Maatschappelijke kosten drugscriminaliteit: jaarlijks circa €3,7 miljard

28 september 2021 Consultancy.nl 2 min. leestijd

Drugscriminaliteit kost de maatschappij ieder jaar tussen de €3,2 miljard en de €4,1 miljard. Dat blijkt uit een analyse van onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix. 

De studie werd uitgevoerd in opdracht van Ferdinand Grapperhaus (CDA) – demissionair minister van Justitie & Veiligheid. Hij beloofde de Tweede Kamer in juni dit jaar zo spoedig mogelijk te voorzien van een onderzoeksrapport over de maatschappelijke kosten van drugscriminaliteit. 

In het rapport bekijken de onderzoekers Andersson Elffers Felix (AEF) vier domeinen waarbinnen sprake is van maatschappelijke kosten die kunnen worden toegeschreven aan drugscriminaliteit. Het gaat hier om de strafrechtketen, de medische wereld, het sociaal domein en het economisch domein.

Maatschappelijke kosten drugscriminaliteit: jaarlijks circa €3,7 miljard

Daarnaast maakt AEF eveneens een onderscheid tussen directe en indirecte kosten. Denk bij directe kosten aan het bestrijden van activiteiten van drugscriminelen zoals het transport van verdovende middelen, liquidaties en witwaspraktijken. En denk bij indirecte kosten onder andere aan het beperken van overlast die is toe te schrijven aan drugsgebruik.

Directe en indirecte kosten per domein

De meeste maatschappelijke kosten worden gemaakt in het strafrechtelijke domein. Volgens AEF gaat het jaarlijks om €1,4 miljard tot €2,1 miljard aan directe kosten – geld dat onder andere wordt besteed aan rechtszaken. En om zo’n €340 miljoen tot €650 miljoen aan indirecte kosten. Bijvoorbeeld omdat de politie in bepaalde wijken vaker moet patrouilleren. Bij elkaar opgeteld kost drugscriminaliteit de strafrechtketen jaarlijks dus €1,8 miljard tot €2,7 miljard. 

In het medische domein liggen de maatschappelijke kosten stukken lager. “Drugsverslaving kost Nederland jaarlijks ongeveer €250 miljoen. En dat zijn directe kosten”, aldus de onderzoekers. “Drugsgerelateerde opnamen in het ziekenhuis kosten jaarlijks ongeveer €25 miljoen. Dit zijn indirecte kosten.”

Binnen het sociaal domein gaat het vooral om indirecte kosten. “Circa 5% van alle werkloosheidsuitkeringen is gerelateerd aan drugs, wat neerkomt op een kostenpost van €320 miljoen”, aldus het onderzoek. Daarnaast is 5% van alle arbeidsongeschiktheidsuitkeringen eveneens gerelateerd aan drugs, wat overeenstemt met €200 miljoen. Onderaan de streep: €520 miljoen per jaar aan maatschappelijke kosten in het sociaal domein.

Verder hebben de onderzoekers gekeken naar de economische kosten van drugscriminaliteit. Denk hierbij onder meer aan schoolverlaters die kiezen voor een carrière in de drugswereld en dus geen belasting betalen. Maar ook aan de kosten die banken maken om witwaspraktijken tegen te gaan. In totaal gaat het om €600 miljoen aan directe economische kosten (binnen dit domein bestaan geen indirecte kosten).