Bestuurders: Als een organisatie diversiteit echt nastreeft gaat het sneller

26 februari 2018 Consultancy.nl

Diversiteit in een organisatie wordt vaak met de mond beleden, maar de praktijk blijkt toch weerbarstig. PNO Consultants, een innovatie- en funding consultancybureau met in Nederland een kleine 200 werknemers, geeft hierin op topniveau het goede voorbeeld – de Raad van Commissarissen van het bureau bestaat voor 100% uit vrouwen.

Hoewel diversiteit veel meer omvat dan een goede verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen is dat toch een belangrijke graadmeter. Getuige het wettelijk streefcijfer van 30% vrouwen aan de top – dat in 2017 weer werd ingevoerd omdat de realiteit nog steeds ver achterbleef bij de wens. Tegen deze achtergrond geven PNO RvC-voorzitter Jacqueline Ruepert en commissaris Tanja Nagel in een interview hun visie op het belang van diversiteit in een organisatie en leggen zij uit welke lessen getrokken kunnen worden uit bedrijven die de man/vrouwverhouding op orde hebben. 

Laten we maar gelijk met de deur in huis vallen. Een RvC die volledig uit vrouwen bestaat, wat merken de mensen bij PNO Consultants daarvan? Sta je als vrouwelijk commissaris bijvoorbeeld veel dichter en persoonlijker bij de mensen in de organisatie?

Jacqueline Ruepert: “Dat hangt eerder af van de fase waarin een bedrijf zich bevindt. Ik vind het belangrijk om als commissaris enigszins afstand te houden. Als alles goed gaat, moet je juist bezig zijn met strategie en de toekomst terwijl als er dagelijks van alles fout gaat in een bedrijf je vooral veel dichter op de aandeelhouders moet zitten. Het heeft ook niet mijn voorkeur om alle mensen in een bedrijf te kennen omdat je dan onderdeel wordt van de cultuur en daar moet je juist wat afstand van houden.”

Tanja Nagel: “Bovendien schep je dan verwachtingen die je niet waar wilt en kunt maken. Je creëert onrust bij de directie en mensen zullen denken: ‘Wat komt zij doen?’ en ‘Wat moet ik doen om haar tevreden te stellen?’ Trouwens, bij PNO Consultants met zo’n 200 mensen in Nederland zou het misschien nog kunnen, maar bij grotere bedrijven lukt dat al helemaal niet.” 

Als een organisatie diversiteit echt nastreeft gaat het sneller

Kun je wel zeggen dat een vrouwelijke RvC een andere impact op een organisatie heeft dan een meer traditioneel samengestelde RvC?

Jacqueline: “Ik geloof wel heel erg in rolmodellen. Dus als je in de top een goede man/vrouw-verhouding hebt, trek je daarmee automatisch ook meer vrouwen aan vanuit de markt. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor arbeidsgehandicapten. Als je een CEO hebt die in een rolstoel zit dan wordt het gemakkelijker voor een bedrijf om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen. En andersom werkt dat ook; arbeidgehandicapten zullen zich sneller aangetrokken voelen tot zo’n bedrijf. Daar geloof ik heel erg in.”

De PNO-organisatie in Nederland bestaat inderdaad voor 40% uit vrouwen.

Tanja: “Ja, en het is van belang dat talentvolle vrouwen kunnen doorgroeien. Als je daar als organisatie niet gelijk aan kunt voldoen, bijvoorbeeld omdat het een platte organisatie is, moet je kijken hoe je die vrouwen zinvol aan je kunt binden totdat die doorgroeimogelijkheden er wel zijn, of zorgen dat je vrouwen later in hun carrière laat instromen.”

Waarin onderscheiden organisaties met vrouwen in de top zich van andere bedrijven?

