De ‘nieuwe acht’ als kompas voor een toekomstbestendig zorgstelsel
De toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg staan onder druk. Hoe kan de sector door deze uitdagingen navigeren? Dat was het belangrijkste discussiepunt in de eerste aflevering van ‘De Vooruitgang aan Tafel’, de nieuwe podcastserie van Berenschot.
Berenschot heeft zijn podcast ‘De Vooruitgang aan Tafel’ gelanceerd, waarin experts van het organisatieadviesbureau onder leiding van podcasthost Frank Kromer in gesprek gaan met leiders over maatschappelijke onderwerpen, zoals de gezondheidszorg, duurzaamheid, de energietransitie, openbaar bestuur en de toekomst van werk.
De podcastserie werd afgetrapt door Mark Janssen, sinds oktober 2023 voorzitter van de raad van bestuur van het Zorginstituut, en Hans Oosterkamp, senior managing consultant bij Berenschot. Zij gingen uitgebreid in gesprek over de vele uitdagingen waar de zorg mee kampt en benadrukten het belang van samenwerken en gesprekken voeren om tot duurzame oplossingen te komen.
Samenwerken aan verandering
Het tweetal bespreekt de transitie naar een geïntegreerd zorgstelsel, waarin sociale en medische domeinen meer samenwerken. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) wordt gezien als een belangrijke stap in het organiseren van samenwerking op regionaal en nationaal niveau.
Toch blijft het moeilijk om daadwerkelijk tot actie over te gaan, erkent Oosterkamp. “Ik denk dat de vrijblijvendheid er wel van af moet. Met het IZA hebben we een hele goede stap gezet, echt prestaties geleverd om samen tot iets te komen. Zowel op landelijk niveau als in de regio’s. Maar het blijven uiteindelijke individuele keuzes van organisaties waardoor je aan zo’n brede tafel, waar iedereen even belangrijk is, lastig in de executiekracht komt, om in de volgende fase te komen.”
De sleutel ligt volgens beide experts in een gezamenlijke visie, waar zorgverzekeraars, gemeenten en zorgaanbieders vanuit gedeelde doelen werken. Goede voorbeelden, zoals het Maasland-contract waarin prestaties en budgetten worden gekoppeld, laten zien hoe passende zorg vorm kan krijgen.
Wat ‘passende zorg’ precies is, is iets wat in de komende jaren zou kunnen – of onvermijdelijk zou moeten – veranderen. De vele uitdagingen in de sector vragen om een herdefiniëring van wat kwaliteit inhoudt.
Zoals Jansen het formuleerde: “We moeten van een acht naar een zeven, of van een acht naar een zes. En die is dan ook nog steeds heel erg goed, gezien de schaarste. Maar met passende zorg, juist vanuit het idee om vragen anders te beantwoorden en te organiseren, willen we naar een nieuwe acht.”
Deze ‘nieuwe acht’ weerspiegelt een andere kijk op zorg, waarin niet alleen medische interventies centraal staan, maar ook het welzijn van de patiënt, efficiëntie en toegankelijkheid. “Het draait om samen beslissen wat passend is en prioriteiten stellen binnen de beperkte middelen”, zegt Jansen.
Een vliegwiel voor de toekomst
Beide podcast-gasten zijn voorzichtig optimistisch over de komende jaren. 2025 markeert een belangrijk jaar, waarin regionale samenwerking en het concretiseren van doelen centraal staan. Er wordt gepleit voor meer bewustwording onder burgers over de uitdagingen in de zorg. Praktische voorbeelden en nationale gesprekken kunnen bijdragen aan een bredere betrokkenheid.
De toekomst vraagt om een gezamenlijke inspanning van overheid, zorgverleners, gemeenten en burgers. “Met de juiste gesprekken en stappen kan het vliegwiel van verandering echt op gang komen”, besluit Janssen.
