AI-optimisme voert de boventoon in nieuwe EY Barometer
AI is het stadium van mooie belofte voorbij, zo blijkt uit de nieuwe EY European AI Barometer. Het onderzoek onder bijna 5.000 professionals in negen Europese landen laat zien dat bedrijven nu al hun kosten verlagen én hun winst verhogen met de inzet van AI.
Wereldwijd worden vele miljarden geïnvesteerd in AI-startups, social media stromen over van de AI-gegenereerde content en de ontwikkeling van de innovatieve technologie zet onverminderd door. Het creëert onder sommige organisaties het gevoel dat ze de boot al hebben gemist.
De zorgen zijn niet nodig, stelt Menno Bonninga, partner en AI Lead bij EY. “We staan nog aan het begin van deze technologische revolutie, het is dus niet te laat om na te denken over hoe AI kan helpen om als organisatie een stap voor te blijven op de concurrentie.”
AI loont: De harde cijfers
De meest tastbare conclusie uit de barometer is dat investeren in AI loont. Meer dan de helft (56%) van de ondervraagde organisaties meldt nu al positieve kosteneffecten: een significante stijging van 11 procentpunten ten opzichte van het voorgaande jaar. Voor organisaties die er daadwerkelijk financieel voordeel uit halen, komt de gemiddelde winst of besparing neer op een indrukwekkende €6,24 miljoen.
Ook in Nederland zijn de resultaten indrukwekkend: 60% van de bedrijven rapporteert meer dan €1 miljoen aan besparingen door AI, en 37% van deze groep geeft aan zelfs meer dan €5 miljoen te besparen.
Inmiddels maakt 78% van de Europese professionals gebruik van AI-toepassingen, een stijging van zes procentpunten. Hierbij heeft Nederland een inhaalslag gemaakt, door van de negende en laatste plaats op de adoptieranglijst op te klimmen naar de middenmoot.
Het groeiende gebruik gaat hand in hand met een positievere houding. Zeven op de tien werknemers staan inmiddels positief tegenover AI. Deze positieve ervaring vertaalt zich ook in concrete productiviteitswinst: 43% van alle respondenten geeft aan dat AI hen productiever maakt in hun werk.
Groeipijnen
Tegenover het groeiende optimisme en de klinkende cijfers staan ook duidelijke groeipijnen. De snelheid van de transitie creëert onzekerheid op de werkvloer. De vrees dat AI de behoefte aan personeel zal verminderen is zelfs toegenomen: 74% van de respondenten gelooft dit, tegenover 68% een jaar eerder.
Naast de vrees voor banenverlies worden ook zorgen over privacy en ethiek vaak genoemd. Bovendien maken werknemers zich druk om de naleving van regelgeving en de noodzaak voor meer transparantie en verantwoordingsplicht bij het gebruik van AI.
De kern van deze onzekerheid lijkt te liggen in een kloof tussen de behoeften van medewerkers en het aanbod van werkgevers. Werknemers voelen de urgentie om bij te blijven, maar vinden onvoldoende steun.
Zo is slechts 24% van de medewerkers tevreden over de AI-opleidingsmogelijkheden die hun werkgever aanbiedt. Opvallend hierbij is het contrast met de perceptie van leidinggevenden: 53% van hen denkt juist wél voldoende trainingen aan te bieden aan hun medewerkers.
Ondertussen neemt een meerderheid van de werknemers (57%) het heft in eigen handen door zichzelf privé of professioneel bij te scholen in AI, een forse stijging ten opzichte van de 37% van vorig jaar.
Ook schort het nog vaak aan helder en gecommuniceerd beleid. Minder dan de helft van de medewerkers (48%) is van mening dat hun organisatie een duidelijk ethisch kader heeft voor het gebruik van AI. Bovendien geeft slechts 24% aan dat er formele risico-assessments worden gebruikt voor AI-gerelateerde beslissingen, wat organisaties kwetsbaar kan maken.
Een gedeelde toekomst
Ondanks deze uitdagingen is de strategische richting duidelijk: de investeringen in AI gaan onverminderd door. Organisaties zijn van plan gemiddeld bijna €1,5 miljoen te investeren in AI-technologieën.
Het brede vertrouwen in een verantwoorde, gereguleerde groei wordt onderstreept door de positieve houding ten opzichte van de EU AI Act: 61% van de respondenten verwacht dat deze wetgeving een gunstige impact zal hebben.
De conclusie van de EY AI Barometer 2025 is dan ook tweeledig. De technologische en financiële voordelen van AI zijn onmiskenbaar en worden breed omarmd. De sleutel tot duurzaam succes ligt echter in het overbruggen van de menselijke kloof. Organisaties die niet alleen in technologie investeren, maar ook in de vaardigheden, de training en het vertrouwen van hun medewerkers, zullen de meeste waarde creëren.
“Ik verwacht niet dat op hele korte termijn AI op grote schaal mensen binnen organisaties zal vervangen, maar degenen die nu niet investeren in het verbeteren van hun AI-vaardigheden, lopen het risico achterop te raken ten opzichte van degenen die dat wel doen”, concludeert Bonninga. “Daarom is het investeren in upskilling van werknemers een absolute must.”
