‘Wees gesprekspartner, niet scorebordhouder’: KLM-CFO Bas Brouns kijkt verder dan de cijfers
Voor de Agium-podcast ‘Today’s CFO: Changing the Game!’ reisde host Michael van Asperen af naar het hoofdkantoor van KLM in Amstelveen. Daar sprak hij met Bas Brouns. Als CFO actief in een van de meest turbulente sectoren ter wereld, leerde Brouns dat financiële robuustheid en menselijk leiderschap onlosmakelijk verbonden zijn. Een gesprek over leiderschap, buiten je comfort zone gaan en het belang van het verhaal achter de cijfers.
Brouns begon zijn loopbaan niet in de rol waarnaar hij solliciteerde. In 1997, zeven jaar na de start van zijn bedrijfskundeopleiding in Groningen, mocht hij op gesprek komen voor een functie. “Dat werd ik niet”, vertelt hij, “maar ze zeiden: wij denken dat jij goed bent in de financiële kant van netwerkplanning.”
Hij pakte de handschoen op, en bleef hangen. Inmiddels ruim 27 jaar. Daartussenin: een periode in Londen bij Ground Services, een stint bij Treasury en een carrière die hem langs vrijwel alle uithoeken van het bedrijf voerde.
Brouns gelooft dan ook sterk in het zoeken van oncomfortabele omwegen. “Wees gesprekspartner, niet scorebordhouder”, zegt hij tegen zijn finance-medewerkers. “Daag uit. Kijk ook buiten het bedrijf.”
Ontplooi je talenten
Die open blik had hij niet altijd. Vroeg in zijn carrière suggereerde KLM aan hem om naar HR te gaan. Hij weigerde resoluut. “Ik was een financial: getallen. Nee, ik ga niet naar de andere kant van het bootje hangen.”
Nu, jaren later, erkent hij dat het wellicht goed was geweest als hij die stap wél had gezet. “Misschien was ik dan nu sneller hier.”
“Ik heb geleerd dat mensen vooral iets moeten doen waarin ze hun talenten ontplooien.”
Die les vertaalt hij actief naar zijn eigen mensen. Toen finance-trainees recent aangaven liever operationeel leiding te willen geven op Schiphol dan te blijven in finance, was zijn antwoord verrassend: “Doe het. Misschien kom je terug, misschien ook niet. Maar ontplooi je talenten waar je ze kwijt kunt.”
De trainees keken hem met grote ogen aan. Ze hadden verwacht dat de CFO hen in het finance-hok zou houden. “Maar uiteindelijk heb ik geleerd dat mensen vooral iets moeten doen waarin ze hun talenten ontplooien.”
Voorbij de abstracte cijfers
Als leider steunt Brouns op drie pijlers: authenticiteit, inhoud en empathie. Van nature is hij benaderbaar (“ik praat makkelijk met een CEO als Marjan Rintel en met een receptionist, en alles daartussen”) maar naar eigen zeggen was empathie lange tijd zijn zwakste schakel.
Vandaag de dag beseft hij hoe belangrijk empathie is; zéker voor een CFO, die moeilijke beslissingen moet nemen en al snel wordt vereenzelvigd met de harde cijfers. Het abstracte resultaatdenken, in EBIT en P&L, probeert Brouns daarom bewust te doorbreken.
“Als ik een verhaal afsteek over cash, over investeren in vloot, in werkplekken, in een nieuw trainingsgebouw voor vliegers, dán snapt men het”, legt hij uit. “Het winstdelingsplan op basis van bedrijfsresultaat? Dat resoneert totaal niet. Medewerkers kijken in april wat het geworden is.”
Zijn communicatieformule is eenvoudig: twee slides, veel herhaling en zoveel mogelijk face-to-face. In een lounge, in de hangar, in de vrachtterminal. “De kracht zit in herhaling. Tot ik er soms zelf moe van word, maar dat is ook de bedoeling.”
Goede communicatie is ook cruciaal in de uitvoering van ‘Back on Track’, het herstructureringsprogramma waarmee KLM zijn operationele en financiële prestaties wil verbeteren. Het doel is helder: minimaal twee miljard aan eigen vermogen, maximaal twee miljard netto schuld, en een bedrijfsresultaatmarge van acht procent. “Dat bekt goed in het bedrijf. En men snapt daarmee ook hoe ver we er vanaf zijn.”
Investeren door de cyclus
Wat Brouns drijft, is een ambitie die hij zichzelf heeft gesteld: aan het einde van zijn termijn een KLM dat financieel zo robuust is dat het bij een volgende crisis gewoon kan blijven investeren. “Niet de handrem aantrekken. Gewoon door de cyclus heen blijven investeren in mensen en vloot.”
“Een vliegtuig bestel je nu en je vliegt er twintig jaar mee. Dat vraagt stabiliteit.”
Die droom staat soms haaks op de politieke turbulentie rond Schiphol, waar het beleid de afgelopen jaren schommelde terwijl omringende landen gewoon doorgroeiden. “Wij kopen geen pak melk. Een vliegtuig bestel je nu en je vliegt er twintig jaar mee. Dat vraagt stabiliteit.”
De directiekamer
Over zijn samenwerking met CEO Marjan Rintel en COO Maarten Stienen is Brouns openhartig. Rintel is in zijn ogen ongekend sterk in stakeholdermanagement. “Zij voert dag en nacht gesprekken met Den Haag en Parijs waarvan veel mensen de impact niet zien.”
Van haar leert hij dat contact niet altijd functioneel hoeft te zijn. “Soms is het gewoon verbinding zoeken, punt.”
Stienen duikt diep in de operationele details, tot op registratieniveau van vliegtuigen. “Dat verdient respect. Maar hij kan er ook weer bovenuit stijgen.”
Van hem heeft Brouns geleerd dat je soms het juiste moment moet kiezen om zelf het proces in te stappen, in plaats van er boven te blijven hangen.
Zijn eigen bijdrage aan het trio? “Af en toe een ander geluid laten horen. Perspectief bieden. En eerlijk zijn, ook als dat niet altijd comfortabel is.”
In ‘Today’s CFO: Changing the Game!’ spreekt host Michael van Asperen, tevens Community & Business Development Manager bij Agium, met toonaangevende CFO’s over uiteenlopende thema’s. Inmiddels zijn al bijna 75 afleveringen te beluisteren van de podcast.
