Marc Unger moet renovatiesoap Binnenhof in goede banen leiden

13 december 2019 Consultancy.nl

De verbouwing van het Binnenhof heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een heuse soap, waarin architecten, politici en ambtenaren hun eigen belangen verdedigen, met als resultaat dat er nog altijd geen definitief renovatieontwerp is. Sinds afgelopen maand probeert Marc Unger van AT Osborne daar verandering in aan te brengen.

Al vele jaren wist de Nederlandse regering dat het Binnenhof hoognodig gerenoveerd moest worden. Toch schoof minister-president Mark Rutte het dossier lang voor zich uit, wat vooral heeft te maken met beeldvorming: met €475 miljoen investeren in de verbouwing van je eigen werkplek maak je niet bij iedereen even goede sier. Toen de Haagse brandweer medio 2015 alle gebouwen op het Binnenhof uit veiligheidsoverwegingen onmiddellijk wilde sluiten, gaf kabinet-Rutte II betrekkelijk kort daarna groen licht voor de renovatie. 

Zo’n vier jaar later is er beslist een hoop gebeurd rondom de verbouwing van ons politieke hart. Toch is van progressie nauwelijks sprake. Dat komt ten dele doordat Rutte II, naar eigen zeggen uit veiligheidsredenen, de gehele renovatie geheim heeft verklaard, waardoor de verschillende betrokken partijen – zoals politici, ambtenaren, architecten, het Rijksvastgoedbedrijf en de Rijksbouwmeester – niet terdege op de hoogte waren van de feitelijke situatie en van elkaars wensen. 

Machtsspelletjes

In dit doolhof raakte Ellen van Loon, die door Rijksbouwmeester Floris Alkemade in 2017 was aangesteld als hoofdarchitect van het parlementsgebouw, de weg kwijt. Ze werd beschuldigd van “megalomane ontwerpen en is inmiddels voor €2,7 miljoen afgekocht”, meldt dagblad NRC. Het gedwongen ontslag lijkt de einduitkomst van een machtsstrijd tussen Van Loon en Pi de Bruijn, de architect van de vorige renovatie. De Bruijn kreeg bij de aankomende verbouwing aanvankelijk een baan onder Van Loon aangeboden, maar werd afgelopen maand benoemd tot hoofdarchitect van de renovatie. 

Marc Unger moet renovatiesoap Binnenhof in goede banen leiden

De machtsstrijd ontstaat doordat Bruijn (73) stelt dat de ontwerpen van Van Loon veel te rigoureus zijn, vooral omdat delen van zijn ontwerp sneuvelen. Dat is volgens Rijksbouwmeester Alkemade echter geen probleem. Hij wil met Van Loon als hoofdarchitect een nieuwe generatie de kans geven, zoals ook de eeuwen daarvoor vele verschillende generaties architecten en bouwers het Binnenhof hebben gevormd tot wat het nu is. Om die koers aan te houden, voeren Van Loon en De Bruijn verschillende gesprekken, maar zonder succes. Het meningsverschil blijft voortbestaan en omdat Van Loon de baas is, trekt zij in eerste instantie aan het langste eind.

De pyromaan die brandweerman werd

Het is inmiddels begin 2018 en de Bruijn is aardig wanhopig. Hij gaat bij zichzelf te rade en realiseert zich de belangrijke rol en de invloed van het parlement bij dergelijke projecten. Het geheimhoudingsprotocol tijdens deze verbouwing blokkeert de mogelijkheid om die uit te buiten echter behoorlijk: slechts een paar Kamerleden – uit een daarvoor aangestelde commissie – zijn op de hoogte van de exacte ontwikkelingen. Toch zoekt hij contact met het parlement en in het bijzonder met Alexander Pechtold, destijds fractievoorzitter van D66. De twee kennen elkaar namelijk: tijdens ‘Zomergasten’ in 2009 was Pechtold niet zo lovend over het ontwerp van de plenaire zaal, op grond waarvan De Bruijn hem een brief schreef.

Kort daarna begint het balletje langzaamaan te rollen. Pechtold neemt contact op met Kamerlid Ockje Tellegen (VVD) – eveneens voorzitter van de verbouwingscommissie – en met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Hij stelt voor dat beide dames eens met De Bruijn moeten gaan praten over de renovatie van het Binnenhof. Niet veel later heeft De Bruijn er twee belangrijke medestanders bij, die vervolgens in gesprek gaan met Alkemade en Van Loon en hun ongenoegen uitspreken. Dit blijkt achteraf de eerste stap richting Van Loons val.

