Vijf business intelligence-trends in de gezondheidszorg

12 juni 2024 Consultancy.nl 7 min. leestijd
Meer nieuws over

Het vak van business intelligence helpt de zorg steeds verder verslimmen Jeroen Schenk en Doris Bakker van 6Gorilla’s delen vijf trend die nu hot zijn en doen aanbevelingen.

Business intelligence versterkt patiëntgerichte zorg

Business Intelligence (BI) in de zorg is niet nieuw. Het verzamelen en interpreteren van data wordt al lang ingezet, maar meestal voor het verbeteren van de bedrijfsvoering.

“De wat ouderwetse BI-infrastructuur hielp dan vooral mensen op ‘het hoofdkantoor’ beter te sturen op financiën, HR en logistiek”, legt 6Gorilla’s directeur Jeroen Schenk uit. “Nu gaat BI dieper de zorg in: ook het zorgpersoneel krijgt via data en dashboards inzichten waarmee ze keuzes kunnen maken in de behandeling of begeleiding van een patiënt.”

Vijf business intelligence-trends in de gezondheidszorg

Doris Bakker en Jeroen Schenk

Zorginstellingen zetten BI dus steeds meer in voor patiëntgerichte zorg. Ze gebruiken data uit verschillende bronnen en technologieën om keuzes te maken in het werkproces op basis van real time inzichten. “Door gegevens uit het ECD te combineren met data uit (robot)technologie, zoals sensoren, krijg je meer inzicht en kun je een cliënt gerichter helpen”, legt BI-consultant Doris Bakker uit.

“Verschillende bronnen geven samen een goed beeld van hoe het met een patiënt of cliënt gaat. Daarnaast kun je patronen ontdekken of zelfs voorspellingen doen. Zo staat de patiënt of cliënt meer centraal dan wanneer je alleen maar een standaard protocol volgt.”

Door de verbeterde inzichten en beter voorspelbare zorg, helpt BI ook om zorgpersoneel efficiënter in te zetten. Dat bespaart tijd en kosten en zorgt voor meer werkplezier. En ten slotte geeft BI patiënten en cliënten zelf ook meer inzicht in hun gezondheidsgegevens, waardoor ze meer betrokken raken bij hun behandelplannen. Dat bevordert zelfredzaamheid.

Lees ook: Datagedreven werken kan de zorg effectiever maken.

Tekort aan gekwalificeerd personeel

Het tekort aan personeel is een bekende uitdaging in de zorg. Het beperkt zich niet alleen tot ‘te weinig handen aan het bed’, maar speelt ook op het gebied van BI. Er zijn simpelweg te weinig gekwalificeerde specialisten binnen de zorg die zich bezighouden met procesoptimalisatie, verbetering van patiëntenzorg en kostenefficiëntie met behulp van BI.

“Bij grote bedrijven als bol.com werken honderden data-analisten”, zegt Doris. “Grote zorginstellingen, met duizenden patiënten, hebben er vaak maar twee of drie. Om de oplossingen die wij aanbieden echt goed te gebruiken en uit te rollen in zo’n organisatie, en op data te gaan sturen, heb je meer mensen nodig die er intensief mee bezig zijn.”

Beperkte budgetten en concurrentie om talent zijn deels de oorzaak dat de zorg minder BI-specialisten aantrekt dan grotere (tech)bedrijven. Bovendien hebben BI-specialisten in de zorg ook specifieke domeinkennis nodig en moeten ze zich er extra van bewust zijn dat het gaat om persoonsgegevens en zeer gevoelige data.” 

Veel zorginstellingen werken samen om de tekorten te overbruggen en maken gebruik van de ondersteuning die 6Gorilla’s biedt. “Elk dataproject bestaat voor 80% uit data-engineering”, geeft Jeroen aan. “Maar die laatste 20% gaat over analyse en visualisatie: daarmee creëer je meerwaarde richting de zorg. Omdat er zoveel tijd en energie naar die eerste 80% gaat, zijn er te weinig mensen en uren over voor dat essentiële laatste deel.”

Daarom hebben wij een platform bedacht met standaard componenten die de data uit je ECD of andere bedrijfskritische systemen zoals financiële en HR-systemen haalt. Daarna kun je in de laatste twintig procent zelf focussen op het dashboard waarop je wilt gaan sturen. Daarmee komen we tegemoet aan dat tekort van dataspecialisten in de zorg.”

Interoperabiliteit van bronsystemen

Het zou ontzettend efficiënt zijn als alle zorgverleners relevante zorginformatie over patiënten snel zouden kunnen inzien. Maar daarvoor moeten alle verschillende systemen ook met elkaar kunnen communiceren. “En dat gebeurt nog niet altijd”, zegt Doris.

