Energietransitie tot 2050 €163 miljard duurder door hoge rente

19 juni 2023 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

De stijgende rente kan een aardige spaak in het wiel van de energietransitie steken. Volgens onderzoek van Berenschot leidt elke procent stijging van de rente tot tientallen miljarden aan extra kosten.

In opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) berekenden adviseurs van Berenschot de impact van rente op de in het klimaatakkoord uitgestippelde ambities rond duurzame energie. En de resultaten stemmen niet positief.

Na jaren van lage rentes – waarin financiering dus relatief goedkoop was – heeft het bedrijfsleven nu te maken met heel andere omstandigheden. Mede vanwege de hoog opgelopen inflatie hebben banken hun rentes de afgelopen maanden verhoogd naar ruim 3%.

Extra kosten voor investeringen tot en met 2030 in Klimaatambitie & 2030 tot en met 2050 in Europese Integratie scenario van II3050

Het rapport laat zien dat de hoge rente sterke negatieve effecten heeft op de kosten en daarmee ook de businesscase van de energietransitie. Tot en met 2030 bedragen de extra kapitaalkosten €17 miljard en tot en met 2050 zelfs €163 miljard.

De onderzoekers becijferden de impact van stijgende rentes voor acht technieken, zoals energie-infrastructuur, zonne- en windenergie, geothermie en warmtepompen.

“Een hoge rente raakt groene projectontwikkelaars harder dan ondernemers in fossiel, omdat duurzame energieprojecten meer kapitaal nodig hebben. De technologieën zijn nog niet zo goedkoop als fossiel”, zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE.

De branchevereniging liet de studie uitvoeren omdat ze steeds meer geluiden hoorde vanuit haar achterban (circa 1.600 bedrijven) dat de rente hun ambities de nek om dreigt te draaien. Het onderzoek bevestigt dit: “Een kwart van de duurzame-energiebedrijven in Nederland heeft nu al last van de hoge rente. In het ergste geval blazen bedrijven investeringen af.”

Bij ruim 30% van de respondenten die hebben meegedaan aan het onderzoek zijn nu al projecten afgeblazen of uitgesteld. Meer dan 80% van de bedrijven verwacht matige tot ernstige vertraging van de energietransitie, onder meer door de hoge rente.

Hogere rentetarieven zorgen ervoor dat rendabele hernieuwbare technologieën opnieuw subsidies nodig hebben

Berenschot constateert wel dat er verschillende zijn tussen de diverse typen investeringen in hernieuwbare energie. Zo blijven bij een rente van 3% de meeste investeringen in zonnepanelen en windturbines rendabel, ondanks de zakkende winst. Anders dan enkele jaren geleden kunnen wind- en zonneparken inmiddels draaien zonder subsidie.

Grote windparken op zee hebben bij een rentestijging vanaf 3% wel opnieuw subsidie nodig om hun businesscase rond te krijgen. Projecten voor het maken van groen gas en het winnen van energie uit water worden het hardst getroffen door de oplopende rente, zo concluderen de onderzoekers.