Nederlandse wetgeving blokkeert disruptieve werking van drones

15 februari 2018 Consultancy.nl

Experts voorspellen dat drones in de nabije toekomst mogelijk een verscheidenheid aan industrieën zullen ontwrichten. De verwezenlijking van die ontwrichting is echter in grote mate afhankelijk van de geldende wet- en regelgeving. In Nederland lijken de regels tot op heden het disruptieve potentieel van drones grotendeels te blokkeren. 

Alhoewel vanwege betere arbeidsomstandigheden de afgelopen jaren steeds meer Polen naar Nederland zijn vertrokken – in de periode 2005 tot 2015 vervijfvoudigde het aantal Polen in Nederland – loopt Nederland op een bepaald vlak toch achter op de voormalige satellietstaat van de Sovjet-Unie. Polen is namelijk het eerste land ter wereld waar een soepele en complete wet- en regelgeving omtrent het commerciële gebruik van drones werd geïmplementeerd. Niet voor niets huist de drone-technologietak van het Big Four kantoor PwC in Polen, waar uitgebreid gebruik wordt gemaakt van die flexibele regelgeving.

Onderzoekers van het adviesbureau stellen dat drones in de nabije toekomst mogelijk een verscheidenheid aan industrieën kunnen ontwrichten. Vanzelfsprekend hangt de mogelijke disruptieve werking van drones op diverse sectoren in de toekomst ten dele af van de wetgeving: als het per wet immers verboden is om in een bepaald land (of gebied) te vliegen met een drone, dan zijn er veel minder mogelijkheden om de nieuwe kansen die drones bieden te benutten. Zo is de wetgeving omtrent drones in Nederland stukken strenger dan in Polen. Die Hollandse striktheid kent wellicht nadelige economische consequenties, want, uit het onderzoek van PwC volgt dat drones in de nabije toekomst voor zo’n $127 miljard aan taken zullen overnemen

De Nederlandse Dronekaart

Spelregels

Zowel in Polen als in Nederland is de zakelijke inzet van drones toegestaan. Hierbij is in beide landen voor commercieel gebruik een vergunning echter wel een vereiste. Welke vergunning in Nederland nodig is, dat hangt af van de specifieke situatie, aldus de Rijksoverheid. Een dronepiloot heeft een vliegbewijs nodig, terwijl een bedrijf dat een dronepiloot (en drone) inhuurt verplicht is om een ‘RPAS Operator Certificate’ (ROC-vergunning) aan te schaffen. 

Naast het papierwerk, zijn er in ons land ook een aantal praktische verschillen tussen particulier- en zakelijkgebruik van drones. Waar de maximale vlieghoogte voor normaal privégebruik bij wet 120 meter is, daar kan een beroepsmatige gebruiker een ontheffing aanvragen. Evenzo mag het gewicht van de drone toenemen indien deze professioneel wordt ingezet: beroepsmatig mag een drone een gewicht van maximaal 150 kilogram hebben, terwijl een drone die recreatief wordt gebruikt al bij 25 kilogram aan zijn maximale gewicht zit.

Ook mogen privégebruikers van drones (onder meer) niet boven spoorlijnen en aaneegesloten bebouwingen (zoals woonwijken) vliegen, hetgeen een zakelijke dronebestuurder wel mag, mits de drone 50 meter boven de grond vliegt. Tevens mag er omwille van de veiligheid in Nederland niet overal gevolgen worden. Gebieden rondom vliegvelden gelden bijvoorbeeld als verboden gebied.   

Terwijl dit laatste ook in Polen het geval is, biedt de wetgeving in Nederland op een aantal punten duidelijk minder ruimte dan die in Polen. Waar het in Polen bijvoorbeeld legaal is om een drone te besturen voorbij het gezichtsveld, moet een dronebestuurder in Nederland de drone te allen tijde kunnen zien. Daarom is het verboden om in Nederland te vliegen met een drone wanneer het donker is. 

Tevens mag er omwille de veiligheid in Nederland niet overal gevlogen worden. Zo mag een drone in Nederland niet hoger vliegen dan 120 meter boven land of water. Daarnaast gelden belangrijke stedelijke gebieden, zoals Amsterdam en Rotterdam, voor zowel het zakelijke als privégebruik van drones als verboden gebied.

Ruimte voor verbetering

Een deel van de beschreven juridische beperkingen die gelden voor privégebruik verbetert de veiligheid; het zou per slot van rekening erg gevaarlijk zijn als een onervaren particuliere bestuurder de controle over zijn drone van 150 kilogram verliest terwijl deze zo’n 50 meter boven een woonwijk vliegt en plotsklaps neerstort. Gelet op de zakelijke wetgeving is de mogelijke disruptieve werking van drones op diverse sectoren in Nederland in de toekomst niet uitgesloten; drones kunnen zich zakelijk gezien relatief vrij bewegen. Toch zijn er een aantal kanttekeningen te plaatsen bij de huidige situatie.

Het afgelopen jaar waren in Europa 10.000 commerciële drones in gebruik, waarvan slechts 236 in Nederland, zo blijkt uit het aantal opgevraagde vergunningen. Niet geheel verrassend stelt Marcel van der Schenk, Head of Strategy & Transformation Consulting Benelux bij Cognizant, dat bedrijven in Nederland terughoudend zijn. Dit is deels vanwege negatieve berichtgeving omtrent privacy, maar komt ook ten dele door de ingewikkelde en strenge wetgeving die hier geldt. Er is dan ook veel ruimte voor verbetering.

