Evaluatie: Subsidie ketenprojecten effectief, maar toch op de tocht
De subsidieregeling Circulaire Ketenprojecten is de afgelopen vijf jaar doeltreffend geweest in het stimuleren van innovatie en ketensamenwerking. Dat concluderen KWINK groep en Copper8 in een evaluatie in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Toch laat de staatssecretaris weten dat de subsidieregeling niet verder zal gaan.
De subsidieregeling Circulaire Ketenprojecten (CKP) is opgezet om systeemverandering te stimuleren. Het doel was het wegnemen van drempels voor circulair ontwerpen, produceren en organiseren door samenwerking in de keten te belonen.
Sinds 2020 hebben 264 samenwerkingsverbanden subsidie ontvangen, waarmee in totaal ruim €20 miljoen is verstrekt. De evaluatie stelt dat de regering doelmatig is geweest in het stimuleren van de ‘eerste-orde effecten’, in dit geval innovatie en samenwerking.
Beperkte impact op CO2 en grondstofbesparing
De onderzoekers zijn echter kritischer over de tweede-orde effecten. De doeltreffendheid ten aanzien van daadwerkelijke grondstoffenbesparing en de reductie van CO2-uitstoot wordt als beperkt beoordeeld.
Ook de doelmatigheid (efficiency) was ‘gedeeltelijk’: de uitvoeringskosten waren laag, maar de onderzoekers stellen dat “met dezelfde subsidiemiddelen meer effecten bereikt zouden kunnen worden.”
Desondanks adviseren KWINK groep en Copper8 om de regeling te continueren, juist omdat het stimuleren van ketenprojecten noodzakelijk blijft. Ze bevelen wel aanpassingen aan om de effectiviteit te vergroten, zoals het scherper sturen op de gekozen circulaire strategie bij aanvraag.
Haaks op PBL-advies
De aanbeveling van de onderzoekers sluit direct aan op de recente Integrale Circulaire Economie Rapportage (ICER) 2025 van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het PBL concludeerde dat Nederland zijn circulaire doelen voor 2050 in het huidige tempo “heel erg onwaarschijnlijk” gaat halen en dat de focus te veel op recycling ligt.
Het PBL benadrukte juist de noodzaak van concreet en ambitieus beleid en steviger beleid om de transitie te versnellen. De beslissing om de CKP-regeling te stoppen vanwege budgettaire krapte staat daarmee op gespannen voet met de urgentie die uit de landelijke monitor naar voren komt.
