Huishoudens buiten de Randstad hebben veel hogere energierekening
Huishoudens buiten de Randstad zijn gemiddeld genomen veel meer kwijt aan energie. Dat blijkt uit onderzoek van Berenschot, uitgevoerd in opdracht van energieleverancier Essent.
“Energie moet voor iedereen betaalbaar zijn, ongeacht waar je woont”, aldus Resi Becker, CEO van Essent. “In Groningen betaalt een gezin gemiddeld €105 meer per maand aan energie dan een vergelijkbaar huishouden in Utrecht.”
Andere Randstedelijke gemeenten bevestigen dit beeld. Amsterdammers en Rotterdammers zijn zo’n 4% tot 6% van hun besteedbaar inkomen kwijt aan hun energierekening, Maastrichtenaren en inwoners van Leeuwarden wel 8% tot 9%.
Wanneer kleinere gemeenten uit de Randstad en daarbuiten met elkaar worden vergeleken, wordt dit beeld opnieuw bevestigd. Een huishouden uit Nieuwegein reserveert zo’n 4,5% van zijn inkomen voor de energierekening, een gezin uit Staphorst wel 9% tot 10%.
Verschil in woningkwaliteit en inkomen
Volgens Berenschot komen deze verschillen onder andere voort uit de kwaliteit van woningen in de Randstad. Doorgaans zijn woningen daar beter geïsoleerd en kleiner, wat in de regel leidt tot een lagere energierekening.
Verder ligt het gestandaardiseerde inkomen in de Randstad stukken hoger. In de provincie Utrecht gaat het gemiddeld om bijna €38.000 per jaar, in Friesland om €32.800 – een verschil van ruim 13%.
Door dit forse inkomensverschil zijn huishoudens buiten de Randstad verhoudingsgewijs dus meer geld kwijt aan hun energierekening. Bovendien houden ze minder over om hun huis te verduurzamen.
“Huishoudens die investeren in verduurzaming zullen de energiekosten zien dalen, terwijl de huishoudens die achterblijven meer gaan betalen door toenemende nettarieven en een toenemende gasprijs”, schrijven de onderzoekers.
Energiekloof neemt toe
Anno 2025 besteden ongeveer 2 miljoen Nederlanders zo’n 7% van hun inkomen aan hun energierekening. Doordat velen investeren in het verduurzamen van hun woning, verwacht Berenschot dat in 2035 nog maar 1,2 miljoen mensen deze 7% kwijt zijn.
Toch wordt de energiekloof de komende jaren niet kleiner, maar juist groter. De reden is volgens de onderzoekers dat naar verwachting in 2035 ruim 40% van de Nederlandse huishoudens niet over voldoende middelen beschikt om te investeren in woningverduurzaming.
Onderaan de streep verwacht Berenschot dat de energiekostensituatie voor maar liefst 57% van de Nederlanders tot 2035 iets zal verslechteren. Dat zonnepanelen vaak niet volledig de stijgende gasprijzen kunnen compenseren, speelt hierbij ook een rol.
Grote zorgen
Volgens Becker maakt het Berenschot-rapport haarfijn duidelijk dat er politieke oplossingen nodig zijn. Uit een analyse van Essent blijkt echter dat energiebetaalbaarheid onderbelicht blijft in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober.
“Hier hebben we grote zorgen over, want dit probleem raakt een groot deel van Nederland”, zegt Becker. “Bovendien neemt hierdoor het draagvlak voor de energietransitie af. We roepen de politiek op om energiebetaalbaarheid hoog op de agenda te zetten.”