Tanja: “Er is veel meer aandacht voor de personen in het team. In mijn ervaring vinden ook mannen dit heel prettig; als je op maandag even aan iedereen vraagt hoe het weekend was en luistert naar wat ze vertellen en ook even doorpraat met iemand die een rotweekend achter de rug had. Waar hem dat in zat. Mijn grootste compliment was dat ik bij mijn afscheid bij Theodoor Gilissen van de mannen hoorde dat zij tweewekelijkse bila’s aanvankelijk wel erg veel vonden, maar na enkele maanden er vooral de voordelen van zagen. Als je regelmatig even met je mensen spreekt, weet je beter wat er speelt en kun je helpen, of complimenten uitdelen. 

Jacqueline: “De filosofie van Jack Ma van Alibaba spreekt me erg aan. Waar vandaag de dag bedrijven nog vooral selecteren op IQ en EQ introduceert hij een derde variabele, namelijk LQ: de Love Quotient. Volgens Ma hebben alleen vrouwen IQ, EQ en LQ in balans, en daardoor zullen bedrijven met vrouwen aan de top veel sneller succesvol zijn dan bedrijven die vooral focussen op IQ.”

Jacqueline Ruepert en Tanja Nagel - PNO Consultants

Met betrekking tot het verband tussen vrouwen en het succes van bedrijven refereerde Neelie Kroes enkele jaren terug in een NRC-artikel aan een onderzoek waarin stond dat bedrijven met vrouwen aan de top meer winst maken dan andere bedrijven.

Tanja: “Er zijn nog niet zoveel vrouwen aan de top dus met wie vergelijk je dan? Bij Theodoor Gilissen hadden we de diversiteit man/vrouw op orde en wij maakte veel meer winst dan een paar jaar daarvoor. Toch kan ik nooit bewijzen dat dat komt door die man/vrouw-verhouding. Ik kan wel zeggen dat die samenwerking heel anders verliep. Vrouwen stellen over het algemeen meer vragen voordat ze een beslissing nemen en mannen gaan heel snel over tot actie. Omdat wij met divers samengestelde teams werkten, hadden we dus veel meer weloverwogen actie. En ook dit werkte twee kanten op: de man werd nog even bevraagd voordat hij tot actie over ging en de vrouw werd geremd in haar vragen want er moest actie komen. Daarnaast denk ik dat vrouwen sneller voor het algemeen belang gaan. Dus ik denk dat er een kern van waarheid in haar stelling zit maar dat het heel lastig te bewijzen is.”

Jacqueline: “Het hele diversiteitsverhaal is ook breder dan man en vrouw. Het gaat voor mij vooral om zelfredzaamheid en autonomie. En als je dat in alle lagen van een organisatie kunt doorvoeren dan is de discussie van hoeveel vrouwen of hoeveel arbeidsgehandicapten je moet aannemen er niet meer. Het gaat dan uit van de mensen zelf. Het effect daarvan op een organisatie is merkbaar. Bij een organisatie waarbij ik ben betrokken, werkt een aantal arbeidsgehandicapten en sinds die tijd is het ziekteverzuim op dat kantoor naar beneden gegaan. Vanuit de gedachte ‘mijn arbeidsgehandicapte collega werkt gewoon door’ voelden mensen zich schuldig als ze zich ziek meldden. Dus er is wel degelijk ook een zakelijk belang maar je moet het meten en zichtbaar kunnen maken.”

Zal het koppelen van diversiteit aan zakelijke aspecten sneller de gewenste verandering tot stand brengen?

Jacqueline: “Dan wordt het wel een stuk gemakkelijker. Of het nu om vrouwen gaat of mensen met een arbeidsbeperking, iedereen wacht nu tot het verplicht is. Terwijl nu al het nut kan worden aangetoond.”

Tanja: “In Noorwegen worden beursgenoteerde bedrijven van de beurs gehaald als ze het quotum niet halen (Noorwegen hanteert een verplicht quotum van 40%, red.). Je krijgt daar dus echt straf. Daar bereik je het echt mee. Dat zou je hier ook kunnen invoeren maar er is natuurlijk maar een zeer beperkte hoeveelheid beursgenoteerde bedrijven. Ik ben heel lang niet voor een quotum geweest maar zo langzamerhand denk ik, laten we het maar doen want dan gebeurt er tenminste wat. En zelfs dán duurt het nog lang voordat je echte verandering zult zien. Je hebt veel meer aan de overtuiging van de CEO’s die diversiteit gewoon belangrijk vinden.” 