Die val wordt onder meer versneld door het AD, waarin anonieme parlementariërs Van Loon onder andere betichten van “grootheidswaanzin”. Maar ook door een open brief van Khadija Arib, waarin ze namens het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer alle medewerking met betrekking tot de renovatie stopzet. De onrust in het parlement neemt verder toe. Verantwoordelijk Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Raymond Knops zit met zijn handen in zijn in het haar. Maar hij weet een manier te verzinnen om de impasse te doorbreken: hij benoemt een externe bemiddelaar die op zoek mag gaan naar de nuance, een eeuwenoude Haagse truc.

Het is juni 2019 en Alexander Pechtold is inmiddels meer dan een half jaar weg uit Tweede Kamer. In de open brief van Arib wordt zijn naam genoemd als degene die het hellevuur dat woekert in de renovatiesoap kan blussen – het vuur dat hij feitelijk zelf aanstak toen hij Arib en Tellegen in contact bracht met De Bruijn. Pechtold wordt aangesteld. Nadat hij zich heeft ingelezen en met alle betrokkenen heeft gesproken, concludeert hij dat Van Loon naar zijn idee geen misstappen heeft begaan. Knops drukt hem echter op het hart dat deze aanbeveling ongeschikt is omdat Van Loon hoe dan ook het veld moet ruimen.

“Heel veel zaken hebben alleen met smaak te maken, gooi die de openbare discussie in.”
– Alexander Pechtold in ‘Nieuwsuur’

Ook adviseert Pechtold om het zeer strenge geheimhoudingsprotocol op te heffen. Volgens hem zal dat leiden tot meer transparantie, wat de aanvankelijke negatieve beeldvorming over de renovatieplannen betrekkelijk snel had kunnen bijstellen. Daarmee veronachtzaamt hij de veiligheidsredenen niet. Sommige kwesties moeten geheim blijven, maar andere beslist niet: “Heel veel zaken hebben alleen met smaak te maken, gooi die de openbare discussie in”, zegt Pechtold in ‘Nieuwsuur’ op 30 september 2019. Toch zijn de Tweede Kamer en Knops momenteel nog altijd niet volledig overtuigd van dat advies.

Laatste soapaflevering of toch een cliffhanger?

Aan de renovatiesoap lijkt maar geen einde te komen: cliffhangers blijven elkaar de afgelopen jaren in hoog tempo opvolgen. Zo liet het Rijksvastgoedbedrijf onlangs nog – in oktober dit jaar – weten dat de renovatie van het Binnenhof minimaal één jaar wordt uitgesteld. In diezelfde maand werd eveneens bekendgemaakt dat Pieter Dijckmeester, Projectdirecteur van het Rijksvastgoedbedrijf, was opgestapt, “volgens ingewijden uit onvrede”, zegt NRC.

Terwijl de laatste aflevering van de verbouwingssoap nog niet is uitgezonden, werd er recent al wel enige progressie geboekt. Afgelopen maand nam Marc Unger van AT Osborne het stokje over Pieter Dijckmeester als Projectdirecteur. Unger is daarmee belast met de taak om de gehele renovatie van het Binnenhof in goede banen te gaan leiden. Momenteel houdt hij zich bezig met de contractering en met het ontwerp, vanaf medio 2021 zal hij ook de uitvoering op zich nemen. Unger zegt tegenover nieuwsplatform Cobouw dat hij wel even twijfelde voordat hij deze rol aanvaarde: “Het is een eervolle en uitdagende opdracht, maar ook een glazen huis.”

De Senior Consultant van AT Osborne kent met zijn zevenentwintig jaar aan werkervaring de klappen van de zweep. Nadat hij aan de TU Delft afstudeerde in civiele techniek, startte hij zijn loopbaan bij onderzoeksbureau Geofoxx. Vervolgens was hij onder meer werkzaam bij Royal HaskoningDHV en ProRail. Bij deze laatste organisatie vervulde hij drieënhalf jaar de rol van Chief Procurement Officer. Een vergelijkbare functie bekleedde hij tussen 2014 en 2018 bij Schiphol Group. Sinds april 2018 zet hij zich in bij AT Osborne. “Ik ben een zeer ervaren professional op het gebied van project-, proces- en programmamanagement binnen de bouw en infrastructuur”, aldus Unger. Nu zal moeten blijken of al deze ervaring voldoende is om het schip weer vlot te trekken.


Profiel

Meer nieuws over

×
×
Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bewegin Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Cegeka Consulting Cmotions COMATCH Conclusion Count & Cooper CPMview De Issuemakers De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kearney Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group NEWCRAFT Node1 Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RGP Rijnconsult Riverwise Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Groep Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Volt Strategy Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Xebia Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup
×
×
×