Bestrijding witwassen vraagt om realtime-opsporing

16 september 2019 Consultancy.nl

Financiële instellingen, toezichthouders, wetshandhavers en andere overheidsinstanties moeten nauwer samenwerken om witwassen tegen te gaan, zo stelt Mark Griep, hoofd van PA Consulting Nederland. Hij pleit voor realtime-toezicht op het misbruik van bankrekeningen. Dit vereist een gezamenlijk technologieplatform waar de betrokken partijen gegevens kunnen delen en analyseren. Zo wordt het risico op witwassen verminderd, waarmee ook de boetes en reputatieschade worden teruggebracht.

De VN heeft berekend dat criminelen anno 2019 circa $2 biljoen – een 2 met twaalf nullen – door de reguliere financiële systemen laten stromen. Tien jaar geleden was dit nog maar één vijfde van dit bedrag. Het is dan ook niet zo gek dat overheden steeds strenger toezien op de maatregelen die banken nemen om deze geldstromen te detecteren en bestrijden. Financiële instellingen hangen flinke boetes boven het hoofd als blijkt dat zij hun Know Your Customer (KYC)- en Anti Money Laudering (AML)-processen niet op orde hebben. 

De banken hebben de laatste jaren hun handen dan ook vol aan het tegengaan van witwassen en andere fraudepraktijken. Naast dat ze volop inzetten op nieuwe technologie, zijn ze naarstig op zoek naar gespecialiseerd personeel. Zo bleek eerder dit jaar dat alle drie de grote Nederlandse banken – ABN Amro, ING en Rabobank – vele honderden vacatures hebben openstaan voor compliance-medewerkers. 

Desondanks blijken de inspanningen vaak onvoldoende. ING trof Nederlands hoogste schikking ooit toen het €775 miljoen betaalde vanwege het niet in control zijn over zijn AML-processen. Na onderzoek onderkende ING dat criminelen erin waren geslaagd geld wit te wassen via rekeningen van de bank. Momenteel hangt ABN Amro een boete boven het hoofd omdat de bank niet kan zeggen of klanten via hun bankrekening geld witwassen. 

Bestrijding witwassen vraagt om real time-opsporing

Achter de feiten aanhobbelen

“De praktijk bewijst dan de huidige aanpak niet langer houdbaar is”, stelt Mark Griep van PA Consulting. “Terwijl er veel wordt geïnvesteerd schieten de systemen en processen tekort.” Momenteel moeten banken hun klanten screenen en monitoren om verdachte transacties op te sporen. Wanneer ze misbruik vermoeden, melden ze dit achteraf bij de interne compliance-afdeling, die bij een verdachte transactie – zoals witwassen of terrorismefinanciering – verplicht is deze te melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU) van de overheid. De FIU-Nederland analyseert vervolgens de gegevens om misdrijven te voorkomen en op te sporen. 

“Deze aanpak resulteert erin dat we telkens in het kielzog van de criminelen blijven hangen, dat we achter de feiten blijven aanhobbelen”, aldus Griep. “Het lukt de autoriteiten in Europa momenteel slechts circa één procent van het criminele geld in het financiële systeem in beslag nemen.”

Realtime-opsporing

Hoogste tijd dus voor verbetering, vindt het hoofd van PA Consulting Nederland. Hij stelt dat criminele activiteiten niet achteraf moeten worden opgespoord, maar in real time: “Dit is de sleutel tot een succesvolle bestrijding van de criminele geldstromen. Momenteel wordt slechts na het misbruik de relevante informatie samengebracht. Dan ben je eigenlijk al te laat.” Om het benodigde realtime-toezicht mogelijk te maken, dienen de betrokken partijen nauwer samen te werken en beter gebruik te maken van de nieuwste technologie. 

De nauwere samenwerking moet zich ten eerste uiten in het betere uitwisselen van informatie. “De bankensector, OM, FIU en FIOD moeten meer referentie-, transactie- en gedragsgegevens met elkaar gaan delen”, legt Griep uit. “Alle betrokken partners moeten in staat worden gesteld om gegevens vanuit een centraal communicatieknooppunt te verzamelen en analyseren.” 

“Realtime-opsporing is de sleutel tot een succesvolle bestrijding van de criminele geldstromen.” 
– Mark Griep, hoofd van PA Consulting Nederland

Om de opkomende trends en vormen van criminaliteit realtime te signaleren is het nodig dit proces te automatiseren. Hiervoor moeten wel enkele praktische problemen worden opgelost: “Allereerst moet er een gemeenschappelijk technologieplatform komen, dat naast hun eigen systemen werkt en hen tegelijkertijd in staat stelt bij te dragen aan en te putten uit de centrale hub”, aldus Griep. 

“Bovendien moeten de partijen het eens worden over welke gegevens ze delen, in welke vorm en met welke tussenpozen, waarbij de AVG-regels in acht worden genomen”, vervolgt hij. “Dit moet worden ondersteund door een regelgevend kader dat gegevensbescherming biedt en tegelijkertijd het delen van informatie mogelijk maakt.”

Minder risico, lagere kosten, meer vertrouwen

Terwijl de voorgestelde nieuwe aanpak vraagt om een forse extra investering – in een tijd waarin banken toch al bakken geld uitgeven aan AML-processen – betaalt deze investering zich volgens Griep dubbel en dwars terug omdat de risico’s op witwassen afnemen, de efficiëntie toeneemt en de reputatie van banken verbetert. 

“Ten eerste zorgt het geautomatiseerde systeem voor een afname van de vele arbeidsintensieve, handmatige processen, en daarmee voor flinke kosten- en tijdsbesparingen”, aldus Griep. “Het verminderen van het nalevingsrisico is natuurlijk nog belangrijker. De almaar hogere boetes die banken opgelegd krijgen vormen een reële bedreiging voor de winst, om nog maar te zwijgen van het imago van de bank als veilige en betrouwbare instelling. Zodra het nieuwe systeem zijn eerste successen heeft geboekt, zullen de betrokkenen hun reputatie zien stijgen; het vertrouwen in het gevestigde systeem is versterkt en het geld achter de misdaad wordt verstikt.”


Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Groep Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup