Universiteiten draaien bijna half miljard euro verlies tussen 2023 en 2025
De Nederlandse universiteiten hebben het op financieel vlak lastig. Tien van de veertien universiteiten hebben vorig jaar verlies geleden, en ook voor het huidige en volgende jaar wordt uitgegaan van sectorbreed verlies, blijkt uit onderzoek van EY.
Vorig jaar sloten de universiteiten het jaar af met een gezamenlijke schuld van €105 miljoen, wat neerkomt op een gemiddeld negatief rendement van 1,1%. Voor het huidige jaar moet volgens EY zelfs rekening worden gehouden met een verlies van meer dan een kwart miljard (€257,2 miljoen).
Ook voor 2025 wordt uitgegaan van verlies, waardoor de sector tussen 2023-2025 het totaal aan verliezen ziet uitkomen op bijna een half miljard (€467 miljoen om precies te zijn).
Dit verlies wordt geleden ondanks een stijgend aantal studenten. In 2023 waren er zo’n 360.000 studenten ingeschreven aan de Nederlandse universiteiten, dit studiejaar is dat 368.000 en volgend jaar boven de 375.000.
De verliezen hebben vooral te maken met de stijgende kosten van personeel, huisvesting en de grote investeringsagenda waar universiteiten voor staan, zoals digitalisering en verduurzaming. Dit jaar geven de universiteiten samen €800 miljoen uit investeringen, in 2025 is dat zo’n €1,1 miljard.
“De universiteiten hebben de afgelopen periode best wat voor de kiezen gekregen”, zegt onderzoeker Ralph Poulssen van EY. “Als de inkomsten niet meestijgen, beland je in de rode cijfers.”
Tien van de veertien universiteiten draaien momenteel verlies, welke dat zijn staat niet in het onderzoek.
Ondanks de verliezen blijven de vermogensposities van de universiteiten op een solide niveau. De vermogenspositie daalt weliswaar de komende jaren, maar met een vermogen van €3,63 miljard in 2026 staat de sector er op dat vlak nog goed voor.
Om het tij te keren zijn universiteiten bezig met het doorvoeren van bezuinigingsplannen. Het gaat dan vooral om bezuinigingen op personeel en huisvesting. Ook worden bepaalde investeringen doorgeschoven naar de toekomst. Met de huidige stand van zaken zou de sector in 2026 weer zwarte cijfers kunnen schrijven, geeft EY aan.
Kabinetsplannen
Het is echter de vraag hoe realistisch dat is. Uit het onderzoek blijkt ook dat de universiteiten nog dieper in de financiële malaise kunnen komen door de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet. Zo wil het kabinet het aantal internationale studenten verminderen, terwijl dat juist de doelgroep is waar universiteiten verhoudingsgewijs veel aan verdienen.
Bovendien impliceren de plannen van het kabinet Schoof een daling in de bekostiging van honderden miljoenen euro’s per jaar.
Als deze plannen daadwerkelijk worden doorgevoerd, zullen de inkomsten lager uitkomen. “Dat betekent dat de cijfers waar we nu naar kijken nog slechter uitvallen”, stelt Poulssen. “De geplande bezuinigingen zullen dus aanzienlijk verder opgeschroefd moeten worden om weer terug in de zwarte cijfers te komen.”
De veertien universiteiten in ons land zijn Erasmus Universiteit Rotterdam, Maastricht University, Open Universiteit, Radboud Universiteit Nijmegen, Rijksuniversiteit Groningen, Tilburg University, Technische Universiteit Delft, Technische Universiteit Eindhoven, Universiteit Leiden, Universiteit Twente, Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam en Wageningen University.
