Bias in AI-vaardigheden dreigt opmars vrouwelijk leiderschap te stuiten
Het vertrouwen in vrouwelijk leiderschap groeit, maar een nieuw onderzoek van Capgemini waarschuwt voor een gevaarlijke blinde vlek. Terwijl het ‘glazen plafond’ barsten vertoont, ontstaat er een nieuw vooroordeel: bijna de helft van de mannelijke leiders zien cruciale AI-vaardigheden als een typisch ‘mannelijk’ domein.
Het goede nieuws eerst: de perceptie van leiderschap wordt steeds inclusiever. Uit het nieuwe rapport ‘Gender and leadership: Navigating bias, opportunity and change’ van het Capgemini Research Institute, blijkt dat 77% van de leiders wereldwijd (71% in Nederland) vindt dat vrouwen net zo effectief zijn in leiderschapsrollen als mannen.
Het zelfvertrouwen van vrouwelijke leiders (58% wereldwijd) is nagenoeg gelijk aan dat van mannen (59% wereldwijd). Toch dreigt deze vooruitgang te stagneren door een hardnekkig stereotype dat zich vastzet op de vaardigheden van de toekomst.
‘AI is een mannending’
Het rapport legt een significante perceptiekloof bloot zodra het over technologie gaat. Bijna de helft van de mannelijke leiders (46%) beschouwt vaardigheden in AI en automatisering als ‘inherent mannelijk’. Vrouwelijke leiders zien dit fundamenteel anders: een even grote groep (41%) bestempelt deze zelfde vaardigheden juist als ‘genderneutraal’.
Deze perceptiekloof is geen abstract probleem; het heeft directe gevolgen voor de loopbaanontwikkeling. Maar liefst 74% van álle leiders is het erover eens dat AI-vaardigheden ‘kritiek zijn om door te groeien naar een leiderschapsrol’.
Als een vaardigheid die essentieel is voor promotie door een invloedrijke groep onbewust als ‘mannelijk’ wordt bestempeld, ontstaat er een directe vooringenomenheid in wie wordt geselecteerd voor de volgende stap.
Bias versus realiteit
Het meest ironische aan deze vooringenomenheid is dat de daadwerkelijke competenties de perceptie niet ondersteunen. Het rapport toont aan dat leiders van beide geslachten zich nog onwennig voelen over hun technische skills. Minder dan de helft ziet het als een kernkracht: slechts 45% van de vrouwen en 47% van de mannen beschouwt het gebruik van AI en automatisering als een van hun sterke punten.
Het gevaar schuilt in de combinatie van deze twee factoren. Juist omdat AI een nieuw domein is waarin de meeste leiders zich nog onzeker voelen, vallen ze sneller terug op stereotypen. Het vooroordeel dat technologie wel ‘iets voor mannen zal zijn’, wordt een ‘self-fulfilling prophecy’.
De kans is reëel dat mannen vaker worden geselecteerd voor AI-gerelateerde leiderschapsfuncties of cruciale trainingen, niet omdat ze objectief competenter zijn – de data toont immers van niet – maar puur op basis van een stereotype.
“Nu technologieën zoals AI het huidige zakelijke landschap blijven ontwrichten, moeten leiders – ongeacht hun geslacht – zich voorbereiden op het aanleren van vaardigheden die de toekomst van hun functie vormgeven”, zegt Sarika Naik, Chief Corporate Responsibility Officer bij Capgemini en lid van het Group Executive Committee.
“Het is cruciaal om te erkennen dat genderstereotypen de perceptie van leiderschapsvaardigheden vertekenen en daardoor invloed hebben op de loopbaanontwikkeling van zowel mannelijke als vrouwelijke leidinggevenden. Als deze vooroordelen niet worden aangepakt, kunnen ze ook leiden tot een verdere vergroting van de genderkloof op de werkvloer.”
Het rapport is gebaseerd op een wereldwijde enquête onder 2.750 leiders, met een nagenoeg gelijke verdeling van 1.375 vrouwen en 1.372 mannen.
