Nieuwe roadmap moet Nederland koploper maken in ‘hersengebaseerde’ computers
Topsector ICT en Birch hebben de Neuromorphic Computing Roadmap gepresenteerd. Dit plan moet Nederland positioneren als wereldwijde koploper op het gebied van ‘hersengebaseerde’ computers. Het doel is de Nederlandse kennisbasis sneller te vertalen naar prototypes, toepassingen en een duidelijke Europese positie.
De roadmap is een direct antwoord op de groeiende tekortkomingen van conventionele computersystemen. De snelle opkomst van AI-toepassingen vraagt meer energie en capaciteit dan traditionele systemen op lange termijn kunnen leveren.
‘Hersengebaseerd’?
Maar wat houdt ‘hersengebaseerd’ in de praktijk in? Het breekt fundamenteel met de traditionele computerarchitectuur. Een klassieke computer heeft een aparte processor (CPU) en geheugen (RAM). Het constant heen en weer sturen van data daartussen – de zogeheten von Neumann-bottleneck – vreet energie.
Neuromorphic computing, geïnspireerd door het brein, integreert dat verwerken en onthouden op dezelfde plek. Hierdoor kan het veel energiezuiniger zijn dan de huidige systemen. Bovendien is het ‘event-driven’: het reageert alleen als er data binnenkomt.
Een concreet voorbeeld uit het rapport is een event-based camera: die filmt niet 60 frames per seconde, maar registreert alleen de pixels die daadwerkelijk veranderen, wat enorm veel data en energie bespaart.
De marktwaarde van neuromorphic computing
Dat deze efficiëntieslag niet alleen academisch is, blijkt uit de marktpotentie die het rapport schetst. Hoewel de wereldwijde neuromorphic-markt in 2024 nog klein is met circa $28 miljoen, wordt een explosieve groei verwacht. De prognose is een groei naar $822 miljoen in 2029, en een markt van ruim $8,35 miljard in 2034.
De grootste groei wordt verwacht in de ‘Mobile & Consumer’ sector, gevolgd door ‘Communication & Infrastructure’, waaronder de energie-intensieve datacenters.
Hoewel Nederland al beschikt over sterke kennis, universiteiten en bedrijven op dit vlak, ontbreekt het volgens de analyse aan een gezamenlijke koers en de faciliteiten om onderzoek daadwerkelijk door te trekken naar de praktijk.
De vijf acties
Het door Birch opgestelde rapport bevat een concreet stappenplan. De kern van het advies bestaat uit vijf acties:
1. Een centrale stuurgroep instellen
Birch adviseert een compacte stuurgroep op te richten met vertegenwoordiging uit de wetenschap, de industrie en de overheid. Deze groep krijgt het mandaat om de koers en prioriteiten te bepalen, het narratief te bewaken en de aansluiting op nationale en Europese agenda’s te organiseren.
2. Een technologische roadmap ontwikkelen
De roadmap moet concreet worden: werk per use case de technologische paden uit, inclusief TRL-startpunten, benodigde partners, mijlpalen en de beoogde ‘demonstrators’. Dit plan moet halfjaarlijks geactualiseerd worden en gekoppeld zijn aan talentontwikkeling.
3. Breed draagvlak bouwen
Er moet een open alliantie komen van bedrijven, kennisinstellingen en toepassende sectoren. Birch adviseert een programmatische aanpak met community-sessies, het uitwisselen van best practices en een centraal loket voor consortia.
4. Financiering zekerstellen
Het plan pleit voor een combinatie van publieke middelen en bijdragen uit het bedrijfsleven. Hiervoor is een gefaseerd investeringsplan nodig met duidelijke toekenningscriteria en een directe aansluiting op relevante nationale en Europese calls.
5. Valorisatiefaciliteiten realiseren
Om de stap van lab naar markt te maken, adviseert het rapport de start van een open benchmarking omgeving en een prototyping faciliteit. Deze moeten toegankelijk zijn voor startups, scaleups en kennisinstellingen, met heldere afspraken over IP en data.
Met deze stappen kan Nederland de stap maken van sterke kennis naar zichtbare demonstrators en industriële tractie in neuromorphic computing.
