Acht vragen aan Henk Jan Huizer over agile en wendbare organisaties

21 december 2017 Consultancy.nl

In oktober 2016 sloot Henk Jan Huizer zich aan bij PA Consulting Group. De Principal Consultant, die zo’n vijftien jaar ervaring meeneemt op het snijvlak van management en digital consulting, is werkzaam binnen de agile praktijk van PA. Consultancy.nl stelde acht vragen aan Huizer, over hoe PA klanten helpt in hun reis naar meer wendbaarheid en wat het landschap de komende jaren te wachten staat.

Om te beginnen, hoe bevalt het bij PA Consulting?

“Dat eerste jaar is echt voorbij gevlogen, bij PA consulting heb ik het dus prima naar mijn zin. Combinatie van mooie opdrachten en een gezellige groep collega´s. PA is in Nederland zo groot als een flinke familie, waardoor iedereen elkaar kent. En wat ik vooral mooi vind is dat de mensen hier echt klaarstaan om elkaar te helpen waar dat nodig is. De collega´s hebben een heel uiteenlopende achtergrond en expertise. Dat maakt het samenwerken op opdrachten leerzaam, want vraagstukken worden altijd vanuit verschillende perspectieven benaderd. Ook de opdrachten zelf zijn daardoor divers, het zwaartepunt van de vraagstukken ligt elke keer weer ergens anders. Internationaal is PA wel een grote partij. En daarmee is ook heel specialistische kennis door middel van ervaring uit eerdere opdrachten in andere landen meestal wel beschikbaar.”

De afgelopen jaren heb je je gespecialiseerd in agile en scrum. Volgens sommigen oude methoden om efficiënter te werken verpakt in een nieuw jasje. Voorstanders beschrijven deze echter als een geheel nieuwe aanpak voor het aanjagen van innovatie en efficiënt samenwerken in teams en ketens. Als professional met jarenlange ervaring in business en IT, hoe kijk jij hiernaar?

“Als je het aan mij vraagt dan is het allebei waar. Agile en scrum gaan ondertussen al heel wat jaren mee. En de achterliggende ideeën zijn zeker niet nieuw. De principes zijn afkomstig uit managementtheorieën die al heel lang bekend zijn en daarmee inderdaad oude wijn in nieuwe zakken. Wat echter wel nieuw is, dat is de noodzaak om te versnellen. Het tempo van innovaties gaat in veel sectoren exponentieel omhoog. Door die versnelling komen organisaties voor tegenstrijdige eisen te staan. Enerzijds is de snelheid en wendbaarheid van een startup nodig om mee te gaan met de vragen van de klant en ontwikkelingen in de markt. En tegelijk is ook de schaal, de stabiliteit en de volwassenheid van een corporate weer nodig om die nieuwe diensten en producten schaalbaar in de markt te zetten en te onderhouden.”

“Scrum helpt om het werk in teams zodanig te organiseren dat teams stabiel zijn in de manier van werken en tegelijk maximaal wendbaar in wat wordt opgeleverd. Agile-principes zijn bedoeld om het succes van die kleine wendbare teams op te schalen naar ketens en organisaties. En die laatste stap is ingewikkeld. Op teamniveau agile werken past meestal binnen bestaande structuren en besturing, en heeft beperkt impact op leiderschap en cultuur. Om het succes van agile op te schalen naar ketens of de hele organisatie, zijn aanpassingen nodig aan de context. Agile past nooit binnen een bestaande organisatie. Veranderingen in cultuur, besturing, processen zijn nodig om ook op grote schaal wendbaar te kunnen zijn.”
Henk Jan Huizer, Principal Consultant, PA consulting group

Agile lijkt tegenwoordig zo’n hype geworden, dat managers steeds vaker klagen dat het als oplossing wordt aangedragen voor zo’n beetje alle vraagstukken. Voor wat voor soort vraagstukken is agile werken volgens jou goed geschikt? En wanneer zouden managers er juist van moeten wegblijven?

