Mondriaan TurnLabs: Kunstenaars pakken maatschappelijke problemen aan

06 oktober 2022 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

Dit jaar is het 150 jaar geleden dat Piet Mondriaan werd geboren. In dit jubileumjaar buigen drie kunstenaars zich op uitnodiging van het Mondriaanhuis, The Turn Club en TwynstraGudde 150 dagen lang over urgente maatschappelijke vraagstukken.

Kunstenaars en consultants – op het eerste oog hebben ze wellicht weinig gemeen. Maar, zoals zo vaak: schijn bedriegt. Beide proberen veelal de wereld een stukje beter te maken door op een nieuwe manier naar die wereld te kijken.

Zo ook Mondriaan. Waar hij bij het grote publiek voor altijd herinnerd zal worden om zijn iconische rechte lijnen en primaire kleuren, was dit abstract kubisme een uitdrukking van een groots ideaal. Met zijn radicale vernieuwing wilde hij bijdragen aan de schepping van een aards paradijs.

Kunstenaars pakken maatschappelijke problemen aan

Geïnspireerd door dit streven nam het Mondriaanhuis het initiatief om teams van ‘laboranten’ onder leiding van kunstenaars aan de slag te laten gaan met drie maatschappelijke waarden die onder druk staan in het huidige complexe leven: nieuwsgierigheid, nederigheid en nabijheid.

Nieuwsgierigheid, nederigheid en nabijheid

Theatermaker Bright Richards, ooit vanwege burgeroorlog gevlucht uit Liberia, buigt zich vanuit de waarde nieuwsgierigheid over de (momenteel weer hoogst actuele) vraag: ‘Hoe verhouden we ons tot nieuwkomers?’. Onder leiding van Bright onderzoeken deelnemers gezamenlijk hoe we nieuwsgierigheid kunnen gebruiken om mensen met elkaar in verbinding te brengen.

Componist en dirigent Imre Ploeg richt zich vanuit de waarde nederigheid op de vraag: ‘Hoe verhouden we ons tot natuur?’. In zijn muzikale projecten bestudeert Ploeg al langer de verbinding tussen muziek, kunst, natuur, duurzaamheid en maatschappelijk urgente kwesties. Samen met ‘zijn’ laboranten onderzoekt hij hoe nederigheid een rol kan spelen in stedelijke ontwikkeling.

TurnLabs-initiatiefnemer Merlijn Twaalfhoven gaat met een team van deskundigen en betrokkenen aan de slag met de vraag ‘Hoe verhouden we ons tot het openbaar bestuur?’. Om de kloof tussen burgers en bestuur te verkleinen zoeken ze naar nieuwe mogelijkheden voor nabijheid, onder meer door ontmoeting te creëren en minder goed gebekte mensen een stem te geven.

TurnLab

De verkenningen vinden plaats in de zogeheten Mondriaan TurnLabs. Een TurnLab is een door Twaalfhoven bedachte werkvorm waarin het experiment centraal staat. De door hem opgezette The Turn Club is een samenwerkingsverband van kunstprofessionals, veranderaars en bruggenbouwers.

“De hoop en verwachting is dat er ideeën ontstaan die bruikbaar zijn in de realiteit.”

De TurnLabs geven invulling aan het idee dat Twaalfhoven eerder verwoordde in zijn boek ‘Het is aan ons, waarom we een kunstenaarsmindset nodig hebben om de wereld te redden’. Daarin laat hij zien hoe ieder van ons van betekenis kan zijn bij het aanpakken van grote en kleine wereldproblemen door de kunstenaar in onszelf te activeren.

Vanuit het idee dat “echte verandering doorgaans niet ontstaat binnen een bestaande context” wordt met de TurnLabs een vrije ruimte geschept om een nieuwe impuls mogelijk te maken. Daarbinnen fungeren de drie kunstenaars gedurende de 150 dagen nadrukkelijk als de trekkers. Ze opereren niet als deelnemer of meedenker, maar nemen juist de leiding.

Levende notulen

TwynstraGudde – net als Mondriaan afkomstig uit Amersfoort – ondersteunt het project. Pim Meijer en Oukje van Merle, adviseur social design bij het organisatieadviesbureau, coördineren het maatschappelijk programma. Van Merle is tevens betrokken bij de TurnLabs en maakt gedurende de 150 dagen ook de podcastserie ‘De levende notulen van de Mondriaan 150 TurnLabs’ over het project.

De uitkomsten van de Mondriaan TurnLabs zullen in december worden gepresenteerd. “De hoop en verwachting is dat er ideeën ontstaan die bruikbaar zijn in de realiteit. Of oplossingsrichtingen die organisaties op een spoor zetten waarop weer verder kan worden onderzocht of ontwikkeld”, aldus de initiatiefnemers.