Aantal zombiebedrijven wereldwijd verder toegenomen
Het aantal bedrijven dat nauwelijks winstgevend is maar wel voortbestaat, neemt wereldwijd toe. Onderzoek van Kearney laat zien dat deze zogeheten zombiebedrijven een groeiend risico vormen voor de wereldeconomie, zeker nu de rentetarieven stijgen en hun beperkte kasreserves weinig speelruimte bieden.
Een ‘zombiebedrijf’ genereert doorgaans net genoeg inkomsten om zijn operationele kosten en rentelasten te dekken, maar niet voldoende om zijn schulden af te lossen of om te investeren in groei. Dit soort bedrijven kunnen soms jarenlang voortbestaan zonder winstgevend te zijn of failliet te gaan.
Voor zijn studie analyseerde Kearney wereldwijd meer dan 75.000 bedrijven uit 154 sectoren en 152 landen. Uit de analyse komt onder meer naar voren dat het aantal zombiebedrijven het afgelopen jaar is gegroeid van 2.206 (in 2022) naar 2.370, een stijging van 7,4%.
De specialisten van Kearney onderzoeken zombiebedrijven al geruime tijd. In 2010 betrof nog slechts 1,9% van alle onderzochte organisaties een zombiebedrijf, en tot en met 2023 is dit percentage gemiddeld met 9% per jaar gestegen.
Een deel van deze bedrijven kon de afgelopen jaren ternauwernood overeind blijven dankzij de relatief lage rentetarieven. “Hoewel de directe gevolgen van de coronapandemie langzaam afnemen, staat er voor bedrijven alweer een nieuwe uitdaging te wachten: hogere rentetarieven”, zegt Nils Kuhlwein, partner bij Kearney. “Dit betekent dat deze bedrijven nu voor een nieuwe, serieuze test staan.”
“Het probleem voor veel zombiebedrijven is dat ze geen grote kasreserves hebben en dat de rente die ze betalen op veel van hun leningen niet vast maar variabel is”, vervolgt Kuhlwein. “Dat maakt de ontwikkelingen van de rentestanden voor hen zo nijpend.”
Stresstests
Om inzicht te krijgen in de mogelijke toekomstige ontwikkelingen, analyseerden de onderzoekers de gemiddelde nettorentelasten van de bedrijven in hun dataset. Vervolgens onderzochten ze welke gevolgen hogere rentetarieven voor deze bedrijven zouden kunnen hebben.
Uit deze zogenaamde ‘stresstests’ komen zorgwekkende cijfers naar voren. Zo zou het percentage zombiebedrijven de komende tijd kunnen oplopen tot maar liefst 7,7%, wat wereldwijd neerkomt op bijna één op de tien bedrijven.
“Ons onderzoek maakt duidelijk dat de situatie behoorlijk kan verslechteren”, zegt Kuhlwein. “Op een gegeven moment is het dan niet meer mogelijk voor zombiebedrijven om door te kabbelen zoals ze jaren hebben gedaan.”
Er bestaan echter mogelijkheden voor zombiebedrijven om een faillissement te voorkomen. Ze kunnen bijvoorbeeld kiezen voor herstructurering of voor het omzetten van een deel van hun schulden in eigen vermogen, aldus de onderzoekers.
Zombieland
Uit de analyse blijkt dat Azië zowel in absolute als in relatieve termen het grootste aantal zombiebedrijven telt. Volgens de stresstests van Kearney zal dit aantal de komende jaren mogelijk alleen maar toenemen.
“De aanhoudende problemen in de wereldwijde vastgoedsector hebben in Azië voor veel zombiebedrijven gezorgd”, schrijven de onderzoekers. “China is daarbij bijzonder hard getroffen. Niet voor niets nam het aantal zombiebedrijven daar met 27,2% toe.”
Zo laat het onderzoek van Kearney zien dat zombiebedrijven een groeiend risico vormen voor de wereldeconomie, vooral nu rentetarieven stijgen en kasreserves beperkt zijn. Tegelijkertijd biedt het onderzoek aanknopingspunten om de risico’s te beperken, bijvoorbeeld via herstructurering van schulden of het omzetten van schuld in eigen vermogen, mits er tijdig actie wordt ondernomen.
