Nederlandse digitale overheid behoort tot de Europese subtop
De Nederlandse digitale overheid behoort tot de Europese subtop. Dat blijkt uit onderzoek van Capgemini, uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie.
Voor het onderzoek analyseerde het adviesbureau duizenden overheidswebsites en applicaties van de 27 lidstaten van de Europese Unie (EU). Bij de vorige meting stond Nederland nog op de zevende plaats, ditmaal bezet het de achtste plek.
“Nederland is daarmee de best presterende EU-lidstaat met minimaal 15 miljoen inwoners”, schrijft Capgemini in zijn rapport. De top drie bestaat dit jaar uit Finland, Estland en Malta.
Dat Nederland tot de Europese subtop behoort, komt onder meer doordat de digitale dienstverlening over de volle breedte is ontwikkeld. Zowel de Rijksoverheid als provincies en gemeenten bieden het merendeel van hun diensten digitaal aan voor burgers en bedrijven.
“In veel andere landen binnen de EU is dat niet het geval”, schrijven de onderzoekers. “Het zijn vooral de nationale overheden die hun diensten digitaal aanbieden, terwijl provincies en gemeenten in veel lidstaten nog achterblijven.”
Betrouwbare technologie
Uit de analyse blijkt dat Nederland zijn technologische basis goed op orde heeft. Zo voldoet 79% van de Nederlandse overheidswebsites aan de gangbare securitystandaarden, terwijl het EU-gemiddelde blijft steken op slechts 47%.
Volgens Capgemini scoort ons land hoog op dit punt doordat het actief inzet op monitoring en het toetsen van de veiligheid van publieke websites. Ook speelt een groeiend bewustzijn rondom cybersecurity een rol, zowel binnen de overheid als onder burgers en bedrijven.
“In veel andere EU-lidstaten is cybersecurity juist een van de zwakker scorende onderdelen van de digitale overheidsdienstverlening”, aldus de onderzoekers.
Brede blik op cyberveiligheid
Volgens Capgemini is dat problematisch, omdat een toekomstbestendige digitale overheid vraagt om een bredere blik op cyberveiligheid. Naast technische beveiliging gaat het ook om betrouwbaarheid, continuïteit en controle over digitale dienstverlening.
“De belangrijkste opgaven verschuiven daarmee naar digitale soevereiniteit”, schrijven de onderzoekers. “Dat vraagt om meer grip op de infrastructuur achter publieke diensten én om toegankelijke dienstverlening voor alle gebruikers in Nederland en daarbuiten.”
Digitale soevereiniteit
In het rapport adviseert Capgemini EU-lidstaten dan ook om overheidswebsites vaker te hosten op servers van Europese aanbieders, bijvoorbeeld via het European Digital Infrastructure Consortium.
Dat is geen overbodig advies: meer dan de helft (56%) van de Nederlandse overheidswebsites draait op infrastructuur van niet-Europese aanbieders. “Datacenters kunnen weliswaar fysiek in Europa staan, maar de onderliggende aanbieders zijn vaak niet-Europees”, lichten de onderzoekers toe.
Grensoverschrijdende dienstverlening
Capgemini stelt daarnaast dat digitale diensten die goed werken voor nationale gebruikers verder moeten worden doorontwikkeld voor gebruikers uit andere EU-lidstaten. “Daarvoor zijn gezamenlijke, interoperabele oplossingen nodig. Bijvoorbeeld op het gebied van e-ID’s, digitale wallets en de uitwisseling van diploma’s en andere persoonlijke documenten.”
Het realiseren van dergelijke oplossingen is volgens Capgemini belangrijk, omdat burgers, studenten, werknemers en ondernemers binnen Europa steeds vaker over de landsgrenzen heen wonen, werken, studeren of zakendoen.
Kwaliteit boven kwantiteit
Op het gebied van digitale overheid hanteert de EU ook een kwantitatieve doelstelling. Zo moeten alle lidstaten in 2030 gezamenlijk 96 publieke diensten online aanbieden aan burgers en bedrijven. Tegelijkertijd benadrukt Capgemini dat ook de kwaliteit van de digitale dienstverlening steeds belangrijker wordt.
Volgens de onderzoekers behoort de Nederlandse webtoegankelijkheid tot de Europese top. “Tegelijkertijd blijven kleurcontrast, alternatieve teksten bij afbeeldingen en het zo inrichten van websites dat schermlezers en spraaktechnologie goed functioneren cruciaal.”
Ook AI-oplossingen en chatbots kunnen de toegankelijkheid vergroten, maar alleen als ze gebruikers daadwerkelijk ondersteunen bij het afronden van een dienst. “De meeste chatbots zijn echter nog onvolwassen”, aldus Capgemini. “De uitdaging zit dus niet zozeer in nóg meer technologie, maar in begrijpelijke en bruikbare digitale dienstverlening.”
