Gemeenten worstelen met vergunningen voor multifunctionele landbouw
Gemeenten hebben vaak moeite met vergunningen voor de multifunctionele landbouw. Dat blijkt uit onderzoek van adviesbureaus Berenschot en BügelHajema.
Multifunctionele landbouw is een vorm van landbouw waarbij boeren hun bedrijf verbreden met activiteiten zoals zorg, recreatie of educatie, naast de traditionele productie van voedsel en andere agrarische producten.
Gemeenten worstelen vooral met het beoordelen van vergunningaanvragen voor multifunctionele landbouwactiviteiten omdat hier doorgaans geen duidelijke beleidskaders voor bestaan. Daardoor grijpen gemeenten regelmatig terug op de uitgebreide procedures van de Omgevingswet. Dat leidt op zijn beurt tot langere doorlooptijden van aanvragen en daarmee tot meer onzekerheid voor agrarische ondernemers.
Niet eenduidig
Het onderzoek van Berenschot en BügelHajema laat zien dat veel multifunctionele landbouwinitiatieven – zoals zorgboerderijen, boerderijwinkels en verblijfsaccommodaties – relatief uniek zijn. Juist die diversiteit maakt het volgens de onderzoekers lastig om aanvragen eenduidig te toetsen.
Volgens de twee bureaus ligt een belangrijk deel van de oplossing daarom in het ontwikkelen van gerichte beleidskaders voor multifunctionele landbouwinitiatieven. Ook kunnen gemeenten hun processen versnellen door duidelijke definities te hanteren, de samenwerking tussen afdelingen te verbeteren en eerder in gesprek te gaan met initiatiefnemers. Betere communicatie tussen overheid en ondernemers wordt ook genoemd als cruciale succesfactor.
Om gemeenten en ondernemers te ondersteunen, hebben de onderzoekers een praktische handreiking opgesteld. Deze bundelt tips en inzichten om vergunningprocedures overzichtelijker en efficiënter te maken.
De resultaten van het onderzoek zijn samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) verder verspreid, met als doel de ontwikkeling van multifunctionele landbouw te stimuleren en knelpunten in de praktijk weg te nemen.
Bestuurlijke reactie
In een brief aan de Tweede Kamer onderschrijft voormalig landbouwminister Femke Marije Wiersma de uitkomsten van het onderzoek. Ze erkent dat gemeenten moeite hebben met vergunningverlening door het ontbreken van duidelijke beleidskaders en de complexiteit van multifunctionele landbouw.
Daarnaast benadrukt Wiersma het belang van multifunctionele landbouw voor het verdienvermogen van boeren en de leefbaarheid van het platteland. Verder ziet ook zij, net als de onderzoekers, veel verbetermogelijkheden op het gebied van samenwerking en communicatie.
De huidige landbouwminister, Jaimi van Essen, zal het door Wiersma uitgestippelde verbeterpad verder gaan bewandelen. Het onderzoek van Berenschot en BügelHajema dient hierbij als één van de leidraden.
