AI transformeert consultancy, maar vervangt het (nog) niet

AI transformeert consultancy, maar vervangt het (nog) niet

04 maart 2026 Consultancy.nl
AI transformeert consultancy, maar vervangt het (nog) niet

AI is overal. Organisaties willen ermee aan de slag, klanten vragen ernaar en de verwachtingen zijn hooggespannen. Voor consultants is AI handig bij rapportages, presentaties of concepten ontwikkelen. Maar zodra het gaat om adviezen die financiële of operationele consequenties hebben, ligt het anders. Wat als een model negen keer het juiste antwoord geeft, en één keer fout zit? Het is dan ook cruciaal om te weten wat AI wel kan én nog niet kan, schrijft Marcel Antons van myBrand Conclusion.

Neem een SAP-implementatie of een procesinrichting: daar moet één plus één altijd twee zijn. Geen negen van de tien keer, maar altijd.

En dát is waar AI nog regelmatig struikelt. Large language models zijn getraind op enorme hoeveelheden data, inclusief fouten die mensen hebben gemaakt. Dat maakt ze soms onvoorspelbaar. Voor een creatieve brainstorm met een klant is dat geen probleem, maar voor een go-live advies of een businesscase wel. Totdat die betrouwbaarheid significant verbetert, blijft menselijke controle onmisbaar.

AI of automatisering in een nieuw jasje?

Wat ook opvalt: veel software die nu als ‘AI’ wordt gepresenteerd, is eigenlijk de volgende generatie van automatisering. Softwareleveranciers plakken het AI-label op functionaliteit die voorheen gewoon ‘automatisering’ heette. Voor consultants is dit relevant: klanten vragen vaak om een AI-oplossing, terwijl ze eigenlijk betere automatisering bedoelen.

Dat onderscheid maken is belangrijk. Niet omdat automatisering minder waardevol is (integendeel), maar omdat de verwachtingen bij AI vaak anders zijn. En als die verwachtingen niet uitkomen, blijven AI-projecten steken in pilots en verlies je het vertrouwen van de organisatie.

Waar AI nu al helpt

Gelukkig zijn er ook toepassingen waar AI consultants écht vooruit helpt, bijvoorbeeld bij datakwaliteit-analyse voor klanten. Stel: een retailklant heeft duizenden producten met incomplete productattributen. In plaats van weken handmatig controleren, kan AI razendsnel identificeren waar gaten zitten én suggesties doen voor ontbrekende informatie. Zo help je de klant gefocust aan de slag en kom je in één keer een heel eind.

Ook bij code reviews, het analyseren van grote datasets of het voorbereiden van workshops, zorgt AI voor tijdswinst. Maar altijd met een consultant die valideert, interpreteert en de vertaalslag naar de klant maakt.

Hoe begin je verantwoord met AI?

Klinkt goed, maar hoe pak je het nu praktisch aan? Begin met beleid: bepaal intern welke AI-tools je wel en niet toestaat. Denk aan ChatGPT, Copilot of gespecialiseerde tools voor data-analyse. Zorg ervoor dat je controle houdt: welke tools mogen wel, welke data mag je erin stoppen, en wat is de policy bij klanten die zelf restricties hebben? Dat voorkomt dat consultants allemaal hun eigen AI-tools gaan gebruiken, zonder dat je goed zicht hebt op risico’s en kosten.

“De menselijke expertise om te beoordelen of iets klopt, om context te begrijpen, om de juiste vragen te stellen: die blijft essentieel.”

Start vervolgens klein, met concrete toepassingen. Begin bijvoorbeeld met AI voor het samenvatten van documenten, het voorbereiden van klantpresentaties of het analyseren van logbestanden. Meet de impact: hoeveel tijd bespaar je, en wat is de kwaliteit van de output? Pas als dat werkt, breid je uit naar complexere toepassingen.

Ten slotte: valideer áltijd. AI kan code genereren, maar is die code efficiënt en veilig? AI kan een analyse maken, maar klopt de conclusie? De consultant blijft verantwoordelijk voor wat er naar de klant gaat. Gebruik AI als accelerator, niet als vervanging van expertise.

De consultant van de toekomst

AI gaat consultancy fundamenteel veranderen, dat lijdt geen twijfel. Het neemt routinematig werk over, versnelt analyses en geeft consultants meer tijd voor de échte toegevoegde waarde: strategisch denken, klantbegeleiding en complexe vraagstukken oplossen.

Maar vervangen? Voorlopig in elk geval niet, is mijn inschatting. De menselijke expertise om te beoordelen of iets klopt, om context te begrijpen, om de juiste vragen te stellen: die blijft essentieel. De consultant van de toekomst is iemand die AI als krachtig gereedschap gebruikt, maar weet wanneer het wel en niet te vertrouwen is.

Dus ja, het enthousiasme over AI is terecht. Maar laten we realistisch blijven over wat het kan en vooral: wat het nog níet kan. Want tussen hype en werkelijkheid zit nog behoorlijk wat ruimte.

Over de auteur: Marcel Antons is Director Strategy & Innovation, myBrand Conclusion, een IT-dienstverlener gespecialiseerd in SAP- en OutSystems.

Meer over myBrand Conclusion
Geen partner van Consultancy.nl |
Bedrijfsprofiel
Nieuws & updates