Quote Tanja Nagel

Jacqueline: “Overigens hebben werkgevers en werknemers jaren geleden al afgesproken om een flink aantal banen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor 2017 werd zelfs ‘gedreigd’ met een quotumwet, maar toen de afgesproken doelen haalbaar bleken, kon dat achterwege blijven. Enige druk helpt dus, en we hebben de Participatiewet die ook diversiteit bevordert, maar er gaat inderdaad toch niets boven de intrinsieke ervaring dat diversiteit gunstig is voor de hele organisatie.

PNO is op de goede weg met een man/vrouw-verhouding van 3:2, maar we stelden ook vast dat diversiteit méér is dan dat. Welke boodschap zou je als commissaris op dit punt willen geven aan het bedrijfsleven?

Jacqueline: “Kijk vooral naar de eigenschappen die je als onderneming belangrijk vindt. Voor mij is dat ondernemerschap. Daarmee bedoel ik niet dat mensen zelf een onderneming moeten willen starten. Ik denk dan ook aan zelfredzaamheid en autonomie. KidsRight, waar ik bestuurslid ben, is een goed voorbeeld. Daar gaan ze ervan uit dat kinderen niet zielig zijn maar ondernemend. Verandering komt daar zelfs in de meest onmogelijke situaties uit de kinderen zelf. Dat is echt ongelooflijk om te zien. Als je dat vertaalt naar bedrijven dan zijn eigenschappen als out-of-the-box denken en breder kijken dan binnen je eigen werkgebied van grote toegevoegde waarde.” 

Tanja: “Maatschappelijke betrokkenheid is van groot belang. Dat was natuurlijk al zo, maar jonge mensen voelen zich ook steeds meer betrokken bij de maatschappij en vinden dit dus belangrijk. Zij zoeken daar zelfs hun werkgever op uit. Er zijn organisaties die hun mensen zelfs extra ruimte geven om voor een goed doel te werken. Dat doen zij niet uit winstoogmerk maar gewoon om anderen te helpen met de kennis die ze hebben. Ik denk dat als werknemers zich ook kunnen herkennen in dergelijke doelen van het bedrijf, dit veel creativiteit bij de mensen teweegbrengt.”

Jacqueline Ruepert (54) is de voormalig managing director van Getronics Consulting. Sinds 2001 heeft zij meerdere bedrijven opgericht, waaronder Teamwerk 2012, dat zich richt op het in dienst nemen en detacheren van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Ruepert is naast RvC-voorzitter van PNO Consultants ook bestuurslid bij KidsRights, commissaris bij Student aan Huis en commissielid van NOVI. Tanja Nagel (57) is de voormalig CEO van Theodoor Gilissen Bankiers en concerndirecteur Private Banking bij Van Lanschot Bankiers. Andere bestuurs- en toezichthoudende functies die ze bekleedt zijn: lid Raad van Toezicht De Veer Stichting Leiden, bestuurslid Universiteitsfonds Utrecht, lid Raad van Advies Frans Hals Museum en lid Raad van Toezicht Scheepvaartmuseum.

Nieuws

×
A.T. Kearney Accenture ACE Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Avantage Reply B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Corporate Finance Boer & Croon Management Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Considerati Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting flowresulting Front Consulting Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo innogy Consulting INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants JBR JBR Interim Executives Kirkman Company KplusV KPMG Kruger KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnitude Consulting Magnus Marktlink McKinsey & Company Mercer Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group OrangeX Ordina Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Scenter Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron Business Consulting TEN HAVE Change Management The Next Organization Turner TWST Twynstra Gudde UMS Group UniPartners UPD Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup Young Advisory Group Zestgroup