‘Van de zijlijn naar het speelveld’: Arend Pieterse en Bastiaan Ouwehand bouwen mee aan een sociaal stelsel dat voor iedereen werkt
Iedereen wil meedoen in de samenleving, maar niet iedereen lukt dat zelfstandig – deze gedachte ligt ten grondslag aan ons sociale zekerheidsstelsel. Arend Pieterse en Bastiaan Ouwehand zetten zich al jaren in om dit complexe stelsel zo goed mogelijk voor iedereen te laten werken. Sinds vorig jaar doen ze dat vanuit Significant. We spraken ze over de grootste uitdagingen op het gebied van werk en inkomen, hun passie voor het thema en hun stap naar de adviesbranche.
Na meer dan 25 jaar binnen het werkveld weet Arend Pieterse er alles van: de bedoelingen achter ons sociale zekerheidsstelsel zijn goed, maar het kan in de praktijk soms knap lastig zijn om het ook goed te laten functioneren.
“Werken is voor iedereen belangrijk en we willen ook allemaal graag dat iedereen werkt – zo eenvoudig is het. Desondanks hebben we het systeem ingewikkeld gemaakt, waardoor sommige mensen aan de zijlijn staan”, legt hij uit. “Ik zet me graag in om het voor iedereen makkelijker te maken om de stap van de zijlijn naar het speelveld te zetten.”
Dat doet Arend al sinds de start van zijn loopbaan. Het grootste deel daarvan werkte hij voor Cedris, een vereniging die zich inzet voor een inclusieve arbeidsmarkt. Na ruim zeventien jaar bij Cedris, waarvan de laatste zes jaar als directeur, was Arend toe aan een volgende stap.
“In mijn werk wil ik graag resultaten behalen en nieuwe uitdagingen aangaan. Na veel ontzettend mooie en interessante jaren zat ik in een rol waarin sommige zaken een herhaling van zetten werden en de dynamiek binnen suboptimale wetgeving afnam. Kortom: tijd voor wat anders.”
Eén ding was echter duidelijk: hij wilde zich blijven inzetten binnen het brede sociaal domein. “En dan het liefst bij een organisatie die vanuit verschillende, elkaar aanvullende expertises naar vraagstukken kan kijken – waar ik kan bijdragen en leren om met elkaar te werken aan een betere wereld.”
“Met cijfers kan ik complexe zaken terugbrengen naar de eenvoud, zodat je er vervolgens goed met iedereen over in gesprek kan.”
Zo kwam Arend uit bij Significant, een adviesgroep die opdrachtgevers vanuit vier ventures helpt bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Hij startte in mei vorig jaar als Principal Consultant.
Complexiteit begrijpelijk maken
Ook Bastiaan Ouwehand richt zich al vele jaren op het thema werk en inkomen. Hij was lange tijd beleidsmedewerker bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Tevens werkte hij als onderzoeker voor de Arbeidsinspectie en als procesmanager financiën voor Divosa, een vereniging voor leidinggevenden in het sociaal domein.
“Ik heb jarenlang vanuit maatschappelijke bevlogenheid gewerkt voor de overheid”, vertelt hij. “Mijn ervaring zit vooral aan de financieel-beleidsmatige kant van werk en inkomen, waaronder de financiering van de Participatiewet.”
Vijf maanden geleden sloeg Bastiaan een nieuwe weg in door over te stappen naar de adviesbranche. Net als Arend koos hij voor Significant. Hij startte in september in de rol van Senior Consultant.
“Het onderzoek- en adviesvak ligt mij, dat wist ik al langer”, legt hij uit. “Toen de kans zich voordeed om dit bij Significant in de praktijk te brengen, heb ik deze met beide handen aangegrepen.”
“En diezelfde bevlogenheid heb ik nog steeds”, benadrukt hij. “Ook in mijn nieuwe rol kan ik volop van betekenis zijn.”
Krachten verbinden
Inmiddels vijf maanden onderweg, kijkt Bastiaan terug op een geslaagde start. “Ik had natuurlijk al een positief beeld van Significant, maar de mensgerichte cultuur – zowel van binnen als naar buiten toe – heeft me verrast. Mijn collega’s zijn echt geïnteresseerd in wie je bent en willen ook echt positieve impact maken voor kwetsbare inwoners in het sociaal domein.”
“Ik geloof ook sterk in de kracht van vanuit diverse invalshoeken in gezamenlijkheid vraagstukken aanpakken.”
Wellicht onverwacht voor iemand die graag in de cijfers duikt, werkt Bastiaan vooral vanuit verbinding. “Met collega’s én met het werkveld”, geeft hij aan. “Cijfers en schema’s helpen daar juist bij. Ze bieden helderheid en overzicht. Daarmee kan ik complexe zaken terugbrengen naar de kern, naar de eenvoud, zodat je er vervolgens goed met iedereen over in gesprek kan.”
