‘Impact van AI begint niet bij technologie maar bij de consultant’
In discussies over AI binnen consultancy gaat het vaak over tools, modellen en prompts. Het onderzoek ‘De mens achter de consultant’ van Mastermind laat echter iets anders zien: de wijze waarop een bureau AI inzet, wordt in de kern bepaald door de mensen die er werken. Hun drijfveren, cognitieve kracht, gedrag en talenten vormen de echte basis van een effectieve AI-strategie.
Om grip te krijgen op deze menselijke factor zijn de AI-profielen van zestig consultants in kaart gebracht. De kern van het onderzoek draait om de vertaling van algemene drijfveren en gedrag naar twee concrete dimensies die cruciaal zijn op de werkvloer: cognitieve kracht en AI-bereidheid.
Waar de eerste as inzicht geeft in het vermogen om de complexiteit van AI te doorgronden, meet de tweede de intrinsieke drive om de technologie daadwerkelijk in het werk toe te passen.
Vier archetypen
Wanneer deze twee assen tegen elkaar worden afgezet in de zogeheten ‘AI-Readiness scan’, ontstaan er vier duidelijke profielen die elk een eigen rol spelen in de adoptie van nieuwe technologie.
Aan de ene kant van het spectrum bevinden zich de ‘AI-voortrekkers’: consultants die denkkracht combineren met initiatief en daarmee fungeren als de aanjagers van innovatie.
Zij worden geflankeerd door de ‘AI-enthousiastelingen’, een groep die veel energie en experimentatiekracht brengt, maar wel behoefte heeft aan duidelijke richting en kaders.
Aan de andere kant staan de profielen die zorgen voor stabiliteit en borging. De ‘analytische specialisten’ leggen de basis voor kwaliteit, nuance en risico-inschatting – elementen die cruciaal zijn bij de implementatie van AI.
Tot slot zijn er de ‘mensgerichte generalisten’. Hoewel zij wellicht minder voorop lopen in de techniek, zijn zij onmisbaar voor het creëren van draagvlak en contextgevoeligheid binnen de organisatie en bij de klant.
De AI-handtekening
Een opvallende uitkomst uit de eerste resultaten is dat de consultants over de gehele linie nagenoeg gelijk verdeeld zijn over deze vier profielen. Er bestaat dus geen dominant ‘ideaaltype’ consultant.
Er ontstaat echter een heel ander beeld wanneer wordt ingezoomd op organisatieniveau. In de bovenstaande matrix heeft ieder bureau een eigen kleur gekregen. Waar de totale populatie in balans is, tonen afzonderlijke bureaus juist een concentraties van bepaalde typen.
“Hierdoor ontstaat per organisatie een herkenbare ‘AI-handtekening’: een specifiek patroon in de samenstelling van profielen”, aldus Marco Robben, partner en onderzoeksleider bij Mastermind.
“Sommige bureaus blijken sterk analytisch, andere mensgericht, pionierend of juist breed gespreid. Die verschillen bepalen hoe gemakkelijk AI wordt opgepakt, waar de risico’s liggen en welke strategische route logisch is voor dat specifieke kantoor.”
Strategie volgt talent
Deze ‘handtekening’ heeft concrete gevolgen voor de bedrijfsvoering. Het beïnvloedt niet alleen het tempo van adoptie, maar ook de kwaliteit van analyses en het type dienstverlening dat een bureau geloofwaardig kan uitbreiden richting AI. Volgens Robben is het dan ook een misvatting om te sturen op één type medewerker. Een effectieve strategie sluit aan op de talentmix die al aanwezig is.
Bureaus met veel voortrekkers kunnen bijvoorbeeld sneller experimenteren met nieuwe proposities, terwijl organisaties met veel specialisten juist excelleren in datagedreven kwaliteit en betrouwbaarheid. Teams met veel generalisten hebben daarentegen weer een voorsprong als het gaat om implementatie en klantinteractie.
Complementariteit
Een centrale conclusie van het onderzoek is dat de kracht van een AI-strategie niet zit in individuele uitblinkers, maar in complementariteit. Sterke AI-teams ontstaan wanneer voortrekkers, specialisten, enthousiastelingen en generalisten elkaar aanvullen.
Voor bureaus betekent dit dat de focus verschuift van het zoeken naar de ‘perfecte AI-consultant’ naar het bewust samenstellen van divers samengestelde teams, waarbij scholing en begeleiding worden afgestemd op de specifieke ontwikkelbehoeften van elke groep.
Consultancy.nl is als mediapartner verbonden aan het onderzoek.
