Fusie van faculteiten helpt Rijksuniversiteit Groningen niet vooruit
Het samenvoegen van faculteiten helpt de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) niet vooruit. Dat concludeert Berenschot in een vertrouwelijk onderzoeksrapport dat in handen is van Ukrant, het nieuwsplatform van de RUG.
Het universiteitsbestuur liet het onderzoek uitvoeren omdat het bestuursmodel van de RUG niet meer toereikend zou zijn. Zo telt de universiteit elf faculteiten. Ter vergelijking: de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam zijn beide groter en hebben elk maar zeven faculteiten.
Omdat de RUG relatief veel faculteiten heeft, is de governance gefragmenteerd en beslissen veel mensen mee. Dat vertraagt de besluitvorming juist op momenten dat snelle actie nodig is.
Het rapport van Berenschot – getiteld ‘Probleemanalyse governance’ – werd anderhalf jaar geleden opgesteld en vervolgens gedeeld met de universiteitsraad. Saillant detail: het document werd niet gedeeld met de faculteits- en dienstraden.
Eens over bureaucratisch gehalte, oneens over oplossing
Voor zijn studie sprak Berenschot met tientallen medewerkers van de Groningse universiteit. Daaruit blijkt dat het merendeel van de respondenten onderschrijft dat de universiteit te bureaucratisch wordt gerund. Maar over hoe dit probleem moet worden verholpen bestaat vooral verdeeldheid.
Als het aan het college van bestuur ligt, dan worden een aantal kleine faculteiten ondergebracht bij grote faculteiten. Zo zou de Faculteit Wijsbegeerte moeten opgaan in de Faculteit der Letteren en de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen in de Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen.
Berenschot raadt dit fusieplan af omdat het weerstand oproept. “Binnen de RUG wordt het probleem van veel en veel verschillende faculteiten niet overal gezien of wordt het niet als reden voor problemen gezien”, schrijven de onderzoekers.
Volgens Berenschot bestaan er bovendien “kansrijkere opties die op meer draagvlak kunnen rekenen” dan het fusieplan.
Een betere governance
De RUG heeft ook één university college en één campus in Friesland, die respectievelijk de tiende en de elfde faculteit van de universiteit vormen. Berenschot geeft aan dat deze constructie zich beter leent voor herstructureringsplannen.
“Waarom zou je kleinere faculteiten laten fuseren met grotere als de kleinere nu al goed functioneren?”
Volgens de onderzoekers zou efficiëntiewinst kunnen worden gerealiseerd door één aanspreekpunt te ontwikkelen voor een cluster van faculteiten. Dat geldt ook voor het samenvoegen van de backofficeprocessen van kleine faculteiten.
Verder ziet Berenschot een rol weggelegd voor een zogenaamd executive committee. Dat is een klein overlegorgaan, bestaande uit de belangrijkste vertegenwoordigers van kernonderdelen van een organisatie. Dankzij zijn omvang en gewicht kan zo’n comité sneller besluiten nemen dan gebruikelijk.
Voor de RUG zou een executive committee bijvoorbeeld kunnen bestaan uit het college van bestuur en vertegenwoordigers van de belangrijkste onderdelen van de RUG, waaronder het hoofd ICT en de vier decanen vanuit alfa, gamma, bèta en medisch.
Fusie leidt niet tot meer doelmatigheid
De faculteiten Wijsbegeerte en Ruimtelijke Wetenschappen hebben zich reeds uitgesproken tegen eventuele fusieplannen.
In een publieke reactie laten de twee kleine RUG-faculteiten weten dat een samenvoeging niet per se tot meer efficiëntie en slagkracht leidt. Ter illustratie verwijzen ze in hun reactie naar fusies op andere Nederlandse universiteiten.
In hun brief gaan de twee ook in op de positieve aspecten van kleinere faculteiten – zoals een persoonlijke benadering van studenten en medewerkers evenals een eigen identiteit. Door een fusie zou dit op het spel komen te staan.
“Waarom zou je kleinere faculteiten laten fuseren met grotere als de kleinere nu al goed functioneren?”, schrijven de twee RUG-faculteiten. “Neem ze liever als voorbeeld, of werk aan een federatiestructuur.”
