Friesland even innovatief als rest Nederland, maar financiering blijft achter
Friesland telt verhoudingsgewijs evenveel innovatieve bedrijven als de rest van Nederland. Tegelijkertijd is het financieringsaanbod binnen het Friese ecosysteem voor ondernemerschap ondermaats. Dat blijkt uit onderzoek van Birch.
Cijfers van het CBS laten zien dat de Friese economie een relatief laag verdienvermogen kent en achterblijft in economische groei. Het vergroten van innovatiekracht is een manier om deze ontwikkeling een halt toe te roepen.
Maar hoe innovatief is het Friese bedrijfsleven momenteel al en op welke manier kan innovatie precies de economische koers van de provincie positief beïnvloeden? In opdracht van Planbureau Fryslân zochten onderzoekers van Birch dit uit.
Even innovatief
Friesland telt ongeveer 51.000 economisch actieve bedrijven. Volgens Birch zijn er daarvan ruim 1.370 aan te merken als innovatief. Daarmee is 2,7% van het Friese bedrijfsleven innovatief, wat overeenstemt met het nationale gemiddelde.
Het aandeel innovatieve bedrijven verschilt per gemeente. Heerenveen, Smallingerland en Harlingen scoren bovengemiddeld, terwijl de Friese Waddeneilanden en enkele plattelandsgemeenten beduidend lager uitkomen.
De meeste innovatieve bedrijven bevinden zich in de Friese hoofdstad Leeuwarden (216). Ook in de aangrenzende fusiegemeente Súdwest-Fryslân (213) zijn veel innovatieve organisaties te vinden.
Sectoren
De meeste innovatieve bedrijven uit Friesland behoren tot de hightechsector (340), de bouwindustrie (263) en de agrifoodbranche (203). Daarnaast telt Friesland 144 innovatieve bedrijven die zich focussen op watertechnologie – niet geheel verwonderlijk, gelet op de hoeveelheid meren, rivieren en sloten die de provincie rijk is.
Daarentegen zijn innovatieve bedrijven in de sectoren ICT, gezondheidszorg, logistiek en chemie relatief zwakker vertegenwoordigd in vergelijking met het Nederlandse gemiddelde.
Startups
Startups zijn belangrijk voor regionale economieën: ze stimuleren innovatie, creëren nieuwe marktkansen en voegen hoogwaardige banen toe. Zo dragen ze flink bij aan het verdienvermogen van regio’s.
In totaal telt Friesland 156 startups. Daarmee is de startupconcentratie van de provincie relatief laag. Van alle gemeenten zijn de meeste startups gevestigd in Leeuwarden (38%), gevolgd door Heerenveen (17%) en Smallingerland (9%). Vier gemeenten tellen geen enkele startup.
Vier van de 271 Nederlandse scale-ups zijn gevestigd in Friesland. Drie daarvan zijn actief in de energiesector, één in de mediawereld. Daarmee is Friesland goed voor 1,5% van de Nederlandse scale-uppopulatie – het hoogste percentage van de drie noordelijke provincies.
Financiering
Innovatie in Friesland wordt sterk gedreven door publieke middelen, investeringsfondsen en regionale financieringsinstrumenten. Private investeerders spelen momenteel een ondergeschikte rol in het Friese ecosysteem.
Het aanbod richt zich voornamelijk op vroege fase-financiering voor startups. Grotere investeringsrondes of vervolgstappen richting scale-upfase blijven schaars, waardoor groei en internationale opschaling beperkt zijn.
Volgens de onderzoekers is dat een gemiste kans. “Meer privaat leiderschap, intensievere samenwerking evenals een volwassen investeringsstructuur zijn nodig om groei te stimuleren en de innovatiekracht te vergroten”, aldus Birch.
