AI faalt zelden door technologie – maar bijna altijd door data
Veel organisaties investeren volop in AI, maar vergeten dat succesvolle AI begint bij betrouwbare data, duidelijke governance en draagvlak in de organisatie. Michel Hoeijmans van Improven legt uit waarom AI zelden vastloopt op technologie, maar vrijwel altijd op het ontbreken van een sterk datafundament – en wat organisaties concreet moeten doen om AI wél succesvol te laten werken.
Volgens Gartner mislukt 85% van alle AI-modellen en -projecten door slechte datakwaliteit of een gebrek aan relevante data. Veel bedrijven trainen hun (generatieve) AI-modellen op onvolledige, ongeorganiseerde of verouderde datasets, met ondermaatse resultaten als gevolg.
Die constatering is confronterend, maar voor veel CIO’s en CDO’s vooral herkenbaar. De ambities zijn groot, de tools indrukwekkend – en toch blijft echte impact vaak uit. Niet omdat AI niet werkt, maar omdat de basis ontbreekt. AI versnelt wat er al is. Als data rommelig is, versnelt AI vooral de rommel.
Waarom AI-projecten vastlopen
In de praktijk zien we hetzelfde patroon steeds terugkeren. AI wordt gestart als technologisch experiment, los van strategie en processen. Tegelijkertijd zijn datakwaliteit en definities onvoldoende op orde, is eigenaarschap over data diffuus en is de organisatie niet meegenomen in het gebruik en de verandering.
Het gevolg: pilots die niet opschalen, modellen die niet worden vertrouwd en medewerkers die afhaken. AI blijft hangen in belofte, niet in resultaat.
Improvens overtuiging: Eerst data, dan AI
Bij Improven kiezen we bewust voor een andere volgorde. Succesvolle AI begint niet bij het model, maar bij de data. Onze Data en AI-propositie richt zich daarom op het fundament onder AI en datagedreven werken:
Datakwaliteit als randvoorwaarde: We brengen datastromen, definities en kwaliteit inzichtelijk en verbeteren die aantoonbaar. Geen AI op vervuilde of versnipperde data, maar werken vanuit één duidelijke waarheid.
Datastrategie en governance vóór tooling: Samen bepalen we welke rol data en AI spelen in de organisatiedoelen. Met heldere governance: wie is eigenaar, welke regels gelden, hoe borgen we privacy, compliance en kwaliteit? Governance is daarbij geen rem, maar een versneller.
Structuur en eigenaarschap: Data krijgt pas waarde als duidelijk is wat het betekent en wie ervoor verantwoordelijk is. Improven helpt organisaties dat eigenaarschap expliciet te maken – over afdelingen heen.
Datamanagement als ontbrekende schakel onder AI
De vaak vergeten factor in AI-succes is een sterk datamanagement. Bedrijven willen wel ‘iets met AI’, maar beseffen niet dat je eerst grip moet krijgen op je data. Datamanagement is méér dan databases beheren; het is een totaalplaatje van visie, organisatie en discipline rondom data. En laat dat nu net de schakel zijn die innovatie duurzaam maakt. We hanteren daarbij enkele belangrijke bouwstenen van datamanagement:
Datastrategie (richting): Zorg dat er een plan is voor de inzet van data in de organisatie, gekoppeld aan businessdoelen. Welke data is écht belangrijk? Waar liggen kansen voor waardecreatie met data en AI? Een duidelijke datastrategie voorkomt dat AI-projecten een wilde gok worden.
Datagovernance (afspraken): Definieer wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe beslissingen over data worden genomen. Stel bijvoorbeeld een data-eigenaar aan per domein en maak afspraken over privacy en compliance. Heldere governance betekent dat er toezicht en sturing is, zodat iedereen weet wat kan en mag met data. Improven zorgt ervoor dat governance werkbaar en ‘met de voeten in de klei’ wordt ingericht – geen dikke handboeken in de kast, maar concrete afspraken waar mensen dagelijks mee uit de voeten kunnen.
Datakwaliteit & definities (basis op orde): AI is zo slim als de kwaliteit van de input. Datamanagement omvat het schoonhouden, verrijken en bewaken van data. Belangrijk hierbij is dat kernbegrippen eenduidig zijn: als het begrip ‘klant’ in het CRM iets anders betekent dan in het facturatiesysteem, dan heb je ruis. Eén bron van waarheid is het doel, met duidelijke definities en metadata, zodat iedereen over dezelfde data praat en AI-modellen de juiste patronen leren.
Continu proces (cultuur): Goed datamanagement is geen eenmalig, maar een doorlopend traject. Bedrijfsstrategieën veranderen, marktgegevens evolueren, nieuwe databronnen komen erbij. Daarom helpt Improven organisaties om datamanagement te verankeren als permanent proces – bijvoorbeeld via data-stewards, periodieke datakwaliteitchecks en training van medewerkers. Het gaat om het cultiveren van een cultuur waarin data als strategische asset wordt beheerd en verbeterd.
Waarom goed datamanagement hét verschil maakt
Wie zijn datamanagement serieus neemt, bouwt een voorsprong op. De beloning is dat AI niet blijft steken als proefballon, maar uitgroeit tot een structurele waardecreator. In tegenstelling tot organisaties die verzanden in losse experimenten, zijn bedrijven met hun data op orde in staat om AI breder uit te rollen en blijvend resultaat te boeken.
Met onze integrale aanpak – business, data en IT verbinden – zorgen we ervoor dat AI-initiatieven niet stranden op datakwaliteit of weerstand, maar juist gedragen worden door een helder datacompas. Zo helpen we organisaties de stap te maken van ‘we willen iets met AI’ naar ‘AI die wérkt’ – van hype naar duurzaam voordeel door gefundeerd datamanagement.
Generatieve AI: Nuchter, doelgericht en beheerst
Bij Improven zijn we uitgesproken realistisch over generatieve AI. De technologie biedt kansen, maar is geen wondermiddel. Daarom hanteren we één simpel principe: doel vóór tool.
We starten met concrete use cases waar generatieve AI echt tijd bespaart of kwaliteit verhoogt. Klein, beheersbaar en meetbaar. Tegelijkertijd onderkennen we de risico’s: hallucinaties, bias, privacy en afhankelijkheid van brondata. Die adresseren we vooraf – niet achteraf.
AI werkt pas als mensen ermee werken
Techniek en data zijn slechts twee kanten van de medaille. De derde is de mens. Improven begeleidt organisaties bij adoptie, verandering en inbedding in processen. Training, duidelijke afspraken en integratie in het dagelijks werk zorgen ervoor dat AI geen los experiment blijft, maar onderdeel wordt van hoe de organisatie werkt en beslist.
Van AI-ambitie naar AI die werkt
De Gartner-cijfers maken één ding duidelijk: wie AI serieus wil inzetten, moet serieus investeren in data. Grip op data, processen en mensen bepaalt het succes van AI. We helpen organisaties precies daar. Niet door AI te verkopen, maar door het datafundament, de governance en de organisatie op orde te brengen.
Zo groeit AI van hype naar hulpmiddel – en van experiment naar structurele waarde. Of, anders gezegd: we helpen organisaties de stap te maken van ‘we willen iets met AI’ naar ‘AI werkt voor ons’.
Over de auteur: Michiel Hoeijmans is Director bij Improven, een adviesbureau dat organisaties helpt processen, informatievoorziening en projecten te optimaliseren.
