij de politiek.”

Volgens Kolff is er dan ook actie vanuit de overheid vereist: “Het is noodzakelijk dat de politiek direct de huidige periode van beperkte handhaving verlengt om verdere negatieve gevolgen voor hoogopgeleide zp’ers en opdrachtgevers te voorkomen.”

Grijpt de overheid niet in, dan zullen de negatieve gevolgen naar verwachting blijven doorwerken: enerzijds blijven zp’ers dan moeilijker aan werk komen, en anderzijds zal het voor bedrijven lastiger blijven om in de krappe arbeidsmarkt goede (zelfstandig) professionals te werven.

Kolff besluit: “Mijn oproep namens opdrachtgevers en zp’ers: continueer de huidige beperkte handhaving tot het moment dat er nieuwe, duidelijke wetgeving is vanuit een nieuw kabinet. En pak daar nu mee door, naar die duidelijkheid snakt de markt al jaren.”