Peelgemeenten moeten samenwerken. De vraag is hoe

03 juni 2019 Consultancy.nl

Er is veel aan te merken op het samenwerkingsverband tussen de Peelgemeenten. Zo stelt SVDL, dat in opdracht van de vijf gemeenten onderzoek deed naar de samenwerking binnen het sociaal domein. Tegelijkertijd biedt de bundeling van krachten volgens de onderzoekers veel voordelen. Iedereen lijkt het er dan ook over eens te zijn dat de samenwerking moet worden voortgezet, alleen is er veel minder eensgezindheid over de manier waarop.

Eind 2016 tekenden de vijf burgemeesters en secretarissen van Deurne, Asten, Someren, Gemert-Bakel en Laarbeek een samenwerkingsovereenkomst voor de regionale zorg. Hiermee was GR Peelgemeenten een feit: vanaf 1 januari 2017 zouden de vijf kleine gemeenten in het oosten van Noord-Brabant de krachten bundelen op het gebied van Wmo, Jeugd en bijzondere bijstand. Twee jaar later blijkt echter dat de samenwerking – die later ook nog werd uitgebreid naar het minimabeleid en de schulddienstverlening – verre van vlekkeloos verloopt. 

Verdeeldheid

Dit blijkt uit het onlangs uitgelekte vertrouwelijke rapport van SVDL, dat de afgelopen maanden onderzoek deed naar het samenwerkingsverband, waarbij met name werd gekeken naar de ambities, doelen en de mate van realisatie daarvan en naar de bestuurlijk/juridische en ambtelijke governancestructuur rondom de samenwerking. In het rapport – getiteld ‘Kiezen of (op)delen!’ – wordt een beeld geschetst van een organisatie die te lijden heeft onder de verdeeldheid tussen de vijf gemeentebesturen. 

Zo worden de taken van het samenwerkingsverband, evenals de daarvoor benodigde middelen en de personele versterking voortdurend aan de kaak gesteld, wat leidt tot onrust op de werkvloer. Terwijl de samenwerking is ingestoken vanuit een idee van collectief eigenaarschap, houden de gemeentebesturen volgens SVDL te veel vast aan eigenbelang.

Peelgemeenten moeten samenwerken. De vraag is hoe

Ter illustratie van het gebrek aan goede samenwerking wordt gewezen op het besluit begin dit jaar van Gemert-Bakel en Deurne, om zelf jeugdzorg-medewerkers in dienst te nemen zonder af te wachten wat de andere drie gemeenten zouden doen. De onderzoekers stellen dat het “een enorme impuls aan de robuustheid” van GR Peelgemeenten had kunnen geven als alle vijf de gemeenten ervoor hadden gekozen om de gezins- en jeugdcoaches voortaan onder te brengen bij de Peelgemeenten.

Wat ook niet helpt is dat financiën de boventoon voeren in de onderlinge gesprekken. Dit vertroebelt volgens SVDL de samenwerking. Terwijl bijna alle Nederlandse gemeenten te kampen hebben met zeer hoge zorgkosten, werden de vijf gemeenten extra verrast door de budgetoverschrijding. Door het gebrek aan transparantie over de uitgaven binnen de organisatie zagen ze deze hoge kosten niet aankomen. De onderzoekers stellen dat de gemeenten inmiddels het gevoel hebben dat ze de grip op de financiën verliezen. Anderzijds zouden de medewerkers van GR Peelgemeenten een gebrek aan vertrouwen ervaren.

Voortzetting verstandshuwelijk

Terwijl de kwaliteit van de dienstverlening van de organisatie door cliënten nog als hoog wordt ervaren, waarschuwt SVDL dat de diverse samenwerkingsproblemen tussen de gemeenten op termijn hun tol kunnen gaan eisen. Tegelijkertijd lijkt het beëindigen van de samenwerking onverstandig. Door de krachtenbundeling vertegenwoordigt de organisatie nu 120.000 inwoners, waarmee de gemeenten meer slagkracht hebben in de lobby richting andere overheden, zo stellen de onderzoekers. 

Ook binnen de regionale politiek lijken de meesten het erover eens te zijn dat de samenwerking moet worden voortgezet. “Je kunt niet zonder elkaar", stelt gemeenteraadslid Ron Verschuren van Algemeen Belang Laarbeek in het Eindhovens Dagblad. De vraag is alleen: hoe dan? De onderzoekers concluderen dat sommige gemeenten alleen regionaal denken wanneer dit hun lokale belangen dient. 

Bovendien blijkt nu al dat de opvattingen over de toekomst van de samenwerking uiteenlopen, bijvoorbeeld over de omvang van het samenwerkingsverband. “De basisgedachte was altijd om een lichte gemeenschappelijke regeling in te richten, maar het lijkt nu wel een uitdijend circus”, stelt fractievoorzitter Bart van Oort van de Dorpspartij in Gemert-Bakel. “We moeten goed afspreken waarmee we willen samenwerken. Wie gaat het primaat nemen om hier iets aan te doen?”, aldus Theo Hikspoors, raadslid voor GroenLinks in Deurne.

In dat primaat ligt volgens SVDL precies het probleem. Geen van de vijf betrokken deelgemeenten gunt elkaar het bestuurlijk leiderschap over GR Peelgemeenten. Hoe de samenwerking nu voort wordt gezet blijft vooralsnog de vraag. Een woordvoerder stelt dat de colleges van burgemeesters en wethouders de komende maanden bekijken hoe ze met de conclusies in het rapport zullen omgaan, waarbij de gemeenteraden zullen worden geconsulteerd.


Profiel

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnitude Consulting Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron Business Consulting TEN HAVE Change Management The Next Organization Trevian Turner TWST Twynstra Gudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group Zanders Zestgroup