‘Helft professionals bezorgd over verdeeldheid op de werkvloer’
De helft van werkend Nederland maakt zich zorgen over polarisatie op de werkvloer. Dat blijkt uit onderzoek van trainingsinstituut de Baak.
Maatschappelijke thema’s – zoals klimaatverandering, internationale conflicten en economische ongelijkheid – hebben de werkvloer bereikt. Dat gebeurt onder meer via persoonlijke gesprekken, tijdens vergaderingen en via het internet. 40% van de werknemers zegt de politieke standpunten van zijn leidinggevende te kennen, meldt de Baak.
“Werk en privé lopen steeds meer door elkaar, mede door de sociale media”, zegt Iris Vrolijks, Programmamanager Maatschappelijk Leiderschap bij de Baak. “Op LinkedIn delen professionals bijvoorbeeld steeds vaker persoonlijke meningen over maatschappelijke of privéthema’s.”
Volgens de onderzoekers van de Baak brengt dit het nodige ongemak met zich mee. Onder veel werknemers heerst de nodige terughoudendheid, vooral op het gebied van geopolitiek – denk aan het Israël-Palestina-conflict en de oorlog in Oekraïne.
Bijna een kwart van de werknemers vindt het ongemakkelijk om zich over dergelijke kwesties uit te laten. Meer dan de helft voelt zich over het algemeen niet vrij om te reageren wanneer collega’s hun maatschappelijke standpunten delen.
“Werknemers vinden het lastig als een leidinggevende een andere mening heeft”, vertelt Vrolijks. “Dat wordt versterkt door de polarisatie die we op sociale media zien. Een verschil van inzicht is an sich niet problematisch, maar het wordt wel een issue als er een wij-zij-cultuur ontstaat zonder ruimte voor genuanceerde gesprekken.”
Generatiekloof
Jongere werknemers (tussen de 25 en de 45 jaar) ervaren gemiddeld genomen meer spanning wanneer gevoelige onderwerpen als gendergelijkheid en duurzaamheid de revue passeren.
Zo geeft 27% van de jongere werknemers aan het lastig te vinden als hun eigen politieke overtuiging afwijkt van die van hun leidinggevende. Datzelfde geldt voor slechts 14% van de oudere werknemers (boven de 45 jaar oud).
“Veel werknemers missen leiders die het gesprek aangaan of moeilijke onderwerpen bespreekbaar maken.”
Tegelijkertijd zijn het juist de jongere werknemers (42%) die zich in grotere mate inzetten tegen polarisatie op de werkvloer dan hun oudere collega’s (32%). Zoeken ze die spanning niet ook een beetje zelf op?
Vrolijks ontkent dat niet per se, maar merkt eveneens op dat jongere werknemers doorgaans verandering willen brengen en zich daarbij sneller geremd voelen door bijvoorbeeld machtsverhoudingen.
“Leidinggevenden hebben hier een cruciale rol”, geeft Vrolijks aan. “Zij moeten duidelijk laten zien dat ieder geluid op de werkvloer gehoord mag worden, óók als het schuurt.”
Gebrek aan leiderschap
Volgens de meerderheid van de werknemers kunnen leidinggevenden op dit vlak nog het nodige leren. Zo vindt slechts 35% dat leidinggevenden op de juiste manier omgaan met maatschappelijke verdeeldheid op de werkvloer.
Er zijn volgens de onderzoekers ook leidinggevenden die wel kordaat optreden – door duidelijkheid te scheppen over gedragsnormen, benaderbaar te zijn en snel te reageren op meldingen van onveilige situaties.
“Polarisatie voorkomen begint met het zichtbaar maken van een sociaal veilige werkomgeving”, aldus Vrolijks. “De wil vanuit leiders is er, maar de drempel om in actie te komen is hoog. Veel werknemers missen leiders die het gesprek aangaan of moeilijke onderwerpen bespreekbaar maken.”
Voor zijn studie ondervroeg de Baak meer dan duizend werknemers van Nederlandse organisaties uit diverse sectoren.
