Sturing én Ruimte: De making of van ‘Kom van de bal af’
Een boek schrijven over wendbaarheid bleek de ultieme test in wendbaarheid. Voor auteur Leo van de Vorst en eindredacteur Annemarie van den Broek was de ‘making of’ van ‘Kom van de bal af’ een creatief proces vol pieken, dalen en een warme ontknoping.
Een jubileum, een boekpresentatie en een zaal vol mensen die hen aan het hart gaan. Soms, zo beschrijft het team van Proven Partners, voelt het alsof alles precies op het goede moment samenkomt. De viering van hun 25-jarig bestaan, gecombineerd met de lancering van het nieuwe boek ‘Kom van de bal af’, was zo’n dag.
Maar aan dat feestelijke moment ging een intensief proces vooraf. Een proces dat de ultieme test werd voor de eigen filosofie.
De kiem voor het boek lag in de praktijk. Oprichter Leo van de Vorst had in 2009 weliswaar ‘Sturing en Ruimte’ gepubliceerd, maar de échte vraag volgde daarna. “Na 2009 hoorde ik vaak: ‘Mooi, maar hoe dóen we dit?’”, licht Van de Vorst toe. “Dit nieuwe boek is het praktische vervolg: verdieping, praktijkvoorbeelden en handvatten.”
De urgentie was er, maar de uitvoering bleek complex. Want hoe vang je een gedachtegoed dat altijd doorontwikkelt? “Dat was het lastigste wat er was”, erkent Van de Vorst. “Ik ben meerdere keren opnieuw begonnen, omdat ik de structuur niet kloppend kreeg.”
Een creatief proces
Het keerpunt kwam toen Van de Vorst voor een werkvakantie naar Italië ging en terugkwam met een manuscript. Dat was echt geen eindpunt, maar de start van wat hij zelf omschrijft als “een creatief proces met pieken, dalen en verrassende wendingen”.
Collega Annemarie van den Broek, adviseur Constructief Organiseren, werd de belangrijkste sparringpartner. Een logische keuze. “Sturing en Ruimte is een manier van denken die perfect past bij wie ik ben”, legt ze uit. “Waar ik eerder zoekende was tussen hard en zacht, sturing en ruimte, klikte er zeven jaar geleden iets.”
Ze beschrijft het niet als een werkinstrument, maar als een levenswijsheid die ze overal toepast – “zelfs in de opvoeding van mijn twee dochters.”
De dynamiek tussen de twee was essentieel. “Omdat Leo en ik elkaar scherp kunnen houden, er allebei het maximale uit willen halen en elkaar aanvullen”, stelt Van den Broek.
Flink laten schuren
Die samenwerking werd een schoolvoorbeeld van wendbaarheid. Het duo begon met het scherp krijgen van de ‘delta’. “Met whiteboards op kantoor, checks en dubbelchecks hebben we dat samen aangescherpt”, vertelt Van den Broek.
Het bleef niet bij tekst. “Met het een kwam het ander. Naast een goed verhaal wilden we ook mooie beelden toevoegen en de modellen verder doorontwikkelen.” Dit was waar het team cruciaal werd: met hulp van collega’s en externen werd het boek “steeds rijker”.
Terugkijkend was dit proces zelf de ultieme toepassing van hun eigen paradoxale gedachtegoed. “Zeker!”, beaamt Van den Broek. “We zijn allebei nogal eigenwijs en sturen daarmee elkaar vanuit onze eigen kennis en expertise. Daarmee vullen we elkaar aan en kunnen we het ook flink laten schuren.”
Dat ‘schuren’ kon alleen bestaan dankzij een diep vertrouwen. “We laten allebei niet los totdat we zeker weten dat het bijdraagt aan een nog beter resultaat. Daarbij ervaar ik ook alle ruimte om toe te mogen voegen en is er vanuit beide kanten altijd veel respect voor elkaars standpunten.”
Chaos, airfryers en het team
Die wendbaarheid en warmte kwamen tot een hoogtepunt tijdens de boekpresentatie. De middag zette de theorie om in tastbare praktijk. Zo zorgde René Jansen voor “chaos in de orde” met een speelse variant van bierpong en een glas slechte wijn, en werd de metafoor voor het meten van wendbaarheid tastbaar gemaakt met een airfryer, grasmaaier en televisie.
Het meest symbolische moment volgde aan het slot. Het eerste exemplaar van ‘Kom van de bal af’ ging niet naar een externe VIP, maar naar de mensen die het proces mede hadden gedragen. Leo overhandigde het boek aan “de mensen die er dagelijks aan bijdragen dat het gedachtegoed wordt doorgegeven: het team.”
Nu het boek er ligt, is het vooral spannend, geeft Van de Vorst toe. Hij bedankt zijn collega’s, zonder wie het boek “er niet op deze manier gekomen was”, en kijkt nu naar buiten. “Laat me gerust weten of het ook werkt in jullie praktijk.”
Een gevoel dat Van den Broek deelt: “Het was een supertof proces en het resultaat is veel mooier geworden dan ik had gehoopt. Ik hoop dat de lezer het continu gaat gebruiken. Even erbij pakken, weer wegleggen en vooral zelf gaat toepassen.”
Lees ook: Sturing en ruimte: Denk in paradoxen om uitersten te verbinden
