Groei in ICT-investeringen binnen ziekenhuizen iets teruggelopen
De investeringen die ziekenhuizen doen in ICT zijn in 2024 opnieuw toegenomen. Relatief gezien – afgezet tegen de omzet – is wel sprake van een lichte vertraging, blijkt uit onderzoek van M&I/Partners.
De jaarlijkse IZT Benchmark Ziekenhuizen brengt de belangrijkste trends en uitgaven op het gebied van ICT en zorgtechnologie in kaart. Ongeveer 90% van de Nederlandse ziekenhuizen neemt deel aan deze benchmark.
De 2025-editie laat zien dat de absolute ICT-uitgaven opnieuw een recordniveau hebben bereikt, een trend die zich al meerdere jaren voortzet. Opvallend is echter dat ziekenhuizen in 2024 relatief minder aan ICT uitgaven dan in 2023.
Waar de omzet van ziekenhuizen in 2024 met 6,6% groeide – minder dan in boekjaar 2023 – daalde het aandeel van de ICT-kosten ten opzichte van de omzet van 6,0% in 2023 naar 5,8% in 2024.
Deze ontwikkeling kent meerdere oorzaken. Allereerst staan ziekenhuizen financieel onder druk, waardoor scherper wordt gestuurd op uitgaven. Die druk is ook binnen IT-afdelingen voelbaar. Een belangrijke verklaring is de sterke stijging van andere kosten, met name personeelskosten.
Daarnaast speelde mee dat de beschikbaarheid en besteding van middelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) in 2024 vertraging opliepen. Tot slot was er sprake van een beleidsmatig vacuüm: de formatie van het kabinet-Schoof duurde 223 dagen en werd pas in juli 2024 afgerond.
Verwachte stijging
M&I/Partners verwacht dat de ICT-investeringen van ziekenhuizen op korte termijn weer zullen toenemen. “Voor de komende jaren voorzien we opnieuw een stijging van de ICT-investeringen”, schrijven de onderzoekers in het jaarrapport.
Belangrijke aanjagers zijn de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), evenals de aanhoudende ambitie om de zorg te transformeren met technologie en digitalisering. Nu de IZA-middelen zijn uitgekeerd, kunnen ziekenhuizen investeren in de overgang naar hybride zorg, met een grotere inzet van digitalisering en zorgtechnologie.
Duurste softwarepakketten
M&I/Partners onderzocht ook welke softwarepakketten de hoogste kosten met zich meebrengen. Net als in voorgaande jaren staat het EPD/ZIS bovenaan. Dit Elektronisch Patiëntendossier en Ziekenhuis Informatie Systeem vormt de kern van de ziekenhuis-ICT en ondersteunt onder meer patiëntregistratie, zorgprocessen en medische dossiervoering.
De hoge kosten worden niet alleen veroorzaakt door aanschaf en implementatie, maar ook door doorlopende upgrades en onderhoud.
Op de tweede plaats staat beeldmanagement (PACS I en II). Deze systemen zijn essentieel voor het opslaan, beheren en uitwisselen van medische beelden, met name binnen de radiologie. De rol van deze toepassingen groeit, onder meer door de inzet van PACS II, Vendor Neutral Archives (VNA) en landelijke beelduitwisseling via TWIIN.
De derde plek wordt ingenomen door communicatiediensten. Dit betreft ICT-applicaties die samenwerking en communicatie ondersteunen, zowel binnen ziekenhuizen als regionaal met andere zorginstellingen. Bij Office- en samenwerkingsapplicaties vallen de stijgende kosten op, onder andere door hogere licentietarieven en de toevoeging van nieuwe functionaliteiten zoals beeldbellen en generatieve AI.
