Hotelsector houdt adem in voor cruciale btw-stemming
Het is een belangrijke dag voor de Nederlandse hotelsector. De Tweede Kamer stemt vandaag over de motie van GroenLinks-PvdA en SP om de voorgenomen btw-verhoging op logies terug te draaien. De spanning is om te snijden, want een nieuw rapport van onderzoeksbureau Significant, nota bene in opdracht van het ministerie van Financiën, schetst een desastreus beeld: de maatregel kan de sector tot 30% van zijn gasten kosten.
De conclusies van het Significant-rapport bevestigen waar de branche al maanden voor waarschuwt: de geplande verhoging van de btw van 9% naar 21% resulteert in een forse daling in het aantal gasten, omzetverlies en een krimp in werkgelegenheid.
Koninklijke Horeca Nederland (KHN), dat al sinds december vorig jaar actie voert tegen het plan, ziet in het rapport de bevestiging dat de maatregel “ondoordacht en schadelijk” is. “Duizenden ondernemers dreigen hierdoor gasten én omzet te verliezen”, stelt KHN-voorzitter Marijke Vuik. “Minder gasten betekent minder inkomsten, minder banen en minder ruimte om te investeren in hun bedrijf én hun mensen.”
Kostbare rekenfout
Het rapport van Significant rekent met een prijselasticiteit van -0,75: dat betekent dat als de prijs met 1% stijgt, de vraag naar overnachtingen met 0,75% daalt. Zo berekenen de onderzoekers de verwachte daling in het aantal gasten en de omzet na de btw-verhoging.
Door de btw-verhoging wordt, bij een doorberekening van 75% van de verhoging in de kamerprijs, gerekend op een gemiddelde prijsstijging van ruim 8%. Gecombineerd met de elasticiteit leidt dat tot een verwachte daling van circa 6% in het aantal overnachtingen en een gemiddelde omzetdaling van 8,5%.
Het kabinet rekent zich echter al rijk met de btw-verhoging. Het ministerie van Financiën begrootte de extra belastinginkomsten uit de hotelbranche op €364 miljoen. Een flinke overschatting, zo komt naar voren in een eerdere analyse van hospitality-expertisecentrum CELTH en onderzoeksbureau Decisio. Zij komen uit op een opbrengst van slechts €250 miljoen.
Dit komt doordat de raming van de overheid geen rekening houdt met het feit dat zakelijke gasten de btw kunnen terugvorderen en dat lagere winsten ook leiden tot minder vennootschapsbelasting.
Tegenover deze beperkte opbrengst staat volgens CELTH en Decisio een omzetdaling van maar liefst €400 miljoen voor het Nederlandse bedrijfsleven. De impact blijft namelijk niet beperkt tot de hotelkamer. Toeristen die wegblijven, geven ook geen geld meer uit in de omliggende winkels, restaurants en attracties.
“Verlies je de overnachtingen, dan verlies je de hele keten”, waarschuwt Stef Driessen, sectoreconoom bij ABN Amro.
De grensregio
Vooral ondernemers in de grensregio’s en in het budgetsegment worden volgens de impactanalyse van Significant hard geraakt. De concurrentie met buurlanden, waar de btw-tarieven aanzienlijk lager liggen (België 6%, Duitsland 7%), wordt oneerlijker.
“Hier in Zuid-Limburg zit je letterlijk vijf minuten van de grens”, zegt Martin Hendricks, eigenaar van Black Label Hotels, tegenover horecavakblad Entree Magazine. “Natuurlijk gaan gasten vergelijken en kiezen ze voor de buren.”
“Op een kamer van 100 euro moet ik straks 21 euro afdragen”, vult Jan Akkermans, eigenaar van Garde hotels in Groningen, hem aan. “In theorie is dat ‘maar’ 12 euro meer dan nu, dat klopt. Maar het is meer dan de gemiddelde winstmarge in de hotellerie. Tel daar de aanzienlijke kostenstijgingen van de afgelopen tijd bij op en dan heb ik maar één keuze: of de gast betaalt die extra btw-afdracht of ik als ondernemer.”
Neerwaartse spiraal in investeringen
De financiële druk heeft ook gevolgen voor de lange termijn. Minder omzet en lagere marges betekenen minder ruimte voor investeringen in kwaliteit en duurzaamheid. Een onderzoek van adviesbureau Horwath HTL bevestigt dit beeld: 40% van de hotelmanagers verwacht minder te investeren in verduurzaming als gevolg van de btw-verhoging.
Dit creëert een risico op een neerwaartse spiraal: bezuinigingen op onderhoud en personeel leiden tot lagere kwaliteit, wat resulteert in slechtere reviews en lagere bezettingsgraden. Hendricks trekt al zijn conclusies: “We hebben nu besloten de eerste twee jaar niet te investeren in Nederland. Eerst maar eens zien of de markt deze klap aankan.”
Terwijl de sector wacht op het oordeel van de politiek, klinkt de oproep van Vuik luid en duidelijk: “Wij roepen de politiek op om de btw-verhoging terug te draaien en te kiezen voor beleid dat perspectief biedt, zodat iedereen kan blijven genieten van gastvrijheid, toerisme en de levendige steden en dorpskernen, die Nederland zo mooi maken.”
Het volledige rapport van Significant is hier te lezen.
