Familiebedrijven kunnen sleutelrol gaan vervullen binnen duurzaamheidstransitie
Familiebedrijven kunnen een sleutelrol gaan vervullen binnen de Nederlandse duurzaamheidstransitie, zo stellen de Universiteit Maastricht (UM), softwarebedrijf AFAS en accountants- en adviesbureau BDO op basis van gezamenlijk onderzoek.
Twee belangrijke kenmerken van familiebedrijven die hierin een rol spelen, zijn hun regionale wortels en hun focus op het realiseren van langetermijndoelen. Ten eerste hun diepe verankering in de regio – hierdoor voelen familiebedrijven zich vaker verantwoordelijk voor maatschappelijke kwesties.
Door hun langetermijnperspectief zijn ze bovendien eerder bereid om geld te steken in initiatieven met een ruime investeringshorizon. Familiebedrijven denken vaak over generaties heen en niet zozeer in termen van kwartalen, waardoor de langere terugverdientijd van duurzame technologieën minder vaak een dealbreaker is.
Positief zelfbeeld
Volgens de onderzoekers hebben familiebedrijven eveneens een overwegend positief zelfbeeld als het gaat om duurzaamheid. Zo beoordeelt 40% zichzelf met een 8 of hoger, en ruim 30% met een 7. Grote familiebedrijven blijken hierbij iets positiever over zichzelf (7,3) dan middelgrote (6,7) en kleine (6,9) familiebedrijven.
Ook houden grote familiebedrijven zich over het algemeen het meest bezig met milieugerichte activiteiten – denk onder andere aan het optimaliseren van het energieverbruik en het verminderen van de hoeveelheid afval.
Duurzaamheidsrapportages
De onderzoekers constateren dat familiebedrijven die duurzaamheid onderdeel maken van hun bedrijfsstrategie daar op meerdere manieren van profiteren.
“Familiebedrijven die duurzaamheid echt serieus nemen, trekken onder andere makkelijker jong talent aan en bouwen sterkere relaties op met klanten”, aldus Arnold Mars van AFAS. “Inzetten op duurzaamheid leidt onder de streep dus tot betere resultaten.”
Een deel van de onderzochte familiebedrijven wordt volgens wetgeving van de Europese Unie (CSRD) mogelijk verplicht om te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties. Sommige rapporteren daar nu ook al over en plukken hier reeds de vruchten van.
Zo ervaart 37,5% van de familiebedrijven die duurzaamheidsrapportages schrijft gemotiveerde medewerkers, terwijl bijna 60% aangeeft dat hun imago is verbeterd sinds het rapporteren. Een verhoogd vertrouwen onder investeerders is een ander positief gevolg, zegt ongeveer 10%.
Opvolging als kans
Een belangrijk onderdeel van familiebedrijven is het doorgeven van het stokje aan de volgende generatie. Uit het onderzoek van UM, AFAS en BDO blijkt dat de jongste generaties hun familiebedrijven doorgaans typeren als minder duurzaam dan de huidige leidinggevenden.
Lees ook: Familiebedrijven benaderen opvolging steeds strategischer.
“Toch zien de jongste generaties wel kansen om hier wat aan te doen”, zegt Joost Vat van BDO. “We kennen verschillende mooie voorbeelden van jonge generaties die juist door duurzaamheid weer verbinding voelen met het familiebedrijf.”
Het voorbeeld geven én leren van voorbeelden
Een voorbeeld daarvan is Koninklijke Amarant Bakkers, een familiebedrijf dat bezig is om een klimaatneutrale bakkerij van de toekomst te worden. “Als je echt verschil wilt maken, moet je disruptief durven zijn”, zegt Johan Pater, derde generatie binnen het bakkersbedrijf.
Samen met zijn dochter Renee Pater werkt hij aan drie duurzaamheidsthema’s: het verminderen van de CO2-uitstoot van het bedrijf, het terugdringen van voedselverspilling en duurzame graanbouw.
“Je kunt niet alles”, vertelt Renee Pater. “Kies een paar thema’s waarop je het verschil wil maken en een voorloper wil zijn. Wij kiezen voor voedselverspilling, CO2-reductie en duurzame landbouw. Op andere gebieden kun je dan iets meer volgen, bij ons bijvoorbeeld zijn dat duurzame verpakkingen en logistiek. Daar leren wij weer van de koplopers op dat gebied.”
Voor hun onderzoek namen UM, AFAS en BDO 165 Nederlandse familiebedrijven onder de loep.