“Agile is inderdaad een hype geworden. Je komt agile tegen op de meest uiteenlopende plaatsen en in combinatie met heel veel andere managementtermen. Zin en onzin van elkaar scheiden is daarom steeds meer nodig. Wat we niet uit het oog moeten verliezen, is dat agile een hulpmiddel is. Agile is waardevol bij het inrichten van teams en organisaties om daarmee (business)doelstellingen te bereiken. Agile is daarmee niet een doel, maar wel handig of zelfs noodzakelijk om klanten snel en effectief te kunnen helpen. Als we die bedoeling vergeten dan ontstaan er heel snel discussies over wat wel en niet mag van scrum of hoe de dingen volgens agile zouden moeten.”

“Scrum is vooral geschikt om het werk wat in teams gedaan wordt efficiënt te organiseren. En omdat scrum heel concreet voorschrijft welke rollen en meetings er zijn, is het ook relatief eenvoudig op te pakken door teams. IT is het meest bekende domein waar ´scrummen´ goed werkt, maar scrum kan ook bij productontwikkeling, marketing, communicatie, in management teams en zelfs in de klas een waardevolle structuur bieden. Voor werk wat herhalend is, dus voor teams die elke dag dezelfde taken uitvoeren, daar komt scrum een stuk minder goed uit de verf. Wat echter veel breder toepasbaar is, dat zijn de onderliggende principes en de mindset vanuit agile. Dat vergt echter wel maatwerk, medewerkers en managers moeten dan zelf vanuit hun eigen praktijk, vanuit hun eigen vraagstukken met behulp van agile principes de vertaling maken naar passende werkafspraken.”

“Wegblijven van agile moet je als de waarom van snelheid en wendbaarheid niet duidelijk is. Als er geen concrete reden is, geen knelpunten dan wel kansen liggen die vragen om een andere manier van werken, wordt agile een doel op zichzelf en daarmee gedoemd om te mislukken.”Quote Henk Jan Huizer -  1Bij PA Consulting maak je onderdeel uit van de agile-praktijk. Waar houdt de agile-praktijk van PA Consulting zich mee bezig en wat voor soort opdrachten voeren jullie uit? Verder, hoe past de agile-dienstverlening binnen de bredere consulting-, innovatie- en technologieportefeuille van PA Consulting?

“Dat zijn heel veel vragen tegelijk. Om te beginnen, net als bij onze klanten, is agile bij PA altijd een onderdeel van een groter plan. Agile is bijna altijd een onderdeel, een bouwsteen van een breder vraagstuk. Bijvoorbeeld als middel om een strategische move te realiseren. Als basis voor de inrichting en besturing van een bedrijfsonderdeel. Of als way of working bij een digitale transformatie. En steeds vaker wordt agile gebruikt als pressure cooker-aanpak om in een korte tijd in een aantal iteraties compleet nieuwe businessideeën uit te werken en te testen in de markt.”

“Op weg naar een wendbare organisatie is het nodig om op teamniveau agile-principes en methodes te introduceren. Dat betekend dat de eerste stappen vaak bestaan uit opleiding en begeleiding van teams. Bij de opdrachten van PA ligt de focus echter meer op het inrichten van organisaties waar die teams effectief kunnen zijn. Daarmee bedoel ik het opzetten van een besturing die past bij agile teams. Het inrichten van een werkomgeving die hier bij aansluit. De aanpassingen die nodig zijn bij HR, Finance, Inkoop, Compliance, etcetera.”

Kun je een voorbeeld geven van zo´n opdracht uit de agile-praktijk van PA?

“Een van onze klanten heeft agile breed omarmd en in een paar jaar tijd zijn meer dan 250 teams agile gaan werken. Daarmee is agile op vrijwel elke managementagenda terechtgekomen. Enerzijds omdat die teams zorgen voor nieuwe vragen en voor knelpunten in bestaande processen. Anderzijds is er nog veel potentieel onbenut, de meeste toegevoegde waarde wordt behaald als de hele keten, Business, IT en Operations meedoet en in een gezamenlijke heartbeat samenwerkt. Die stap maken, van afzonderlijke teams naar geïntegreerde ketens die in een vaste structuur samenwerken, is in de praktijk best ingewikkeld. Deze ketens gaan over de grenzen van bestaande afdelingen waarin medewerkers op verschillende manieren aangestuurd worden op basis van verschillende doelstellingen. Om dan toch kort cyclisch waarde voor de klant te kunnen opleveren, vraagt interventies op cultuur, leiderschap en in de formele organisatie. Dit is een voorbeeld van opdrachten die PA doet op het vlak van agile.”