Transport

Zo is het droneverbod rondom grote steden zoals Amsterdam en Rotterdam een factor die kan worden beschouwd als een belemmering voor de innovatieve inzet van drones. En gezien het feit dat het in Nederland niet is toegestaan om een drone te besturen voorbij het gezichtsveld, lijkt deze combinatie van factoren bijvoorbeeld het interstedelijke vervoer van pakketjes per drones te blokkeren. Op deze manier staat de huidige regelgeving disruptie binnen de transportsector in de weg.

De Nederlandse pakketbezorgingssector had in 2016 een omzet van zo’n €3 miljard en in dat jaar werden er ruim 350 miljoen pakketten verzonden, mede als gevolg van de snelle opkomst van online shoppingGelet op die aantallen is er genoeg ruimte voor de drone om haar entree te maken. Aangezien het in Polen wel is toegestaan om een drone te besturen voorbij het gezichtsveld, kan de bezorgdrone in dat land wellicht wel zorgen voor een innovatieve impuls binnen de pakketbezorgingssector.

De drone als pakketbezorger

Privacy en Beveiliging

Verder zullen in de toekomst naar verwachting veel drones worden ingezet op het gebied van inspectie. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de (particuliere) beveiligingsbranche die drones inzet om huizen van klanten te controleren. Normaal gesproken wordt, als het alarm bij een klant afgaat, getelefoneerd met de klant om te achterhalen of er al dan niet sprake is van vals alarm. Mocht de klant niet bereikbaar zijn, dan zal een auto met medewerker naar het huis van de klant rijden om polshoogte te nemen.

Met een aanrijtijd van (maximaal) 30 minuten is een eventuele inbreker tegen de tijd dat de beveiliger arriveert meestal echter al lang en breed vertrokken. De maximale snelheid van een professionele drone is gemiddeld genomen 120 kilometer per uur. Tel daarbij op dat een vliegmachine de kortere hemelsbrede afstand zal afleggen en niet in de file staat, waardoor een hoge snelheid kan worden aangehouden. Daarmee wordt de aanrijtijd aanzienlijk korter, wat drones met camera voor de beveiligingsbranche zeer geschikt maakt. Bovendien is het gebruik van een drone in zo’n situatie een stuk goedkoper. Of een dergelijke inzet van drones ter beveiliging is toegestaan hangt natuurlijk echter weer af van de omstandigheden en de geldende regels.

Allereerst speelt de wetgeving omtrent privacy een grote rol. In 2015 publiceerde het Ministerie van Justitie en Veiligheid een handleiding aangaande drones en de bescherming van privacy. In het rapport is te lezen dat cameratoezicht dat is ingesteld ter beveiliging van personen en goederen die zijn toevertrouwd aan de zorg van een commercieel beveiligingsbedrijf is toegestaan, mits de opnames met persoonsgegevens na maximaal vier weken worden verwijderd.

Niettemin kan de drone als beveiligingsmedewerker ter plaatse ook onopzettelijk het huis van de buren filmen, wat niet zomaar mag, maar per geval afhangt van de ingewikkelde Wet bescherming persoonsgegevens. Daarnaast geldt, net zoals bij vervoer van pakketjes per drone, het probleem dat volgens de Nederlandse wet drones niet bestuurd mogen worden voorbij het gezichtsveld. Dit tezamen is niet erg bevorderlijk voor het eventuele succes van de drone als beveiligingsmedewerker. 

Oplossing

Zo wordt duidelijk dat de huidige Nederlandse wetgeving het ontwrichtende potentieel van drones in een aantal sectoren hindert. Volgens Van der Schenk is het daarom zaak om de krachten te bundelen om samen te kijken naar de mogelijkheden die er wel zijn: “Momenteel lijken organisaties terughoudend te zijn in het delen van waardevolle informatie, omdat zij hun positie als marktleider willen behouden.” Enerzijds is dat begrijpelijk, maar anderzijds is het volgens Van der Schenk een naïeve houding omdat het de absolute groei van de relatief kleine dronemarkt remt.

Gezien de grote invloed van wet- en regelgeving gaat het in het geval van het bevorderen van de commerciële inzet van drones echter niet enkel om een toename in kennisdeling. Meer samenwerking kan daarentegen wel bijdragen aan het creëren van een grotere Nederlandse markt voor drones. Op deze manier kan er ook meer urgentie worden geschept, waarmee de overheid kan worden getriggerd om de strenge kanten van het huidige beleid te heroverwegen.

Nieuws

×
A.T. Kearney Accenture ACE Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Avantage Reply B&A Bain & Company Baker Tilly Berk BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Corporate Finance Boer & Croon Management Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Considerati Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting flowresulting Front Consulting Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo innogy Consulting INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants JBR JBR Interim Executives Kirkman Company KplusV KPMG Kruger KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnitude Consulting Magnus Marktlink McKinsey & Company Mercer Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group OrangeX Ordina Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Scenter Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Supply Value Symbol Synechron Business Consulting TEN HAVE Change Management The Next Organization Turner TWST Twynstra Gudde UMS Group UniPartners UPD Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup Young Advisory Group Zestgroup