Helft subsidies heeft een negatieve impact op biodiversiteit
Subsidies en fiscale voordeelregelingen hebben vaak een negatieve impact op de biodiversiteit, zo blijkt uit onderzoek van Wageningen University, CE Delft en Naturalis in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
Het onderzoek is onderdeel van een mondiaal project dat als doel heeft om biodiversiteitsschadelijke subsidies te identificeren en deze vervolgens te hervormen. Deelnemende landen – waaronder Nederland – hebben tot 2030 de tijd om deze doelstelling te realiseren.
Het verbeteren van de biodiversiteit is cruciaal omdat een rijkdom aan planten en dieren onmisbaar is voor gezonde ecosystemen, onze voedselvoorziening, schoon water, schone lucht en een klimaatbestendige leefomgeving.
102 subsidies
Voor hun studie onderzochten Wageningen University, CE Delft en Naturalis 102 subsidies, belastingvoordelen en andere financiële regelingen vanuit in totaal vijf ministeries.
Bij hun beoordelingen keken de onderzoekers naar vijf verschillende vormen van biodiversiteitsimpact: veranderd land- en zeegebruik, gebruik en exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, klimaatverandering, vervuiling en invasieve soorten.
Maar liefst 50% van de onderzochte subsidies blijkt negatieve effecten te hebben op biodiversiteit. “De meeste ervan werken nadelig uit op land- en zeegebruik, zorgen voor vervuiling of dragen bij aan klimaatverandering”, aldus de onderzoekers.
Daarnaast zijn er 19 subsidies die juist een positief effect hebben op de biodiversiteit. Het gaat onder andere om regelingen voor bosbeheer, natuurherstel en nationale parken. Uitgedrukt in euro’s is hun omvang echter beperkt, merken de onderzoekers op.
Ook zijn er heel wat subsidies waarvan de impact op de biodiversiteit gemengd is. Dat komt doordat regelingen zowel positieve als negatieve effecten hebben of doordat de uiteindelijke impact ervan moeilijk te voorspellen is.
“De meeste subsidies geven een economische impuls. Of hebben een maatschappelijk of sociaal doel”, aldus Monica van Alphen van de Universiteit Wageningen tegen nieuwsplatform H2O. “Maar ze hebben onbedoelde neveneffecten voor de biodiversiteit, bijvoorbeeld omdat de economische activiteit in een gebied toeneemt.”
2030-doelstelling
Het onderzoek heeft twee jaar in beslag genomen en richtte zich op de Rijksbegroting van 2024. Binnenkort starten de drie partijen met een vervolgonderzoek. Dat moet bijdragen aan het realiseren van de 2030-doelstelling waaraan ons land zich heeft gecommitteerd.
“In het vervolgonderzoek zullen we ook subsidies meenemen die er de afgelopen jaren zijn bijgekomen”, zegt Van Alphen tegen H2O. “Verder zullen we eveneens proberen om regelingen van andere ministeries te onderzoeken.”
Het is niet bekend wanneer het vervolgonderzoek zal worden afgerond.