In bredere zin is PA Consulting een van de weinige adviesbureaus in ons land dat zich een ‘Gold SAFe Partner’ mag noemen (SAFe is wereldwijd een van de meest populaire aanpakken voor agile en scrum werken), de hoogste status die Scaled agile biedt aan haar partners. Wat betekent dit voor het dienstenaanbod dat PA Consulting aan klanten kan leveren?

“Agile en dan vooral scrum is bekend als werkmethode voor teams. Die teams moeten onderling natuurlijk ook afgestemd zijn. Het Scaled agile Framework geeft veel handvaten voor afstemming tussen teams. SAFe bevat veel principes voor organisatie-inrichting en heel veel oplossingen voor besturingsvragen. Een wendbare organisatie is meer dan de optelsom van agile teams. Want die teams moeten enerzijds zo autonoom, zo zelfstandig mogelijk kunnen werken. En tegelijk moeten die teams wel verbonden zijn door een gezamenlijk doel en door discipline in de manier van werken. In onze opdrachten maken we gebruik van de kennis en ervaring die in het SAFe framework is verpakt.”

Quote Henk Jan Huizer -  2

Kijkend naar agile werken zijn er in het landschap legio aan technieken, methoden en tools beschikbaar. Wat is echt belangrijk, waar moet je op letten?

“Wat ikzelf belangrijk vind is dat we de mensen die het werk moeten doen ook echt helpen met die agile-tools en -technieken. De methode is altijd bedoeld om het werk makkelijker en leuker te maken. In een lerende organisatie moet ruimte zijn om te experimenteren met de tools en technieken en moet de verantwoordelijkheid voor het organiseren van het werk terug naar de mensen die het werk doen. Tot slot, methoden en technieken bepalen heel beperkt of agile wel of niet lukt en succesvol is. De cultuur, de mindset en de principes spelen een veel grotere rol. Dat betekent dat in het werkproces ruimte moet zijn voor experimenten en dat leren van fouten een onderdeel moet zijn van de mindset en de cultuur.”

Vooruitkijkend, geven kenners aan dat organisaties nog maar aan het begin staan van de ‘agile journey’ en is er nog een hoop werk te doen om echt wendbaar te worden. Wat zijn in jouw ogen de grootste veranderingen voor organisaties die we komende jaren kunnen verwachten?

“Wat je ziet is dat we met elkaar in een enorme versnelling terechtgekomen zijn. Als consumenten krijgen we steeds vaker en steeds sneller de beschikking over nieuwe producten en diensten. Met elkaar vinden we het gewoon dat die versnelling toeneemt, dat elke volgende versie weer mooier is en meer kan. Dat komt natuurlijk door de snelheid waarmee nieuwe techniek beschikbaar komt. Daardoor verwachten we als consument ook steeds meer van aanbieders, de customer experience moet vanaf dag één helemaal kloppen.”

“En die trends geven elke organisatie inderdaad een hoop werk. Dit betekent dat je ´om de klant´ georganiseerd moet zijn. Dat je snel nieuwe producten en diensten moet kunnen ontwikkelen. Dat vraagt om multidisciplinair en kort-cyclisch samenwerken. Dat vraagt ook om veel experimenten te doen, als het kan gelijktijdig om te ontdekken wat aansluit bij de klantvraag en klantbeleving. Tot slot moet je ook nog eens gemakkelijk kunnen opschalen voor een vaak internationale marktintroductie. Bij elkaar maakt dit dat de agile journey nog niet klaar is, sterker nog, dat de vraag om snelheid en wendbaarheid alleen maar zal toenemen.”

Nieuws

×
A.T. Kearney Accenture ACE Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Avantage Reply B&A Bain & Company Baker Tilly Berk BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Corporate Finance Boer & Croon Management Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Considerati Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting flowresulting Front Consulting Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo innogy Consulting INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants JBR JBR Interim Executives Kirkman Company KplusV KPMG Kruger KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnitude Consulting Magnus Marktlink McKinsey & Company Mercer Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group OrangeX Ordina Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Scenter Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Supply Value Symbol Synechron Business Consulting TEN HAVE Change Management The Next Organization Turner TWST Twynstra Gudde UMS Group UniPartners UPD Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup Young Advisory Group Zestgroup

Meer nieuws over