Arend is na negen maanden al behoorlijk geland. Hij geniet van de dynamiek die het adviesvak biedt. “De verscheidenheid aan onderwerpen is heel interessant en ik word er blij van als we organisaties hebben geholpen met hun vraag.”
Net als Bastiaan, maakt Arend deel uit van Significant Public, het label binnen de groep dat zich richt op advies en onderzoek voor de zorg, het sociaal domein en justitie en veiligheid. Daarnaast is hij trekker van de propositie ‘een slimme en sociale arbeidsmarkt’, die alle vier de ventures van Significant verenigt.
“Dat past precies bij mijn brede en multidisciplinaire achtergrond”, geeft hij aan. “Ik geloof ook sterk in de kracht van vanuit diverse invalshoeken in gezamenlijkheid vraagstukken aanpakken. Ik mag die krachten aan elkaar verbinden en ben het gezicht naar buiten. Dat past mij precies.”
Adviseur zijn en worden
De afgelopen maanden werkte Bastiaan onder meer aan de opstart van een lerend netwerk van gemeenten, gericht op het beheersen van de BUIG-uitgaven en het verbeteren van de re-integratiepraktijk. “Dit project sloot mooi aan bij mijn werkervaring. Ik vond het heel mooi om te zien hoe gemotiveerd de deelnemende gemeenten zijn en hoe ze van elkaar willen leren.”
Arend werkt momenteel voor een overheidswerkgever aan een plan om via de inkoopkant aan het quotum voor de banenafspraak te voldoen. “Bij al onze opdrachten zijn experts uit de verschillende ventures van Significant betrokken. De meerwaarde daarvan zie je echt terug, en het is echt heel mooi om hieraan mee te werken.”
Ook zetten opdrachtgevers opdrachten vaak in concurrentie uit – een kenmerk van de adviesbranche waar hij nog een beetje aan moet wennen. “Ik kan niet zo goed tegen mijn verlies, heb ik gemerkt toen een interessante opdracht toch niet onze kant opviel”, zegt hij lachend.
“Ik hoop dat de mens daadwerkelijk centraal komt te staan voor de mensen die werken aan beleid en in de uitvoering.”
Bastiaan leerde ondertussen dat een strakke planning binnen het consultancyvak “onontbeerlijk” is: “Opdrachtgevers willen vaak resultaat in relatief korte tijd. Dat vraagt om een stevige organisatie en daar goed op sturen. Marges zijn altijd beperkt”, legt hij uit.
De mens centraal
Bastiaan en Arend hopen zich bij Significant nog vast te bijten in flink wat maatschappelijke vraagstukken. En daarin spelen die krappe marges en tijdsdruk vrijwel altijd een rol.
“Gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven staan voor grote uitdagingen, vooral ingegeven door een gebrek aan financiële middelen”, legt Arend uit. “Dat brengt ook weer extra complicaties met zich mee, zoals een focus op de korte termijn.”
Het doorbreken van deze negatieve spiraal vraagt om een scherpe strategie. En daarin zijn harde cijfers wederom cruciaal. “De uitdaging is om goed de feiten op een rij te hebben en binnen de – al dan niet financiële – randvoorwaarden een doel te bepalen”, stelt Arend. “Misschien is het van deze tijd, maar niet elke mening wordt door feiten gesteund. Het helpt enorm in de doelgerichtheid als je helder hebt binnen welke kaders je kunt werken.”
Daarnaast wijst hij op het belang van brede samenwerking. “De meeste uitdagingen zijn zo groot dat je het niet alleen kunt. Heel vaak is nauw optrekken met mensen en partijen om je heen onontbeerlijk – en dat samen naar een doel toewerken maakt het ook mooi en waardevol om te doen.”
Bastiaan benadrukt dat de inspanningen zeker niet alleen hoeven te komen van gemeenten en ontwikkelbedrijven. “In deze tijden van arbeidsmarktkrapte loont het voor alle betrokken partijen, ook reguliere werkgevers, om de afstand te overbruggen richting de mensen die uit zichzelf niet aan het werk komen – daar snakt onze economie naar.”
Via onderzoek en advies draagt hij hier de komende jaren graag aan bij. Bovenal wil hij zo meebouwen aan een sociaal stelsel dat voor iederéén werkt. “Wat ik hoop, is dat de mens daadwerkelijk centraal komt te staan voor de mensen die werken aan beleid en in de uitvoering – en dat het systeem daaraan ondersteunend is.”