“Ben je onder behandeling bij een psycholoog, en gebruikt die een ander systeem dan de huisarts, dan loopt je huisarts die gegevens mis. En andersom: stel dat je steeds met dezelfde klachten bij de huisarts komt, voor je naar de psycholoog gaat, dan zou je trends kunnen herkennen als je die systemen zou koppelen. Daarom is het belangrijk dat verschillende systemen met elkaar kunnen communiceren.”

“6Gorilla’s helpt zorginstellingen met het uitwisselen van informatie tussen verschillende bronsystemen. Maar ook de Persoonlijke Gezondheidsomgevingen (PGO’s) spelen een cruciale rol in de bevordering van interoperabiliteit: deze systemen stellen patiënten in staat om hun medische gegevens te beheren en delen. “We werken er hard aan mee om dat mogelijk te maken”, zegt Doris.

Datastandaarden en meerwaarde voor de community

Eigenlijk ligt deze trend in het verlengde van de voorgaande trend: het gaat over het de efficiëntie waarmee verschillende zorginstellingen data en gegevens met elkaar kunnen delen. “Als je wil dat systemen met elkaar communiceren, is het ook handig als ze dezelfde taal spreken”, legt Doris uit. Dat kan alleen door datastandaarden te gebruiken: bestandsformaten, attributen, validaties en andere parameters die in alle systemen op dezelfde manier worden ingevuld.

“Zo krijg je niet allemaal losse informatie, waar uiteindelijk geen touw aan vast te knopen is. Iedereen in de zorg zou met dezelfde bouwstenen moeten werken: ZIBs”, gaat Doris verder. Zo is de manier waarop je bijvoorbeeld de alcoholinname van een patiënt invult voor elk systeem hetzelfde en wordt dat overal hetzelfde weergegeven.”

Dat draagt bij aan de naadloze data-uitwisseling en dat zorgt weer voor waardevolle informatie, waarmee zorginstellingen hun processen en behandelingen kunnen optimaliseren.

Predictive analytics, AI en voorspelde zorg

Kunstmatige intelligentie (AI) kan de zorg heel veel brengen. Door het slim in te zetten, kun je ziekte vroegtijdig detecteren, de vraag naar zorgdiensten beter voorspellen en de zorg voor patiënten verbeteren. Ook kun je looproutes optimaliseren, administratieve lasten terugbrengen en kwaliteit van leven bevorderen door zorgtechnologie uit te lezen en te combineren.

“Als je kunt voorspellen of iemand een grotere kans heeft op ziekte of terugval, dan kun je ook preventief handelen, en de zorg efficiënter inrichten. Dan heb je veel uitdagingen opgelost”, denkt Jeroen. “Daar zijn superkrachtige tools voor. Ik denk dat het ook voor ons als tech leveranciers van belang is dat we die zo volledig en veilig mogelijk en in kleine stapjes toegankelijk maken voor de zorg. Als je ze als zorginstelling goed weet in te zetten, zijn de mogelijkheden echt ongekend.”

“Er zitten natuurlijk haken en ogen aan werken met AI in de zorg, zeker op het gebied van privacy en ethiek: elke oplossing die wij adopteren moet ook in het kader van de veiligheid geborgd worden. En mensen in de zorg moeten vertrouwen krijgen in AI. De gemiddelde dossiers bestaan uit lappen tekst. Tijdens overdrachtsmomenten gaat niemand die helemaal lezen. Een Large Language Model kan een dossier mooi samenvatten, maar laat natuurlijk ook informatie achterwege. Dan moet je erop vertrouwen dat het je het juiste laat zien.”

Lees ook: Zorgsector heeft datafundament nodig voor AI-toepassingen.

Volgens Jeroen is het dus belangrijk om AI-stap voor stap in te zetten. “Het is makkelijker om kunstmatige intelligentie en voorspelmodellen eerst in te zetten in de bedrijfsvoering. Als je liquiditeit voorspelt, is er geen nood aan de man als het een keer niet helemaal klopt. Maar als je een voorspelmodel inzet dat aangeeft wanneer een patiënt opgenomen zou moeten worden, is dat een ander verhaal: dat mag geen fouten maken.”

Jeroen denkt dat het echter ook op dat vlak hard kan gaan. “Superhard zelfs. Bij grote bedrijven, zoals Picnic, werken datascientist dagelijks met data om voorspellingen te doen. Maar door privacy en veiligheid staat in de zorg de rem er meer op. Daarom denk ik dat we de technologie die er is moeten inzetten, maar vooral zelf moeten blijven nadenken. En met de hele zorg kijken naar de juiste manier om dit te doen.”