Declarabiliteit: Acht tips om meer rendement uit je consultancybureau te halen
Declarabele uren zijn voor consultancybureaus een essentieel onderdeel van het verdienmodel. Hoe meer uren consultants aan klanten kunnen doorberekenen, hoe groter de omzetpotentie. Toch worstelen veel adviesbureaus met hun rendement, onder meer doordat gewerkte uren niet altijd worden gefactureerd en interne werkzaamheden ten koste gaan van de declarabiliteit.
Declarabiliteit (‘chargeability’) wordt binnen de consultancybranche gezien als een van de belangrijkste prestatie-indicatoren. Het geeft aan welk percentage van de beschikbare werktijd een consultant besteedt aan werkzaamheden die bij klanten in rekening kunnen worden gebracht.
Daarmee is declarabiliteit een belangrijke graadmeter voor de financiële prestaties van een consultancybureau: hoe hoger het percentage, hoe groter het deel van de beschikbare capaciteit dat direct bijdraagt aan de omzet.
In de praktijk is echter lang niet ieder gewerkt uur declarabel. Zo worden uren die aan klanten worden besteed niet altijd volledig gefactureerd, terwijl consultants daarnaast tijd besteden aan interne overleggen, acquisitie, administratie, opleidingen en andere niet-declarabele werkzaamheden.
Voor partners en leidinggevenden van consultancybureaus die verantwoordelijk zijn voor de financiële prestaties, delen experts van Yoobi acht praktische tips om de declarabiliteit te verhogen en het rendement te verbeteren.
1: Krijg inzicht in de huidige declarabiliteit
Voordat je verbeteringen doorvoert, wil je weten hoe je bedrijf ervoor staat: kijk naar de uren voor opdrachten en de interne werkzaamheden. En breng de declarabiliteit per medewerker, team en project in kaart. Door deze gegevens regelmatig te analyseren, ontdek je patronen.
Gebruik deze inzichten om gerichte verbeteringen door te voeren. Vergelijk niet alleen individuele medewerkers, maar kijk vooral naar de omstandigheden die hun declarabiliteit beïnvloeden.
2: Registreer uren consequent en nauwkeurig
Een betrouwbare urenregistratie is onmisbaar om inzicht te krijgen in declarabiliteit. Wanneer medewerkers hun uren niet of pas achteraf registreren, ontstaat er een onvolledig beeld van de werkelijke tijdsbesteding.
Maak urenregistratie daarom onderdeel van de dagelijkse routine. Laat medewerkers hun uren zo veel mogelijk direct registreren en zorg voor duidelijke afspraken over het boeken van uren op projecten en activiteiten.
3: Maak een realistische capaciteitsplanning
Een goede capaciteitsplanning voorkomt dat medewerkers onnodig beschikbaar zijn of overbelast raken. Wanneer projecten niet goed op elkaar aansluiten, ontstaan er gaten in de agenda. Breng daarom de beschikbare capaciteit en verwachte projectbehoefte tijdig in kaart. Houd rekening met lopende opdrachten, nieuwe aanvragen, verlof en de verwachte duur van projecten.
4: Beperk onnodige administratieve werkzaamheden
Niet iedere activiteit draagt direct bij aan de omzet. Maar administratie, interne afstemming en rapportages zijn noodzakelijk voor een goed lopend consultancybureau. De uitdaging is om deze werkzaamheden zo efficiënt mogelijk in te richten. Kijk kritisch naar processen die onnodig veel tijd kosten.
In de praktijk blijkt dat consultancybureaus dagelijks tegen uitdagingen aanlopen, zoals medewerkers die niet optimaal worden ingepland, uren die blijven liggen en projecten die meer tijd kosten dan begroot.
Door administratieve processen te vereenvoudigen en waar mogelijk te automatiseren, houd je meer tijd over voor klantwerk. Consultancybureaus die urenregistratie aan projectadministratie en facturatie koppelen, besparen flink wat uren per week aan administratie en controles.
5: Zorg voor voldoende instroom van nieuwe opdrachten
Een goede planning heeft weinig effect wanneer er onvoldoende klantwerk beschikbaar is. Structurele leegstand ontstaat bijvoorbeeld wanneer projecten aflopen en nieuwe opdrachten niet op tijd klaarstaan. Daarom is het belangrijk om sales en projectplanning op elkaar af te stemmen.
Zorg dat je inzicht hebt in lopende offertes, verwachte opdrachten en de einddata van projecten. En een actueel overzicht van klantrelaties en commerciële kansen helpt om de continuïteit van opdrachten te bewaken.
6: Bewaak projectbudgetten en voorkom uitloop
Een project heeft misschien veel declarabele uren, maar is alsnog minder winstgevend dan verwacht. Bijvoorbeeld wanneer medewerkers meer tijd besteden aan een opdracht dan vooraf begroot. Houd daarom tijdens de uitvoering zicht op de verhouding tussen begrote en gerealiseerde uren. Wanneer een project dreigt uit te lopen, stuur je tijdig bij.
Maak ook onderscheid tussen declarabele en niet-declarabele overschrijdingen. Niet alle extra werkzaamheden kunnen zomaar worden doorberekend. Door hier vroegtijdig inzicht in te krijgen, voorkom je dat ongemerkt veel tijd verloren gaat aan werkzaamheden waarvoor geen vergoeding tegenover staat.
7: Evalueer regelmatig en stuur op de juiste KPI’s
Declarabiliteit is geen eenmalige berekening, maar een kengetal dat je regelmatig wilt monitoren. Door periodiek te evalueren, ontdek je of verbetermaatregelen effect hebben en waar nieuwe kansen liggen. Kijk daarbij niet uitsluitend naar hoeveel procent een medewerker declarabel is. Combineer het met andere relevante KPI’s, zoals de bezettingsgraad en het projectrendement. Met deze cijfers krijg je een realistischer beeld van de prestaties van je consultancybureau en stuur je op een hogere declarabiliteit.
8: Maak gebruik van slimme software
Het verhogen van declarabiliteit vraagt om inzicht en een goede samenwerking tussen planning, projectmanagement, urenregistratie en facturatie. Met bedrijfssoftware breng je deze processen samen. Je ziet welke medewerkers beschikbaar zijn, hoeveel uren aan projecten worden besteed en hoe projecten zich ontwikkelen ten opzichte van de gemaakte afspraken.
Conclusie
Declarabele uren vormen voor consultancybureaus een essentieel onderdeel van het verdienmodel. Het optimaliseren van de declarabiliteit kan dan ook een belangrijke bijdrage leveren aan betere financiële prestaties, onder meer door de beschikbare capaciteit effectiever te benutten en de omzet te verhogen.
Tegelijkertijd is declarabiliteit slechts één van de factoren waarop consultancybureaus moeten sturen. Ook de kwaliteit van de dienstverlening, klanttevredenheid, werkdruk en winstgevendheid spelen een belangrijke rol. Het draait uiteindelijk om de juiste balans tussen declarabele werkzaamheden en de activiteiten die nodig zijn om de organisatie op de lange termijn gezond en succesvol te houden.

