Nationale Studentenenquête gaat gebukt onder tegenstrijdige belangen

15 september 2020 Consultancy.nl

De Nationale Studentenenquête heeft te lijden onder tegengestelden belangen, maar ook onder onwil en uiteenlopende interpretaties van de werkelijkheid. Dat concludeert adviesbureau Berenschot in een evaluatie in opdracht van het ministerie van OCW.

Sinds 1995 vullen ieder jaar honderdduizenden studenten de Nationale Studentenenquête (NSE) in. Ze geven hun mening over allerlei aspecten van hun studie. Denk aan de kwaliteit van de lesstof, de docenten, de studiebelasting, de campus, studieplekken en huisvesting. Stichting Studiekeuze123 draagt elk jaar zorg voor de uitvoering van de NSE, en schakelt voor de feitelijke enquête een externe partij in.

De uitkomsten worden gebruikt voor verschillende doeleinden. De waarderingen voor instellingen en opleidingen wordt gemeten, waarmee de enquête een waardevolle bron van informatie vormt voor (aankomende) studenten en hun ouders. Daarnaast gebruiken universiteiten en hogescholen de uitkomsten in hun voorlichting, maar ook om hun kwaliteitszorg te verbeteren en zich te profileren op de studenttevredenheid binnen de opleidingen.

In de aanloop vaar de NSE 2019 is onvrede ontstaan bij verschillende betrokken partijen, met name bij de Vereniging Hogescholen (VH), de Vereniging Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) en de bij hen aangesloten instellingen. Zij klagen dat de input uit de NSE niet meer voldoende kan worden gebruikt om de kwaliteitszorg te verbeteren. Dit heeft alles te maken met de invoering van de AVG, die de mogelijkheid om de informatie uit de enquête met de instellingen te delen flink beperkt.

Nationale Studentenenquête gaat gebukt onder tegenstrijdige belangenDe onvrede ontaardde in april 2019 in een vertrouwensbreuk tussen de partijen, waarbij ook werd geklaagd over de samenwerking met Studiekeuze123. Verschillende hogescholen trokken zich zelfs terug uit de NSE. Pogingen van het ministerie van OCW om gezamenlijk tot een overeenkomst te komen strandden, waarna het ministerie de hogescholen en universiteiten verplichtte mee te doen aan de enquête.

Zo’n verplichte deelname is uiteraard echter geen goede voedingsbodem voor een soepele samenwerking, dus schakelde het ministerie Berenschot in om onderzoek te doen naar de aanleiding voor de vertrouwensbreuk en manieren om het vertrouwen te herstellen.

Verschillende werkelijkheden

De onderzoekers stellen vast dat de verschillende partijen stelling hebben genomen en nu niet meer van wijken lijken te willen weten, waarbij “op basis van individuele belangen wordt gehandeld” en “verschillende werkelijkheden zijn ontstaan”.

Dit heeft ertoe geleid dat “ogenschijnlijk inhoudelijk relatief eenvoudig oplosbare kwesties in het proces zijn groot gemaakt en soms onoverkomelijk zijn geworden”. Zo lopen de opvattingen over de hoeveelheid data die door de AVG niet meer bruikbaar is voor kwaliteitszorg uiteen van 1% tot en met 30%. Ook is er onenigheid over wie nou eigenlijk eigenaar is van de data.

De komst van de AVG droeg zeker bij aan de vertrouwensbreuk, maar speelde zich af tegen een achtergrond waarin het doel en het belang van de NSE tussen de partijen al uiteen aan het lopen was, en waarin “het instrument NSE” is geëvolueerd: “De grote consequenties van de AVG op de NSE en discussies over de keuzes die daarin moesten worden genomen, hebben dit uitvergroot. Dit heeft spanningen gegeven.”

“Van alle betrokkenen binnen de sector mag worden verwacht dat zij het doel van de NSE in brede zin onderschrijven.”

Ook de governance bij Studiekeuze123 hielp niet mee, concludeert Berenschot: “Studiekeuze123 is een kleine uitvoeringsorganisatie in omvang en scope, die veel bevoegdheden en daarmee positie heeft gekregen, terwijl deze niet goed toegerust is voor de toegenomen complexiteit die de context met zich meebrengt.” Dit uitte zich onder meer in afbrokkelend draagvlak: “De positie die Studiekeuze123 uitoefent in het veld wordt onvoldoende geaccepteerd door dit veld om effectief te kunnen opereren vanuit de bevoegdheden die die positie met zich meebrengt.”

Gezamenlijk doel

In hun aanbevelingen voor het herstellen van de samenwerking pleiten de onderzoekers van Berenschot ervoor de opdracht van Studiekeuze123 expliciet uit te breiden met het genereren en organiseren van draagvlak, en om het besluitvormingsproces over de NSE – aangaande inhoud en proces – gestructureerd vorm te geven en helderheid te verschaffen over taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. “Uit de analyse blijkt dat het op cruciale momenten aan toegewijd en effectief leiderschap heeft ontbroken.”

Wat echter het belangrijkst wordt geacht is een gezamenlijke herijking van het doel van de NSE. “Uiteraard liggen de doelen vast in omschrijvingen, maar uit de evaluatie blijkt dat de interpretatie van de betekenis van die doelen sectorbreed uiteen is gaan lopen.”

Daarbij benadrukt Berenschot dat eerdere pogingen tot het herstellen van het vertrouwen deels zijn gestrand op “een zekere onwil of onwenselijkheid om de eigen standpunten bij te stellen ten behoeve van een groter geheel”. Dit terwijl de NSE uiteindelijk toch een gezamenlijk doel dient: “Van alle betrokkenen binnen de sector mag voorts worden verwacht dat zij het doel van de NSE in brede zin onderschrijven en in staat zijn hun eigen belangen te wegen binnen dat grotere belang waarvoor zij gezamenlijk verantwoordelijk zijn.”


Profiel
Meer nieuws over
×
×
Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Bain & Company Baker Tilly BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bewegin Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management BOLD Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Cegeka Consulting Cmotions COMATCH Conclusion Count & Cooper CPMview De Issuemakers De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting Eurekon EY EY-Parthenon Finext First Consulting Flowant flowresulting Fronteer FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hogenhouck m&a Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kearney Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group NEWCRAFT Ngenious Node1 Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners Prowareness PwC Quint Quintop Raad van Toekomst RedFoxBlue ResidentieProfs RGP Rijnconsult Riverwise Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners SeederDeBoer Sia Partners Significant Groep Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Staffing MS Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron The Next Organization TIC Advisory Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Volt Strategy Voogt Pijl & Partners WIN Xebia Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup